नवी दिल्ली: मध्यपूर्वेत इराण-अमेरिका-इस्रायल यांच्यात वाढत चाललेल्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर भारताबाबत एक धक्कादायक दावा सोशल मीडियावर आणि काही आंतरराष्ट्रीय माध्यमांतून फिरू लागला होता. मात्र भारताने या अफवेवर तात्काळ पडदा टाकत स्पष्ट शब्दांत ती फेटाळून लावली आहे. परराष्ट्र मंत्रालयाने (Ministry of External Affairs, MEA) अधिकृत भूमिका मांडताना सांगितले की, अमेरिकन नौदल इराणविरोधातील लष्करी कारवायांसाठी भारतीय बंदरे किंवा नौदल तळांचा वापर करत असल्याचा दावा पूर्णपणे निराधार आणि दिशाभूल करणारा आहे.
ही चर्चा अमेरिकेतील ‘वन अमेरिका न्यूज नेटवर्क’ या वृत्तवाहिनीवरील एका मुलाखतीनंतर सुरू झाली. या चर्चेत अमेरिकन लष्कराचे माजी कर्नल डग्लस मॅकग्रेगर यांनी असा दावा केला की, संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेच्या काही नौदल सुविधा उद्ध्वस्त झाल्यामुळे अमेरिका आता भारतातील बंदरांवर अवलंबून असल्याचे दिसते. त्यांच्या या वक्तव्यामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर संभ्रम निर्माण झाला आणि भारताच्या भूमिकेबाबत अनेक प्रश्न उपस्थित झाले.
मात्र भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने या दाव्याला तातडीने उत्तर देत त्याला पूर्णपणे खोटे ठरवले. मंत्रालयाच्या ‘फॅक्ट चेक’ विभागाने सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म X वर अधिकृत पोस्ट करत सांगितले की, भारतीय बंदरांचा अमेरिकन नौदल वापर करत असल्याचा दावा हा पूर्णपणे बनावट आहे. मंत्रालयाने स्पष्ट केले की अशा आधारहीन आणि बनावट विधानांमुळे गैरसमज निर्माण होऊ शकतात आणि नागरिकांनी अशा माहितीपासून सावध राहावे.
भारताने पुन्हा एकदा अधोरेखित केले की, सध्याच्या संघर्षात देशाची भूमिका तटस्थ आणि संतुलित आहे. भारत कोणत्याही युद्धजन्य कारवाईत थेट सहभागी नसून कोणत्याही देशाला भारताची भूमी, बंदरे किंवा हवाई क्षेत्राचा लष्करी वापर करण्यास परवानगी दिलेली नाही. भारताने सातत्याने संवाद, कूटनीती आणि शांततामय मार्गानेच तणाव कमी करण्याचा आग्रह धरला आहे.
Fake News Alert! Claims being made on OAN, a US based channel that Indian ports are being used by the US Navy are fake and false. We caution you against such baseless and fabricated comments. pic.twitter.com/xiFWnkoXBk — MEA FactCheck (@MEAFactCheck) March 4, 2026
या संघर्षाचे परिणाम भारतावर अप्रत्यक्षपणे उमटू लागल्याची चिंता सरकारने व्यक्त केली आहे. मध्यपूर्वेत कार्यरत असलेल्या सुमारे एक कोटी भारतीय नागरिकांची सुरक्षितता, तसेच भारताच्या व्यापार आणि ऊर्जा पुरवठा साखळीवर या परिस्थितीचा परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे परिस्थिती अधिक चिघळू नये आणि स्थैर्य टिकून राहावे, यासाठी भारताने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर संयम आणि संवादाची भूमिका मांडली आहे.
दरम्यान, ही अफवा अशा वेळी पसरली जेव्हा हिंद महासागरात अमेरिकन पाणबुडीने इराणचे ‘IRIS Dena’ हे युद्धनौक बुडवल्याची घटना घडली. या घटनेत अंदाजे 80 ते 87 क्रू सदस्यांचा मृत्यू झाल्याची माहिती समोर आली. हे जहाज भारतात पार पडलेल्या ‘मिलन 2026’ या बहुराष्ट्रीय नौदल सरावानंतर परतत असल्याचे सांगितले जाते. मात्र या हल्ल्यात भारतातील कोणत्याही बंदराचा किंवा सुविधेचा संबंध नसल्याचे भारताने स्पष्ट केले आहे.
या सर्व घडामोडींमधून एक गोष्ट स्पष्ट होते, आंतरराष्ट्रीय संघर्षाच्या काळात अफवा आणि खोटी माहिती वेगाने पसरू शकते. अशा परिस्थितीत अधिकृत स्रोतांवर आधारित माहितीच स्वीकारणे आवश्यक आहे. भारताने स्पष्ट भूमिकेद्वारे हेही दाखवून दिले आहे की, जागतिक तणावाच्या वातावरणातही देश शांततामय आणि संतुलित परराष्ट्र धोरणावर ठाम राहणार आहे.
