Indian Passport : भारतात एक, दोन नाही! तब्बल तीन प्रकारचे पासपोर्ट

Indian Passport : भारतात एक, दोन नाही! तब्बल तीन प्रकारचे पासपोर्ट

भारतामध्ये पासपोर्ट फक्त प्रवासासाठीची कागदपत्र नाही, तर तो नागरिकाच्या ओळखीपासून ते त्याच्या प्रवासाच्या अधिकारापर्यंत अनेक महत्त्वाच्या गोष्टींचं प्रतिनिधित्व करतो.

खूप लोकांना हे माहीतच नसतं की आपल्या देशात फक्त एक नाही तर तीन वेगवेगळ्या प्रकारचे पासपोर्ट जारी केले जातात

निळ्या रंगाचा पासपोर्ट: हा ‘सामान्य नागरिकांसाठी’ असतो आणि तो बहुतेक लोकांच्या हातात दिसतो, कारण विदेशात पर्यटन, नोकरी, शिक्षण किंवा खासगी कामांसाठी हाच पासपोर्ट वापरला जातो

या निळ्या पासपोर्टवर प्रवाशाची बेसिक माहिती, पासपोर्ट क्रमांक, वैधता आणि त्याच्या प्रवासासंबंधी अधिकार इतकेच तपशील असतात

पांढऱ्या रंगाचा पासपोर्ट: हा सामान्य लोकांना मिळत नाही, तो फक्त सरकारी अधिकाऱ्यांना दिला जातो जेव्हा ते ‘official duty’ वर विदेशात जातात

या पांढऱ्या पासपोर्टवरून हे स्पष्ट होतं की संबंधित व्यक्ती सरकारी कामासाठी, राष्ट्राचा प्रतिनिधी म्हणून विदेशात प्रवास करते, आणि काही ठिकाणी त्यांना विशेष प्राधान्य सुविधा मिळतात

मरून रंगाचा पासपोर्ट: हा अत्यंत निवडक लोकांकडे असतो, ज्यात IAS, IPS, IFS यांसारख्या उच्चपदस्थ अधिकाऱ्यांसोबत काही राजकीय महत्वाच्या पदांवरील लोकांचा समावेश होतो

मरून पासपोर्ट धारकांना अनेक देशांमध्ये व्हिसाशिवाय प्रवेश, जलद इमिग्रेशन, आणि काही ठिकाणी VIP clearanceसारख्या सुविधा मिळू शकतात

म्हणूनच पासपोर्टचा रंग फक्त बाहेरील कव्हर नाही तर त्यामागे अधिकृत दर्जा, सरकारी अधिकार आणि प्रवासातील खास सुविधा अशा अनेक महत्त्वाच्या गोष्टी दडलेल्या असतात