Mamata Banerjee: पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणुकीत भारतीय जनता पक्षाने मिळवलेल्या दणदणीत विजयानंतर राजकीय वातावरण कमालीचे तापले आहे. विजयाचा निकाल लागून 24 तास उलटत नाहीत तोच, तृणमूल काँग्रेसच्या प्रमुख ममता बॅनर्जी यांनी आक्रमक पवित्रा घेतला आहे. "मी मुख्यमंत्रीपदाचा राजीनामा देणार नाही, माझा पराभव झालेला नाही आणि मी राजभवनात जाणार नाही," असे ठाम विधान करत त्यांनी भाजपच्या विजयाला 'जनतेचा कौल' मानण्यास स्पष्ट नकार दिला आहे. मंगळवारी आयोजित पत्रकार परिषदेत त्यांनी निवडणुकीत मोठ्या प्रमाणावर अनियमितता झाल्याचा गंभीर आरोप केला.
निवडणूक आयोगावर गंभीर आरोप आणि कायदेशीर लढाईचे संकेत
ममता बॅनर्जी यांनी आपल्या पराभवासाठी निवडणूक आयोगाला जबाबदार धरले आहे. त्या म्हणाल्या, "आम्ही भाजपशी नाही, तर निवडणूक आयोगाशी लढलो, ज्यांनी त्या भगव्या पक्षासाठी काम केले. अधिकृतरीत्या ते आम्हाला निवडणूक आयोगाच्या माध्यमातून हरवू शकतात, परंतु नैतिकदृष्ट्या विजय आमचाच आहे." मतदार यादीतून तब्बल 90 लाख नावे वगळण्यात आल्याचा आणि नंतर काही नावे कोणालाही न कळवता समाविष्ट केल्याचा आरोप त्यांनी केला आहे. या विरोधात आता तृणमूल काँग्रेस सर्वोच्च न्यायालय आणि कलकत्ता उच्च न्यायालयात धाव घेण्याच्या तयारीत आहे.
'INDIA' आघाडीची साथ आणि भविष्यातील रणनीती
राजकीयदृष्ट्या एकट्या पडल्या नसल्याचे स्पष्ट करताना ममता बॅनर्जी यांनी सांगितले की, सोनिया गांधी, राहुल गांधी, उद्धव ठाकरे, अरविंद केजरीवाल आणि अखिलेश यादव यांच्यासह 'INDIA' आघाडीतील सर्व प्रमुख नेत्यांनी त्यांना फोन करून पाठिंबा दर्शवला आहे. "आता मी एक मुक्त पक्षी आहे आणि मी 'INDIA' टीमला अधिक बळकट करण्यासाठी काम करेन," असे सांगत त्यांनी राष्ट्रीय पातळीवर भाजपविरोधी एकजूट कायम ठेवण्याचे संकेत दिले. अखिलेश यादव बुधवारी त्यांची भेट घेण्यासाठी कोलकाता येथे येणार आहेत.
भाजपची स्थिती आणि सत्तास्थापनेच्या हालचाली
दुसरीकडे, भाजपने राजारहाट-न्यू टाउन मतदारसंघात फेरमोजणीनंतर विजय मिळवत आपली जागांची संख्या 207 वर नेली आहे. 294 सदस्यांच्या विधानसभेत भाजपने दोन-तृतीयांश बहुमत मिळवून टीएमसीची 15 वर्षांची सत्ता संपुष्टात आणली आहे. विधानसभेचा कार्यकाळ 6 मे रोजी संपत असून, 9 मे रोजी रवींद्रनाथ टागोर यांच्या जयंतीचे औचित्य साधून नवीन सरकारचा शपथविधी होण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे. मात्र, ममता बॅनर्जी यांनी राजीनामा देण्यास नकार दिल्याने तांत्रिक पेच निर्माण होण्याची चिन्हे आहेत.
तथ्य-शोध समितीची स्थापना
निवडणुकीनंतर राज्यात झालेल्या हिंसाचाराच्या घटनांची दखल घेण्यासाठी तृणमूल काँग्रेसने 10 सदस्यांची 'तथ्य-शोध समिती' (Fact-finding committee) स्थापन करण्याची घोषणा केली आहे. ही समिती हिंसाचारग्रस्त भागांना भेटी देऊन आपला अहवाल सादर करणार आहे. एका बाजूला भाजप सरकार स्थापनेच्या तयारीत असताना, ममता बॅनर्जी यांनी पुकारलेले हे बंड बंगालच्या राजकारणाला कोणत्या वळणावर नेते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.