Asha Bhosle Lata Mangeshkar Age Gap: भारतीय संगीत सृष्टीतील दोन महान तारांगणे, लता मंगेशकर आणि आशा भोसले, आता अनंत प्रवासाला निघून गेल्या आहेत. आशा भोसले यांचे रविवारी, 12 एप्रिल रोजी वयाच्या 92 व्या वर्षी निधन झाले. या दु:खद घटनेने एक विलक्षण योगायोग समोर आला आहे, ज्याची सध्या सर्वत्र चर्चा होत आहे. विशेष म्हणजे, थोरल्या भगिनी आणि 'स्वरकोकिळा' लता मंगेशकर यांनी जेव्हा जगाचा निरोप घेतला, तेव्हा त्यांचे वयदेखील 92 वर्षेच होते. दोन्ही बहिणींनी वयाच्या एकाच टप्प्यावर अखेरचा श्वास घेणे, हा संगीत विश्वातील एक अत्यंत भावूक आणि दुर्मिळ योगायोग मानला जात आहे.
आशाताई आणि लतादीदींच्या वयातील अंतर
आशा भोसले या लता मंगेशकर यांच्यापेक्षा धाकट्या होत्या. लतादीदींचा जन्म 28 सप्टेंबर 1929 रोजी झाला होता, तर आशा ताईंचा जन्म 8 सप्टेंबर 1933 रोजी झाला. या हिशोबाने दोन्ही बहिणींच्या वयामध्ये नेमके चार वर्षांचे अंतर होते. या चार वर्षांच्या अंतराने जन्मलेल्या दोन्ही बहिणींनी भारतीय पार्श्वगायनाचे क्षेत्र तब्बल आठ दशके गाजवले. थोरल्या बहिणीने आपल्या सुरांनी देशाला मंत्रमुग्ध केले, तर धाकट्या बहिणीने आपल्या अष्टपैलू गायकीने जागतिक विक्रमांना गवसणी घातली.
नात्यातील दुरावा आणि सुवर्णयुगाची सांधेजोड
लतादीदी आणि आशा ताईंच्या नात्यात एकेकाळी मोठा दुरावा निर्माण झाला होता, ही गोष्ट आता लपून राहिलेली नाही. वयाच्या अवघ्या 16 व्या वर्षी आशा ताईंनी कुटुंबाच्या इच्छेविरुद्ध जाऊन लतादीदींचे सचिव गणपतराव भोसले यांच्याशी विवाह केला होता. या निर्णयामुळे लतादीदी प्रचंड नाराज होत्या आणि त्यांनी अनेक वर्षे आशा ताईंशी संवाद साधला नव्हता. मात्र, काळाच्या ओघात आणि विशेषतः संगीतकार आर.डी. बर्मन यांच्या मध्यस्थीमुळे या दोन्ही बहिणींमधील कटुता संपली आणि त्या पुन्हा एकमेकींच्या जवळ आल्या. त्यांच्यातील हा सुसंवाद भारतीय संगीतासाठी सुवर्णकाळ ठरला.
विक्रमी गायकी आणि 'गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्ड'
आशा भोसले यांची लोकप्रियता केवळ भारतातच नाही, तर जगभरात पसरलेली आहे. जिथे लतादीदींना 'भारताची स्वरकोकिळा' म्हणून ओळखले जाते, तिथे आशा ताईंनी आपल्या अफाट आवाजाच्या जोरावर हिंदीसह विविध भाषांमध्ये 12,000 हून अधिक गाणी गाण्याचा पराक्रम केला आहे. त्यांच्या याच कामगिरीची दखल घेऊन 'गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्ड्स'मध्ये त्यांच्या नावाची नोंद करण्यात आली आहे. आज या दोन्ही बहिणी जरी आपल्यात नसल्या, तरी त्यांनी मागे सोडलेला सुरांचा हा वारसा पुढील अनेक शतके अजरामर राहील.