नवी दिल्ली: भारत-फ्रान्स संरक्षण सहकार्याला मोठी चालना देणारा ऐतिहासिक निर्णय घेण्यात आला आहे. संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह यांच्या अध्यक्षतेखालील संरक्षण संपादन परिषद (Defence Acquisition Council, DAC) ने 114 राफेल लढाऊ विमानांच्या खरेदी प्रस्तावाला मंजुरी दिली आहे. या व्यवहाराची एकूण किंमत सुमारे 3.25 लाख कोटी रुपये इतकी असू शकते. याशिवाय भारतीय नौदलासाठी सहा पी-8आय सागरी गस्त विमाने (Maritime Patrol Aircraft) खरेदीलाही हिरवा कंदील मिळाल्याची माहिती सूत्रांनी दिली.
हा निर्णय भारतीय वायुदलाची (Indian Air Force, IAF) कार्यक्षमता आणि युद्धसज्जता मोठ्या प्रमाणात वाढवणारा ठरणार आहे. फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांच्या भारत दौऱ्यापूर्वीच हा निर्णय घेण्यात आल्याने, दौऱ्यादरम्यान या करारावर स्वाक्षऱ्या होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
योजनेनुसार 18 विमाने थेट उड्डाणयोग्य (फ्लाय-अवे) स्थितीत फ्रान्समधून दिली जातील, तर उर्वरित 96 विमाने भारतात एकत्रितपणे तयार (असेंबल) केली जाणार आहेत. ‘मेक इन इंडिया’ उपक्रमांतर्गत जवळपास 80 टक्के उत्पादन देशांतर्गत होईल, तर स्थानिक घटकांचा वाटा सुमारे 60 टक्क्यांपर्यंत वाढण्याची शक्यता आहे.
हेही वाचा: Instagram AI Feature : इन्स्टाग्रामवर आता 'फेस स्वॅप'ची जादू! AI फोटो-व्हिडिओंमध्ये वापरता येणार स्वतःचा चेहरा
राफेल हे 4.5 पिढीतील, दुहेरी इंजिन असलेले, बहुउद्देशीय (मल्टीरोल) लढाऊ विमान आहे. हे विमान हवाई वर्चस्व, जमिनीवरील हल्ले, गुप्तहेर मोहीम, समुद्री लक्ष्यांवरील हल्ले तसेच अणु प्रतिरोधक मोहिमा एका उड्डाणात पार पाडू शकते.
या विमानात अत्याधुनिक उड्डाण नियंत्रण प्रणाली, काच-आधारित कॉकपिट (Glass Cockpit), हेल्मेट-आधारित लक्ष्य प्रणाली (Helmet-Mounted Display) आणि प्रगत मोहिम संगणक प्रणाली (Mission Computers) आहेत. विविध सेन्सर्समधील माहिती एकत्रित करून वैमानिकाला परिस्थितीची अचूक जाणीव (Situational Awareness) मिळते. नवीन 114 विमानांच्या समावेशामुळे भारतीय वायुदलाची सामरिक क्षमता लक्षणीयरीत्या बळकट होण्याची अपेक्षा आहे.
राफेल लढाऊ विमाने फ्रान्समधील दसॉ एव्हिएशन (Dassault Aviation) कंपनीकडून तयार केली जातात. सध्या भारतीय वायुदलाकडे 36 राफेल विमाने कार्यरत आहेत. जुलै 2020 मध्ये पहिली पाच विमाने अंबाला हवाई दल तळावर दाखल झाली होती. भारतात सध्या दोन राफेल स्क्वॉड्रन कार्यरत आहेत क्रमांक 17 ‘गोल्डन अरोज’ (अंबाला, हरियाणा) आणि क्रमांक 101 ‘फाल्कन्स’ (हासीमारा, पश्चिम बंगाल). जुलै 2021 मध्ये राफेल विमानांचा अधिकृत समावेश 101 स्क्वॉड्रनमध्ये करण्यात आला.
हेही वाचा: Share Market: IT क्षेत्राला AI चा मोठा तडाखा; TCS आणि इन्फोसिससह दिग्गज कंपन्यांचे 1.3 लाख कोटी पाण्यात