नवी दिल्ली: भारतीय नौदलाच्या सागरी क्षमतेत अभिमानास्पद भर पडली आहे. शुक्रवारी विशाखापट्टणम येथील नेव्हल डॉकयार्डमध्ये भारताचे पहिले स्वदेशी बनावटीचे INS निस्तार हे डायव्हिंग सपोर्ट व्हेसल (DSV) अधिकृतपणे लाँच करण्यात आले. हे जहाज हिंदुस्तान शिपयार्ड लिमिटेडने बांधले असून हे खोल समुद्रातील डायव्हिंग, बचाव आणि पाणबुडी सहाय्य कार्यासाठी डिझाइन केले गेले आहे. जगभरातील काही मोजक्याच नौदलांकडे अशा जहाजांचा ताबा आहे. हे जहाज नौदलाच्या खोल पाण्यात बुडणाऱ्या बचाव जहाजासाठी (DSRV) मुख्य जहाज म्हणून देखील काम करेल. या विशेष समारंभात केंद्रीय संरक्षण राज्यमंत्री संजय सेठ आणि नौदलप्रमुख अॅडमिरल दिनेश के. त्रिपाठी उपस्थित होते. त्यांनी INS निस्तारला भारतीय नौदलाच्या सागरी सामर्थ्याचे प्रतीक असल्याचे सांगितले.
सागरी शक्तीमध्ये भर –
दरम्यान, नौदल प्रमुख अॅडमिरल दिनेश यांनी निस्तारचे वर्णन भारताच्या सागरी शक्तीमध्ये एक अभिमानास्पद भर असे केले आहे. याशिवाय, त्यांनी 1971 च्या भारत-पाक युद्धाशी असलेल्या त्याच्या ऐतिहासिक संबंधाची आठवण करून दिली. या काळात त्याच नावाच्या जुन्या जहाजाने पाकिस्तानी पाणबुडी गाजी शोधण्यात मदत केली होती. त्यांनी म्हटलं की, मला विश्वास आहे की ही नवीन निस्तार मूळ निस्तारचा गौरवशाली वारसा पुढे नेईल.
हेही वाचा – US India Trade: अमेरिकेसोबतचा व्यापार करार शेतकऱ्यांच्या पोटावर पाय?
निस्तारची वैशिष्ट्ये –
निस्तारचे वजन सुमारे 10,000 टन आहे. तसेच निस्तारची लांबी सुमारे 118 मीटर आहे.
डुबकी क्षमता: 300 मीटर
गोताखोरांना मदत करण्यासाठी आणि बचाव कार्यासाठी 1000 मीटर खोलीपर्यंत काम करण्यास सक्षम रिमोट-ऑपरेटेड व्हेइकल्स (ROVs) देखील आहेत.
जहाजाचे सुमारे 75 टक्के भाग स्वदेशी आहेत.
हेही वाचा – 'जो भारताचा नागरिक नाही…'; पंतप्रधान मोदींचा घुसखोरांना इशारा
सरकारच्या मेक इन इंडिया उपक्रमांतर्गत संरक्षण उत्पादनात हे एक महत्त्वाचे पाऊल आहे. समुद्रात जीव वाचवण्यासाठी डिझाइन केलेल्या या जहाजाचे 'निस्तार' हे नाव संस्कृतमधून आले आहे. याचा अर्थ 'मुक्ती' किंवा 'बचाव' असा होतो. नवीन निस्तार हे 1971 मध्ये भारत-पाक युद्धातील गाजी पाणबुडी शोधणाऱ्या जुन्या INS निस्तारच्या गौरवशाली परंपरेची उत्तराधिकारी आहे.
