Pune Zilla Parishad Election: पुणे जिल्हा परिषद आणि पंचायत समिती निवडणुका या नेहमीच महाराष्ट्राच्या ग्रामीण राजकारणात महत्त्वाच्या मानल्या जातात. शहरी पुण्याची ओळख वेगळी असली, तरी जिल्ह्यातील ग्रामीण भागात कोणत्या पक्षाचं प्राबल्य आहे, हे जिल्हा परिषद निवडणुकीतून स्पष्ट होतं. त्यामुळेच पुणे जिल्हा परिषदेत आतापर्यंत कोणत्या पक्षाचं किंवा आघाडीचं वर्चस्व राहिलं आहे, याकडे प्रत्येक निवडणुकीत लक्ष वेधलं जातं.
२०१७ साली झालेल्या पुणे जिल्हा परिषद निवडणुकीत राष्ट्रवादी काँग्रेसने मोठं वर्चस्व गाजवलं होतं. एकूण ७५ जागांपैकी राष्ट्रवादी काँग्रेसने ४४ जागा जिंकत जिल्हा परिषदेत स्पष्ट बहुमत मिळवलं होतं. ग्रामीण भागातील मजबूत संघटन, सहकार क्षेत्रातील प्रभाव आणि स्थानिक नेतृत्व यामुळे राष्ट्रवादीने पुण्यात आपली ताकद पुन्हा एकदा सिद्ध केली होती.
त्या निवडणुकीत शिवसेना दुसऱ्या क्रमांकावर राहिली होती. शिवसेनेला १३ जागांवर यश मिळालं होतं. भाजप आणि काँग्रेस या दोन्ही राष्ट्रीय पक्षांना प्रत्येकी ७ जागांवर समाधान मानावं लागलं होतं. अपक्ष उमेदवारांनी २ जागा जिंकल्या होत्या, तर बहुजन समाज पार्टी, कम्युनिस्ट पक्ष आणि मनसे यांना एकही जागा मिळवता आली नव्हती. या निकालांमुळे पुणे जिल्हा परिषदेत राष्ट्रवादी काँग्रेसचं निर्विवाद वर्चस्व निर्माण झालं होतं.
पंचायत समित्यांच्या बाबतीतही २०१७ मध्ये पुणे जिल्ह्यात राष्ट्रवादी काँग्रेसने जोरदार कामगिरी केली होती. जिल्ह्यातील १३ पंचायत समित्यांमधील एकूण १५० जागांपैकी राष्ट्रवादीने ७८ जागा जिंकत सर्वाधिक यश मिळवलं होतं. शिवसेनेने ३२ जागा मिळवत दुसरं स्थान पटकावलं होतं, तर भाजपाला १७ आणि काँग्रेसला १६ जागा मिळाल्या होत्या. अपक्ष उमेदवारांनी ४, तर इतर पक्षांनी २ जागांवर विजय मिळवला होता.
या निकालांवरून स्पष्ट होतं की, २०१७ साली पुणे जिल्ह्यातील ग्रामीण भागावर राष्ट्रवादी काँग्रेसची पकड मजबूत होती. शहरी भागात भाजपाचं वर्चस्व असलं, तरी जिल्हा परिषद आणि पंचायत समित्यांच्या पातळीवर राष्ट्रवादीने आघाडी घेतली होती. त्यामुळे पुणे जिल्हा परिषद राष्ट्रवादीचा बालेकिल्ला म्हणून ओळखली जाऊ लागली.
मात्र सध्याची परिस्थिती वेगळी आहे. राज्यातील राजकीय समीकरणे बदलली असून युती-आघाड्यांमध्ये फूट, नव्या आघाड्या आणि स्थानिक प्रश्न यामुळे यंदाची लढत अधिकच चुरशीची ठरण्याची शक्यता आहे. जवळपास दशकानंतर होणाऱ्या या निवडणुकांकडे सर्व पक्ष गांभीर्याने पाहत आहेत.
२०१७ मध्ये राष्ट्रवादी काँग्रेसचं वर्चस्व असलं, तरी यावेळी तेच चित्र कायम राहणार की इतर पक्ष ग्रामीण पुण्यात आव्हान उभं करणार, हे मतदार ठरवणार आहेत. पुणे जिल्हा परिषदेत सत्ता कुणाच्या हाती जाणार, याकडे संपूर्ण राज्याचं लक्ष लागलेलं आहे.