देशातील सर्वात श्रीमंत महानगरपालिका म्हणून मुंबईला ओळखले जाते. तसेच मुंबई महापालिकेच्या निवडणुकीकडे संपूर्ण देशाचे लक्ष लागलेले असते. दरम्यान, आगामी काळात मुंबई महापालिकेची निवडणूक जाहीर होणार आहे. या निवडणुकांच्या अगोदरच राज्यात शिवसेनेत फूट पडल्याने सत्तापालट झाला आणि राजकीय चित्र क्षणांत पालटलं आहे. त्यामुळे मुंबई मनपात सत्ता मिळवण्यासाठी सत्ताधारी आणि विरोधक जोरदार तयारीने निवडणुकीच्या रिंगणात उतरणार आहे.
मुंबई मनपाची स्थापना
मुंबई मनपाची स्थापना ही 1889 मध्ये झाली. याआधी मुंबईत अशी यंत्रणा नव्हती. सन 1668 पासून मुंबईवर ताबा मिळवल्यानंतर जवळपास दोनशे वर्ष येथील कारभार ब्रिटिश गव्हर्नर आणि त्याच्या सचिवामार्फत चालवला गेला. या कालावधीत लोकसंख्या वाढीबरोबर कायदा आणि सुव्यवस्था आणि जनतेच्या आरोग्याचे प्रश्न वाढू लागले होते. म्हणूनच हे सर्व प्रश्न सोडवण्यासाठी संस्थेची गरज भासू लागली.
BMCचे नेतृत्व एक IAS अधिकारी करतात जो महापालिका आयुक्त म्हणून काम करतो, कार्यकारी अधिकार वापरतो. मूलभूत नागरी सुविधा आणि कर्तव्याची अंमलबजावणी करणाऱ्या नगरसेवकांची निवड करण्यासाठी पंचवार्षिक निवडणूक घेतली जाते. महापौर, सहसा बहुसंख्य पक्षाचे, सभागृहाचे प्रमुख म्हणून काम करतात. जून २००८ पर्यंत, बीएमसीमधील सर्व प्रशासकीय कामकाज मराठीत चालवले जात होते, या निर्णयामुळे वाद निर्माण झाला, त्यानंतर बीएमसीने आपली भूमिका हलकी केली आणि फॉर्म इंग्रजीमध्ये स्वीकारण्यास सुरुवात केली.
अलिकडचे महापौर
21व्या शतकातील मुंबई महापौरांची यादी
2009–2012 – श्रद्धा जाधव – शिवसेना
2012–2014 – सुनिल प्रभू – शिवसेना
2014–2017 – स्नेहल अम्बेकर – शिवसेना
2017–2019 – विश्वनाथ महाडेश्वर – शिवसेना
2019–2022 – किशोरी पेडणेकर – शिवसेना
मार्च 2022 पासून – महापौर पद विदर्भित (Vacant) ( पद सध्या रिक्त आहे कारण पुढील महापौर निवडणुकीनंतर ठरवला जाईल.)
1) सुलोचना मोदी
पहिल्या महिला महापौर
कार्यकाळ: 1956-57
महाराष्ट्रातून BMC मधील पहिली महिला महापौर.
2) निर्मला समर्थ-प्रभवलकर
दुसऱ्या महिला महापौर
कार्यकाळ: 1994–95
काँग्रेस पक्षातून.
3) विशाखा राऊत
तिसऱ्या महिला महापौर
कार्यकाळ: 1997-98
शिवसेना.
4) शुभा राउळ
चौथ्या महिला महापौर
कार्यकाळ: 2007–09
आयुर्वेद पदवीधर, शिवसेना.
5) श्रद्धा जाधव
पाचव्या महिला महापौर
कार्यकाळ: 1 डिसेंबर 2009 – 8 मार्च 2012
शिवसेना — BMC मधील समृद्धतम महापौर.
6) स्नेहल अंबेकर
सहाव्या महिला महापौर
कार्यकाळ: सप्टेंबर 2014 – मार्च 2017
शिवसेना; पहिली दलित महिला महापौर.
7) किशोरी पेडणेकर
सातव्या महिला महापौर
कार्यकाळ: 22 नोव्हेंबर 2019 – 8 मार्च 2022
शिवसेना