Mon. May 27th, 2019

सामान्य कार्यकर्ता ते लोकनेता; गोपीनाथ मुंडे यांचा संघर्षमय प्रवास…

महाराष्ट्रातील भाजपचा मुख्य चेहरा अशी ओळख असणारे गोपीनाथ मुंडे यांचा आज वाढदिवस. महाराष्ट्राच्या राजकारणात स्वत:ची प्रतिभावानं ओळख निर्माण करणाऱ्या गोपीनाथ मुंडे यांची ही वाटचाल तशी बरीच अडचणीची पण उल्लेखनीय होती. त्यांचा एक सामान्य कार्यकर्ता ते केंद्रातील एक कॅबिनेट मंत्री असा प्रवास देखील संघर्षमय होता.
परळ तालुक्यातील नाथ्रा या लहानशा गावात हालाखीची परिस्थिती असलेल्या कुटूंबात 12 डिसेंबर 1949 साली जन्माला आलेला हा मुलगा एक दिवस लोकनेता होईल याचा कोणी विचार पण केला नव्हता. त्यामागे कारण देखील तसेच होते. शिक्षणात गोपीनाथ मुंडे तसे इनमिनच होेते आणि कोणीही कौटुंबिक राजकीय पार्श्वभूमी नव्हती.
gopinath_munde_4.jpg
पुढे शिक्षणासाठी परळमधून बाहेर पडत त्यांनी आपले पदवीचे (बी.कॉम) शिक्षण आंबेजोगाईतून पूर्ण केले. त्यातूनच ते पुढे विद्यार्थी चळवळीत सक्रिय झाले. विद्यार्थी चळवळीत सक्रियपणे काम करणाऱ्या मुंडेची भेट पुढे प्रमोद महाजन यांच्याशी झाली. त्यानंतर स्वकर्तुत्वावर त्यांची वाटचाल अत्यंत प्रखर झाली. काही काळाने प्रमोद महाजन यांच्या बहीण प्रज्ञा महाजन यांच्याशी गोपीनाथ मुंडे हे विवाहबंध झाले.आंबेजोगाईमध्ये शिक्षण घेतानाच त्यांची एकमेकांशी ओळख होती.
   gopinath-munde_3.jpg
पुण्यात राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाच्या प्रशिक्षण शिबीरात सहभागी झाल्यानंतर ते पुण्याच्या संघाच्या शाखेचे कार्यकारी समितीचे सदस्य बनले. त्यातून त्यांच्या राजकीय जीवनाला कलाटणी मिळाली. प्रमोद महाजन यांच्या निधनानंतर महाराष्ट्रातील मुंडेचे स्थान अधिक प्रखर झाले.
मुंडेच्या नेतृत्वात महाराष्ट्रात भाजप सत्तेत- 
1980 ला त्यांना भाजपच्या युवा मोर्चाच्या राज्य शाखेचे अध्यक्ष पद मिळाले. राज्यात भाजप-शिवसेनेची युती झाल्यानंतर आमदार असलेले मुंडे 1991 ते 1995 साली विधानसभेत विरोधी पक्ष नेते पदी देखील होते. त्यानंतर महाराष्ट्रात विधानसभा निवडणुका पार पडल्या त्यात भाजप-शिवसेना युतीला चांगले यश मिळाले. शरद पवार यांच्या नेतृत्वाखालील आघाडी सरकार कोसळले आणि युतीने सरकार स्थापन केले.
gopinath-munde_5.jpg
माफीयाराज मोडीत – 
या सरकारमध्ये मुंडे उपमुख्यमंत्री आणि गृहमंत्री पदी होते, तर शिवसेनेचे मनोहर जोशी मुख्यमंत्री पदी होते. या काळात मुंडेनी महाराष्ट्र पोलीसांना माफीयाराज संपवण्याचे आदेश दिले होते. मुंबई आणि महाराष्ट्रातील माफीयाराज संपवण्यात मुंडेची महत्वाची कामगिरी पार पाडली.  परंतु 1999 साली झालेल्या निवडणुकीत युतीला आपली सत्ता कायम राखण्यात अपयश आले.
2006 साली महाजन यांच्या निधनानंतर 2009 साली नितीन गडकरी हे महाराष्ट्र भाजपचे अध्यक्ष झाल्याने मुंडेना हे पद मिळवता आले नाही. परंतु त्यांची महाराष्ट्रावरील राजकीय पकड मजबूत होती. देशातील ओबीसी चळवळीचे नेते म्हणून देखील त्यांच्याकडे पाहिले जात असे. मंडल आयोगाने ओबीसी समाजासाठी केलेल्या शिफारसीची त्यांना उत्तम जाण होती. घटनेमध्ये उल्लेख करण्यात आलेल्या सोयी-सुविधांचा लाभ ओबीसी समाजाला मिळालाच पाहिजे असे मुंडेचे ठाम मत होते.
सत्ता आल्यास मुंडेच मुख्यमंत्री, परंतु त्याआधीच…
2014 साली लोकसभेला महाराष्ट्रात युती कायम ठेवून भाजपला भरभरुन यश मिळवून देण्यात मुंडेचा मोठा संघर्ष होता. त्यानंतर महाराष्ट्रातील विधानसभेच्या निवडणुका देखील मुंडेच्या नेतृत्वाखाली लढवल्या जातील असे भाजपकडून स्पष्ट करण्यात आले होते. सत्ता आल्यास मुंडेच मुख्यमंत्री असतील असे जवळपास पक्के झाले होते, परंतु त्याआधीच 3 जून 2014 रोजी दिल्लीत मुंडेचे वाहन अपघातात निधन झाले. यामुळे महाराष्ट्राला आणि देशाला एक हरहुन्नरी, कार्यक्षम नेता गमवावा लागला.
 gopinath_munde_6.jpg
निधनानंतर गोपीनाथ मुंडेच्या संघर्षमय जीवनावर आधारित ‘संघर्षयात्रा’ हा चित्रपट देखील प्रदर्शित करण्यात आला होता. त्यातला ‘जी जी रं…’ हा पोवाडा चांगलाच गाजला होता.
वैभव गाटे.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *