अलिगड: जेव्हा एखादा अनुभवी बँकिंग तज्ज्ञच सायबर भामट्यांच्या जाळ्यात अडकतो, तेव्हा हा धोका किती गंभीर आहे याची प्रचिती येते. अलिगडमधील पंजाब नॅशनल बँकेचे निवृत्त डेप्युटी जनरल मॅनेजर (DGM) दिनेश शर्मा यांना सायबर चोरांनी तब्बल 1 कोटी 10 लाख रुपयांना गंडा घातला आहे. गुंतवणुकीवर 30 ते 40 टक्के परतावा मिळवण्याच्या नादात त्यांनी त्यांच्या आयुष्यभराची कमाई गमावली आहे.
जाळं कसं विणलं गेलं?
या फसवणुकीची सुरुवात एका साध्या व्हॉट्सअॅप मेसेजने झाली. 'घरबसल्या गुंतवणूक करा आणि बक्कळ नफा कमवा' असा दावा या मेसेजमध्ये करण्यात आला होता. सुरुवातीला सावध असलेल्या शर्मा यांना एका व्हॉट्सअॅप ग्रुपमध्ये सामील करण्यात आले. तिथे अनेक लोक आपल्याला मिळालेल्या मोठ्या परताव्याचे (प्रॉफिट) स्क्रीनशॉट्स शेअर करत होते. प्रत्यक्षात हे सर्व लोक स्कॅमर्सचेच साथीदार होते, जे केवळ विश्वास संपादन करण्यासाठी 'डिजिटल मायाजाल' रचत होते.
छोट्या गुंतवणुकीचा मोठा फास
सायबर भामट्यांनी शर्मा यांना आधी केवळ 5,000 रुपयांची छोटी गुंतवणूक करण्यास प्रवृत्त केले. एका बनावट ॲप्लिकेशनवर त्यांना या गुंतवणुकीवर भरघोस नफा झाल्याचे भासवण्यात आले. डोळ्यासमोर दिसणाऱ्या आभासी नफ्यामुळे त्यांचा विश्वास बसला आणि त्यांनी 'थेंबे थेंबे तळे साचे' या न्यायाऐवजी त्यांनी निवृत्तीची संपूर्ण पुंजी, म्हणजेच 1.10 कोटी रुपये टप्प्याटप्प्याने गुंतवले. जेव्हा चोरट्यांनी पुन्हा तीन कोटींची मागणी केली, तेव्हा मात्र शर्मा यांचे पाय जमिनीवर आले आणि त्यांना फसवणुकीची जाणीव झाली.
हेही वाचा: Manipur Violence: मणिपूर पुन्हा पेटले; हिंसाचारात महिला आणि मुलांची सुरक्षित स्थळी धाव, इंटरनेट सेवा बंद
कुटुंबियांशी संवाद आणि पोलीस तक्रार
फसवणूक झाल्याचे लक्षात येताच शर्मा यांनी भीतीपोटी प्रथम ही गोष्ट लपवून ठेवली, मात्र नंतर धीर एकवटून त्यांनी आपल्या कुटुंबियांना सर्व हकीकत सांगितली. त्यानंतर सायबर क्राईम युनिटकडे धाव घेऊन औपचारिक तक्रार दाखल करण्यात आली. निवृत्तीनंतरचे सुखाचे दिवस घालवण्याऐवजी, एका चुकीच्या निर्णयामुळे त्यांना आता कायदेशीर लढाई आणि आर्थिक संकटाचा सामना करावा लागत आहे.
बँकिंग तज्ज्ञाने दिलेला सुरक्षेचा 'मंत्र'
पत्रकार परिषदेत आपले अनुभव सांगताना शर्मा यांनी डिजिटल सुरक्षेसाठी तीन महत्त्वाच्या सूचना केल्या आहेत: 1. अनोळखी व्हॉट्सअॅप ग्रुपमध्ये सामील होऊ नका आणि 'क्विक रिटर्न' देणाऱ्या कोणत्याही लिंकवर क्लिक करू नका. 2. कोणत्याही गुंतवणुकीपूर्वी संबंधित संस्थेची अधिकृतता तपासा; केवळ ॲपवरील आकडे पाहून विश्वास ठेवू नका. 3. जर तुमची फसवणूक झाली, तर वेळ न घालवता तात्काळ 1930 या हेल्पलाइन क्रमांकावर किंवा सायबर क्राईम पोर्टलवर तक्रार नोंदवा.
सावधानता बाळगा!
ही घटना आपल्या सर्वांसाठी एक धोक्याची घंटा आहे. सायबर चोर आता केवळ अशिक्षितांनाच नाही, तर उच्चशिक्षित आणि अनुभवी व्यक्तींनाही लक्ष्य करत आहेत. लक्षात ठेवा, कष्टाशिवाय मिळणारा मोठा नफा हा बहुतेक वेळा केवळ एक 'साखळदंड' असतो जो तुम्हाला आर्थिक विवंचनेत अडकवू शकतो. तुमची डिजिटल सुरक्षा ही तुमच्याच हातात आहे.
हेही वाचा: Thane : बारावीच्या पहिल्याच पेपरला जाताना काळाचा घाला, डोंबिवलीतील सोहम कटरेचा लोकलमधून पडून मृत्यू