EV Toll Tax: इलेक्ट्रिक वाहन खरेदी करताना 'ईव्ही खरेदी करा आणि टोल टॅक्स वाचवा,' असे अनेकदा ऐकायला मिळते. सरकार ईव्हीला प्रोत्साहन देण्यासाठी सबसिडी, कमी GST आणि रोड टॅक्समध्ये सवलत देत असले तरी, टोल टॅक्सबाबतची ही धारणा पूर्णपणे खरी नाही. प्रत्यक्षात, इलेक्ट्रिक वाहनांना टोल-फ्री प्रवासाचा नियम संपूर्ण भारतात लागू नाही. राष्ट्रीय महामार्गांवरून प्रवास करताना पेट्रोल किंवा डिझेल कारप्रमाणेच ईव्हीलाही टोल भरावा लागतो. त्यामुळे प्रवासाला निघण्यापूर्वी देशभरात टोल माफी मिळेल, असे गृहीत धरणे चुकीचे ठरेल.
महाराष्ट्र सरकारचे विशेष धोरण: ईव्ही मालकांना मोठा दिलासा
देशातील इतर राज्यांच्या तुलनेत महाराष्ट्राने इलेक्ट्रिक वाहनांसाठी अत्यंत सकारात्मक पाऊल उचलले आहे. महाराष्ट्र सरकारच्या विशेष ईव्ही धोरणांतर्गत, राज्यातील अनेक टोल प्लाझावर इलेक्ट्रिक वाहनांना शुल्कातून सूट देण्यात आली आहे. ही सवलत प्रामुख्याने खाजगी कार, प्रवासी वाहने, राज्य परिवहन (ST) बस आणि काही सार्वजनिक वाहतूक वाहनांना लागू होते. यामुळे महाराष्ट्रात ईव्ही चालवणे अधिक परवडणारे झाले असून, ईव्ही मालकांसाठी हा एक मोठा अतिरिक्त फायदा ठरत आहे.
सर्वच वाहनांना मोफत प्रवास नाही
हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की, महाराष्ट्रातही ही सवलत सर्व प्रकारच्या इलेक्ट्रिक वाहनांना मिळत नाही. इलेक्ट्रिक मालवाहू किंवा वस्तू वाहक वाहनांना अजूनही पूर्ण टोल भरावा लागतो. याशिवाय, महाराष्ट्रातील काही राज्य महामार्ग वगळता, राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाच्या (NHAI) अंतर्गत येणाऱ्या महामार्गांवर इलेक्ट्रिक वाहनांना अनेकदा 50 टक्के टोल सवलत दिली जाते. याचा अर्थ असा की, तिथे प्रवास पूर्णपणे मोफत नसून तुम्हाला अर्धा टोल भरावा लागतो. त्यामुळे प्रवास स्वस्त होतो, पण पूर्णपणे मोफत होत नाही.
हेही वाचा - PF Interest Rate: EPFO चा मोठा निर्णय, पीएफ खात्यांवर मिळणार 'इतका' व्याजदर
इतर राज्यांची स्थिती आणि भविष्यातील शक्यता
सध्या महाराष्ट्र हे एकमेव राज्य आहे जिथे अशा प्रकारची थेट टोल सवलत पाहायला मिळते. इतर बहुतांश राज्यांमध्ये इलेक्ट्रिक वाहनांसाठी टोलचे नियम पेट्रोल आणि डिझेल वाहनांसारखेच आहेत. तिथे तुम्हाला सामान्य दरानेच टोल भरावा लागतो. मात्र, वाढती ईव्ही विक्री आणि प्रदूषण कमी करण्याचे उद्दिष्ट पाहता, भविष्यात इतर राज्येही महाराष्ट्राच्या पावलावर पाऊल ठेवून सवलती जाहीर करू शकतात, असा तज्ज्ञांचा अंदाज आहे. तूर्तास, महाराष्ट्राबाहेर प्रवास करताना टोलसाठी तयार राहणे आवश्यक आहे.