Justice BV Nagarathna first woman CJI : भारतीय सर्वोच्च न्यायालयाच्या 75 वर्षांहून अधिक काळाच्या इतिहासात अद्याप एकाही महिला न्यायाधीशाने सर्वोच्च पदाची म्हणजेच सरन्यायाधीशपदाची (CJI) धुरा सांभाळलेली नाही. मात्र, ही दीर्घ प्रतीक्षा लवकरच संपुष्टात येणार आहे. सर्वोच्च न्यायालयातील ज्येष्ठतेच्या परंपरेनुसार न्यायमूर्ती सूर्य कांत आणि न्यायमूर्ती विक्रम नाथ यांच्यानंतर न्यायमूर्ती बी. व्ही. नागरत्ना या भारताच्या पहिल्या महिला सरन्यायाधीश होण्याचा बहुमान मिळवण्याच्या शर्यतीत सर्वात पुढे आहेत.
शैक्षणिक पार्श्वभूमी आणि वकिलीतील यशस्वी कारकीर्द
न्यायमूर्ती बी. व्ही. नागरत्ना यांचा जन्म 30 ऑक्टोबर 1962 रोजी बेंगळुरू येथे झाला. त्यांनी दिल्लीतील जीझस अँड मेरी कॉलेजमधून कला शाखेत (BA) पदवी घेतल्यानंतर, 1987 मध्ये दिल्ली विद्यापीठाच्या कॅम्पस लॉ सेंटरमधून कायद्याची (LLB) पदवी प्राप्त केली. त्याच वर्षी 1987 मध्ये त्यांनी बेंगळुरूमध्ये आपल्या वकिलीच्या व्यवसायाला सुरुवात केली. घटनात्मक कायदे, प्रशासकीय बाबी आणि दिवाणी दाव्यांमध्ये त्यांनी दीर्घकाळ यशस्वी वकिली केली असून 2008 मध्ये त्यांची कर्नाटक उच्च न्यायालयात न्यायाधीश म्हणून नियुक्ती झाली होती.
पिता आणि कन्या दोघांनाही सरन्यायाधीशपदाचा मान
न्यायमूर्ती बी. व्ही. नागरत्ना यांचे वडील ई. एस. व्यंकटरामय्या हे देखील भारताचे 19 वे सरन्यायाधीश होते. त्यांनी 19 जून 1989 ते डिसेंबर 1989 या कालावधीत सर्वोच्च न्यायालयाच्या सरन्यायाधीशपदाची जबाबदारी सांभाळली होती. न्यायमूर्ती नागरत्ना या सरन्यायाधीशपदी विराजमान झाल्यास, पिता आणि कन्या या दोघांनीही देशाचे सर्वोच्च न्यायालयीन पद भूषवल्याचा एक अद्वितीय आणि ऐतिहासिक विक्रम भारतीय न्यायव्यवस्थेत नोंदवला जाईल.
सप्टेंबर 2027 मध्ये पदभार स्वीकारण्याची शक्यता
सर्वोच्च न्यायालयाच्या सेवाज्येष्ठतेच्या नियमांनुसार न्यायमूर्ती नागरत्ना या सप्टेंबर 2027 मध्ये भारताच्या पहिल्या महिला सरन्यायाधीश म्हणून शपथ घेण्याची शक्यता आहे. त्या 29 ऑक्टोबर 2027 रोजी सेवानिवृत्त होणार असून, त्यांचा सरन्यायाधीशपदाचा कार्यकाळ सुमारे 36 दिवसांचा असेल. 1950 मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाची स्थापना झाल्यापासून महिलांचे प्रतिनिधित्व मर्यादित राहिले असले तरी, न्यायमूर्ती नागरत्ना यांची या पदावरील नियुक्ती भारतीय न्यायपालिकेत महिला सक्षमीकरणाचा एक नवा अध्याय ठरणार आहे.