Surya Grahan 2025 : पितृपक्ष (Shradh Paksha) म्हणजे आपल्या पूर्वजांचे स्मरण करण्याचा आणि त्यांचे तर्पण करण्याचा काळ. यंदाच्या वर्षी एक दुर्मिळ योगायोग घडला आहे. पितृपक्षाची सुरुवात चंद्रग्रहणाने झाली, तर त्याचा शेवट सूर्यग्रहणाने होत आहे. ही दुर्मीळ खगोलीय घटना तब्बल 100 वर्षांनी घडली आहे. शिवाय, ही केवळ एक खगोलीय घटना नसून, ज्योतिषशास्त्र आणि अध्यात्माच्या दृष्टीनेही याचे विशेष महत्त्व आहे.
हे आंशिक सूर्यग्रहण असून, यात चंद्र सूर्याचा काही भाग झाकल्यामुळे सूर्य अर्धचंद्राकृती दिसेल. हिंदू धर्म आणि ज्योतिषशास्त्रानुसार, सूर्य हे आत्मा, ऊर्जा आणि जीवनशक्तीचे प्रतीक आहे. सूर्यग्रहणाच्या वेळी ग्रह-नक्षत्रांची स्थिती असामान्य होते, त्यामुळे त्याला अशुभ मानले जाते.
एका महिन्यात दोन ग्रहणे: काय होतो अर्थ?
भारतीय ज्योतिषशास्त्रात जेव्हा कमी कालावधीत, म्हणजेच एका पक्षात (पंधरवडा) दोन ग्रहणे (सूर्यग्रहण आणि चंद्रग्रहण) होतात, तेव्हा त्याला 'अशुभ' मानले जाते.
या संदर्भात हिंदी भाषेत एक जुनी म्हण प्रचलित आहे: 'एका पाख दो गहना, राजा मरे या सेना'. (येथे पाख म्हणजे पक्ष आणि गहना म्हणजे ग्रहण)
याचा अर्थ असा की - जेव्हा इतक्या कमी वेळेत दोन ग्रहणे होतात, तेव्हा मोठा संघर्ष, सत्तांतर किंवा मोठ्या प्रमाणावर जीवितहानी होण्याची शक्यता असते. ज्योतिषशास्त्रानुसार, अशा घटनांमुळे अस्थिरता निर्माण होते आणि परिस्थिती बिघडते.
कन्या राशीतील सूर्यग्रहण
या वर्षीचे सूर्यग्रहण कन्या राशीत आणि उत्तरा फाल्गुनी नक्षत्रात होणार आहे. हे ग्रहण भारतात दिसणार नाही. त्यामुळे या दिवशी तुम्ही कोणतेही धार्मिक विधी किंवा श्राद्ध निर्धोकपणे करू शकता. तुम्हाला श्राद्धाची चिंता करण्याची गरज नाही.
हेही वाचा - Surya Grahan 2025 : सूर्य ग्रहणाचा काळ या 3 राशींसाठी वाईट; याच दिवशी होतोय सूर्य-शनिचा समसप्तक योग! जाणून घ्या उपाय
ग्रहणांमुळे होणारे परिणाम
नैसर्गिक आपत्ती: ग्रहणांमुळे नैसर्गिक आपत्ती येऊ शकतात, जसे की ढगफुटी, भूकंप, पूर किंवा समुद्रातील वादळे. सूर्यग्रहणामुळे आगीशी संबंधित घटना वाढण्याची शक्यता असते.
राजकीय आणि सामाजिक परिणाम: दोन ग्रहणे सत्ताधाऱ्यांसाठी अशुभ मानली जातात. यामुळे राजकीय अस्थिरता, मोठ्या नेत्यांची पडझड किंवा महत्त्वाचे निर्णय चुकीच्या दिशेने जाण्याची शक्यता असते.
सूर्यग्रहणाचा त्रास होऊ नये आणि या काळातही लाभ व्हावा, यासाठी उपाय
ज्योतिषाचार्यांच्या मते, सूर्यग्रहणाचा काळ केवळ नकारात्मक ऊर्जा आणि भीतीचा नसतो, तर तो आत्मिक शुद्धी आणि साधनेचा एक उत्तम काळ असतो. या काळात काही विशेष उपाय केल्यास कोणत्याही क्रूर ग्रहाचा वाईट परिणाम होत नाही.
मंत्र जप आणि ध्यान: ग्रहणाच्या वेळी आपल्या इष्टदेवतेचे स्मरण करणे सर्वात प्रभावी मानले जाते. 'ॐ नमो भगवते वासुदेवाय', 'ॐ नमः शिवाय' किंवा 'ॐ सूर्याय नमः' यांसारख्या मंत्रांचा जप केल्याने मन शांत होते आणि सकारात्मक ऊर्जा मिळते.
धार्मिक ग्रंथांचे पठण: या काळात धार्मिक ग्रंथांचे वाचन करणे अत्यंत फलदायी ठरते. श्रीमद्भगवद्गीता, श्रीमद्भागवत पुराण, रामचरितमानस किंवा नारायण कवच वाचल्याने पापांचा नाश होतो आणि कुटुंबावरील संकटे टळतात. वेळ कमी असल्यास भजन-कीर्तन करणेही शुभ मानले जाते.
दानधर्म: ग्रहणकाळात दान करण्याचे विशेष महत्त्व आहे. तुम्ही लगेच दान करू शकत नसलात, तरी दान करण्याचा संकल्प नक्की करा. विशेषतः गूळ, गहू, तीळ आणि धान्याचे दान करणे खूप शुभ मानले जाते.
पितरांना प्रसन्न करण्यासाठी मंत्र
सर्वपित्री अमावस्येच्या दिवशी, ग्रहणाचे अशुभ परिणाम टाळण्यासाठी तुम्ही काही मंत्रांचा जप करू शकता. हे मंत्र पितरांना शांती देतात आणि तुमच्या जीवनातील समस्या दूर करतात:
'ॐ पितृ देवतायै नमः'
'ॐ पितृगणाय विद्महे जगत धारिणी धीमहि तन्नो पितृो प्रचोदयात्'
'ॐ देवताभ्यः पितृभ्यश्च महायोगिभ्य एव च। नमः स्वाहायै स्वधायै नित्यमेव नमो नमः'
हेही वाचा - Shardiya Navratri 2025: नवरात्रोत्सवाच्या आधी सूर्यग्रहणाचा अशुभ संकेत! शास्त्रांमध्ये दडलंय मोठं रहस्य; जाणून घ्या
सूर्यग्रहणात काय करू नये
शुभ कार्ये टाळा: या काळात विवाह, गृहप्रवेश किंवा मुंडण यांसारखी शुभ कार्ये करू नयेत.
भोजन करणे टाळा: सूर्यग्रहणात भोजन तयार करणे किंवा खाणे वर्जित मानले गेले आहे.
आळस सोडा: या वेळेचा उपयोग आळस किंवा झोपेत घालवण्याऐवजी पूजा, पाठ आणि ध्यान करण्यात घालवणे योग्य असते.
(Disclaimer : येथे दिलेली माहिती धार्मिक श्रद्धेवर आधारित आहे. याला कोणताही शास्त्रीय पुरावा नाही. जय महाराष्ट्र त्याची हमी देत नाही.)