WPI Inflation: सर्वसामान्यांच्या खिशाला आता मोठी कात्री लागणार असल्याचे सरकारी आकडेवारीवरून स्पष्ट झाले आहे. वाणिज्य मंत्रालयाने आज जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार, एप्रिल महिन्यात घाऊक महागाईचा दर (WPI) वाढून 8.30 टक्क्यांवर पोहोचला आहे. अवघ्या एका महिन्यापूर्वी, म्हणजेच मार्चमध्ये हा दर केवळ 3.88 टक्के इतका होता. ही वाढ इतकी लक्षणीय आहे की, ऑक्टोबर 2022 नंतरच्या सर्वोच्च पातळीला तिने स्पर्श केला आहे.
किमतींमध्ये इतकी प्रचंड वाढ का होत आहे?
घाऊक महागाई वाढण्यामागे दोन मुख्य कारणे समोर आली आहेत:
इराण संघर्षाची सावली: अमेरिका आणि इराण यांच्यातील वाढत्या तणावामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती 100 डॉलर्स प्रति बॅरलचा टप्पा ओलांडून पुढे गेल्या आहेत.
इंधन आणि वीज: इंधन क्षेत्रात महागाईच्या दराने मोठी उसळी घेतली असून, तो 1.05 टक्क्यांवरून थेट 24.71 टक्क्यांवर पोहोचला आहे. याचाच अर्थ वीज आणि वायूच्या घाऊक किमतींमध्ये कमालीची वाढ झाली आहे.
जेवणाच्या ताटापासून कारखान्यापर्यंत सर्व काही महागले
प्राथमिक वस्तू: डाळी, धान्य आणि भाज्यांसारख्या प्राथमिक वस्तूंच्या श्रेणीतील महागाई 6.36 टक्क्यांवरून वाढून 9.17 टक्क्यांवर पोहोचली आहे.
उत्पादन क्षेत्र: रसायने, प्लास्टिक आणि रबर यांसारख्या उत्पादित वस्तूंच्या महागाईचा दरही वाढून 4.62 टक्क्यांवर गेला आहे.
किरकोळ बाजारातील स्थिती: किरकोळ महागाईचा दर (CPI) देखील एप्रिलमध्ये वाढला असून, तो 3.48 टक्क्यांवर पोहोचला आहे.
सामान्य माणसावर होणारा परिणाम
घाऊक महागाईचा थेट परिणाम उत्पादन खर्च वाढण्यावर होतो. जेव्हा कारखाने आणि मोठ्या व्यापाऱ्यांसाठी कच्चा माल महाग होतो, तेव्हा त्याचा अंतिम बोजा ग्राहकांवर टाकला जातो. परिणामी, आगामी दिवसांत साबण, खाद्यतेल, कपडे आणि विजेचे दर आणखी वाढण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
सरकारसमोर कोणते पर्याय?
या परिस्थितीवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी सरकारकडे उत्पादन शुल्कात (Excise Duty) कपात करण्याचा पर्याय उपलब्ध आहे. मात्र, आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती कमी झाल्या नाहीत, तर करकपातीलाही मर्यादा येतील. जर पश्चिम आशियातील तणाव निवळला नाही, तर येत्या काळात महागाईचा आलेख अधिक उंचावण्याची भीती वर्तवण्यात येत आहे. थोडक्यात वाढत्या इंधन दरामुळे महागाईचा आलेख 42 महिन्यांच्या शिखरावर पोहोचला असून, सर्वसामान्यांचे बजेट कोलमडण्याची चिन्हे दिसत आहेत.
