Kuno National Park New Cheetah Cubs Born: भारतातील वन्यजीव संवर्धनाच्या इतिहासात एक अत्यंत आनंदाची आणि ऐतिहासिक बातमी समोर आली आहे. मध्य प्रदेशातील कूनो नॅशनल पार्कमध्ये (Kuno National Park) भारतातच जन्मलेल्या ‘KGP12’ नावाच्या एका मादी चित्त्याने 4 गोंडस शावकांना (पिल्लांना) जन्म दिला आहे. ‘प्रोजेक्ट चीता’ या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाच्या चार वर्षांच्या प्रवासाला यश आल्याचे हे जिवंत उदाहरण मानले जात आहे. केंद्रीय पर्यावरण, वने आणि हवामान बदल मंत्री भूपेंद्र यादव यांनी या नव्या पाहुण्यांचे फोटो आणि व्हिडिओ सोशल मीडियावर शेअर करत ही आनंदाची वार्ता देशवासियांसोबत शेअर केली.
भारत सरकारने ‘प्रोजेक्ट चीता’ उपक्रमाला सुरुवात केली होती
भारतात 1952 मध्ये चित्त्यांची प्रजाती पूर्णपणे नामशेष झाल्याची अधिकृत घोषणा करण्यात आली होती. त्यानंतर या नामशेष झालेल्या वन्यजीवाला पुन्हा भारताच्या भूमीवर आणण्यासाठी केंद्र सरकारने 17 सप्टेंबर 2022 रोजी ‘प्रोजेक्ट चीता’ हा प्रकल्प अधिकृतपणे सुरू केला. या मोहिमेचा पहिला टप्पा म्हणून आफ्रिकेतील नामिबिया देशातून 8 चीते आणून कूनोच्या जंगलात सोडण्यात आले होते. त्यानंतरच्या काळात दक्षिण आफ्रिकेतून आणखी चीते आणून या उपक्रमाचा विस्तार वाढवण्यात आला.
‘दुसऱ्या पिढीचा जन्म’ म्हणजे भारतीय हवामानाशी जुळवून घेतल्याचा पुरावा
कूनोच्या जंगलात जन्मलेल्या मादी चित्त्याने चार नव्या पिल्लांना जन्म देणे ही घटना अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे. वन्यजीव तज्ज्ञांच्या मते, दुसऱ्या पिढीचा (Second Generation) जन्म होणे हा आफ्रिकन चित्त्यांनी भारतातील वातावरण, हवामान आणि अन्नाची उपलब्धता पूर्णपणे स्वीकारल्याचा सर्वात मोठा आणि सकारात्मक पुरावा आहे. आशियाई आणि जागतिक पातळीवर अशा प्रकारे नामशेष झालेला वन्यजीव पुन्हा जंगलात पुनर्रोपित करण्यात भारत हा एकमेव देश यशस्वी ठरला आहे.
A truly historic and joyous moment for Project Cheetah! A day after India’s Cheetah Project completed four years, KGP12, an Indian-born female cheetah, has given birth to four cubs in Kuno. Four years, four new lives—a beautiful symbol of hope, resilience and the growing success of cheetah conservation in India. Heartiest congratulations to the entire Kuno and Project Cheetah family. — Bhupender Yadav (@byadavbjp) September 18, 2026
आजवर अनेक अडचणींचा सामना करत चित्त्यांची संख्या 52 वर
गेल्या चार वर्षांच्या कालावधीत या प्रकल्पाला अनेक कठीण आव्हानांना तोंड द्यावे लागले. काही आजार, आपापसातील चकमकी आणि हवामानातील बदलांमुळे काही प्रौढ चित्ते आणि लहान पिल्लांचा मृत्यू झाला होता. मात्र, या सर्व अडथळ्यांवर मात करत कूनो नॅशनल पार्क आणि वैद्यकीय पथकाने घेतलेल्या मेहनतीमुळे देशातील चित्त्यांची एकूण संख्या आता 52 वर पोहोचली आहे. या 52 पैकी तब्बल 32 चीते हे भारतीय भूमीवर जन्मलेले आहेत.
संरक्षण मंत्री आणि पर्यावरण मंत्रालयाकडून वन कर्मचाऱ्यांचे कौतुक
भूपेंद्र यादव यांनी या यशाचे श्रेय कूनो नॅशनल पार्कची संपूर्ण टीम आणि प्रोजेक्ट चीताच्या वन्यजीव तज्ज्ञांना दिले आहे. ‘चार वर्षे आणि चार नवीन जीव — ही केवळ आकडेवारी नसून ती आशा, धैर्य आणि भारतातील वन्यजीव संवर्धनाच्या यशाचे प्रतीक आहे,’ अशा भावना त्यांनी व्यक्त केल्या. या नव्या चार शावकांच्या आगमनामुळे भारताच्या जंगलात चित्त्यांची गुरगुर भविष्यात आणखी वाढेल, असा ठाम विश्वास व्यक्त केला जात आहे.
