पुण्याचे वैभव असलेल्या आणि निसर्गरम्य परिसरासाठी ओळखल्या जाणाऱ्या पाषाण तलावात नुकतीच एक अत्यंत हृदयद्रावक घटना उघडकीस आली. या तलावात हजारो मासे आणि इतर जलचर तडफडून मृत्युमुखी पडल्याचे विदारक चित्र समोर आल्याने पुणेकरांसह पर्यावरणप्रेमींना मोठा धक्का बसला. या गंभीर दुर्घटनेची अत्यंत कडक दखल घेत पुणे महानगरपालिका प्रशासन तातडीने 'अॅक्शन मोड'मध्ये आले आहे. कर्तव्यात कसूर केल्याचा आणि निष्काळजीपणाचा ठपका ठेवत पालिका आयुक्तांनी चार अधिकाऱ्यांना तडकाफडकी निलंबित केले असून, या धडक कारवाईमुळे पालिकेच्या वर्तुळात मोठी खळबळ उडाली आहे.
या संपूर्ण प्रकरणाच्या मुळाशी गेले असता, अत्यंत धक्कादायक प्रशासकीय बेपर्वाई समोर आली आहे. पाषाण तलावाच्या संवर्धनासाठी आणि सांडपाण्यावर प्रक्रिया करण्यासाठी 15 व्या वित्त आयोगाच्या निधीतून एक एमएलडी क्षमतेचा मैलापाणी प्रक्रिया प्रकल्प उभारण्यात आला होता. मात्र, तपासणीत असे निष्पन्न झाले की, हा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प पूर्ण क्षमतेने चालवला जातच नव्हता. अधिकाऱ्यांच्या अक्षम्य दुर्लक्षामुळे प्रक्रिया न केलेले अत्यंत दूषित सांडपाणी (मैलापाणी) थेट पाषाण तलावात सोडले जात होते.
या विषारी पाण्यामुळे तलावाच्या पर्यावरणीय संतुलनाचा अक्षरशः बोजवारा उडाला. दूषित सांडपाण्यामुळे तलावाच्या पाण्यातील विरघळलेल्या ऑक्सिजनची पातळी वेगाने खालावली. ऑक्सिजनअभावी श्वास कोंडून हजारो माशांचा तडफडून अंत झाला. या घटनेने केवळ तलावातील जैवविविधतेचेच नुकसान झाले नाही, तर आसपासच्या निवासी परिसरातील नागरिकांच्या आरोग्यालाही मोठा धोका निर्माण झाला. दुर्गंधी आणि दूषित पाण्यामुळे स्थानिक रहिवाशांचे जगणेही कठीण झाले होते.
हेही वाचा: Nanded Earthquake: नांदेड जिल्ह्यात जाणवले भूकंपाचे हादरे; भीतीने नागरिक रस्त्यावर
या भयंकर दुर्लक्षामुळे पर्यावरणप्रेमी आणि स्थानिक नागरिकांचा रोष शिगेला पोहोचला होता. जनतेचा वाढता संताप आणि माध्यमांतील वृत्तांची दखल घेत प्रशासनाने कठोर पावले उचलली आहेत. मलनिस्सारण आणि क्षेत्रीय कार्यालयातील चार जबाबदार अधिकाऱ्यांवर थेट निलंबनाची कारवाई करण्यात आली आहे. यामध्ये मलनिस्सारण विभागाचे कार्यकारी अभियंता अजयकुमार वायसे, कनिष्ठ अभियंता अतुलकुमार कट्स, तसेच औंध-बाणेर क्षेत्रीय कार्यालयाचे आरोग्य निरीक्षक विजय भोईर आणि विनायक चोपडे यांचा समावेश आहे.
केवळ कनिष्ठ अधिकाऱ्यांवर कारवाई करून पालिका थांबलेली नाही, तर वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनाही धारेवर धरण्यात आले आहे. मलनिस्सारण व देखभाल दुरुस्ती विभागाचे मुख्य अभियंता जगदीश खानोरे यांनाही या गंभीर निष्काळजीपणाबद्दल 'कारणे दाखवा नोटीस' (Show Cause Notice) बजावण्यात आली आहे. एकाच वेळी एवढ्या अधिकाऱ्यांवर कारवाई झाल्याने महापालिकेत कर्तव्यात कुचराई करणाऱ्यांचे धाबे दणाणले आहेत.
पुण्यासारख्या शहरात जिथे पाण्याचे स्रोत आणि तलाव मर्यादित आहेत, तिथे अशा प्रकारचा हलगर्जीपणा पर्यावरणासाठी अत्यंत घातक ठरू शकतो. महापालिकेने उचललेले हे कठोर पाऊल भविष्यात पर्यावरणाशी खेळणाऱ्या आणि कर्तव्यात कसूर करणाऱ्या इतर अधिकाऱ्यांसाठी एक मोठी चपराक मानली जात आहे. आता यापुढे पाषाण तलावाचे संवर्धन आणि सांडपाणी प्रक्रिया प्रकल्प पूर्ण क्षमतेने सुरू राहील, अशी अपेक्षा पुणेकरांकडून व्यक्त केली जात आहे.
हेही वाचा: Mumbai Local Train Megablock: मुंबईकरांनो! रविवारी घराबाहेर पडताय? मेगाब्लॉकचं वेळापत्रक नक्की पाहा, 'या' वेळेत सेवा राहणार पूर्ण बंद