नवी दिल्ली : भारताची पहिली 'वंदे भारत स्लीपर' ट्रेन सेवा हावडा आणि कामाख्यादरम्यान धावत असून, ती पूर्व आणि ईशान्य भारताला जोडते. ही सेवा 2025 मध्ये सुरू करण्यात आली. या सेमी-हाय-स्पीड ट्रेनच्या भविष्यातील स्लीपर आवृत्त्यांसाठी ती एक आदर्श प्रारूप (template) ठरली आहे. आधुनिक सुविधांसह रात्रीच्या वेळी जलद प्रवास उपलब्ध करून देण्याच्या उद्देशाने ही ट्रेन सुरू करण्यात आली होती. खालील 'वंदे भारत स्लीपर' मार्ग (कॉरिडॉर्स) एकतर मंजूर झाले आहेत किंवा भविष्यातील अंमलबजावणीसाठी संभाव्य पर्याय म्हणून विचाराधीन आहेत.
मुंबई-बेंगळुरू वंदे भारत स्लीपर ट्रेन : रेल्वेमंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी प्रस्तावाला मंजुरी दिल्यानंतर, मुंबई आणि बेंगळुरू दरम्यान वंदे भारत स्लीपर सेवा सुरू होणार आहे. या रात्रकालीन सेवेमुळे दोन प्रमुख व्यावसायिक केंद्रांमधील प्रवासाचा वेळ कमी होण्याची अपेक्षा आहे. हा मार्ग सेवेत दाखल होणारा दुसरा वंदे भारत स्लीपर मार्ग ठरू शकतो. या सेवेचे सविस्तर वेळापत्रक आणि भाडे अद्याप जाहीर करण्यात आलेले नाही.
नवी दिल्ली-मुंबई वंदे भारत स्लीपर : वंदे भारत स्लीपर गाड्यांच्या भविष्यातील नियोजनाबाबतच्या अहवालांमध्ये नवी दिल्ली आणि मुंबईचा वारंवार उल्लेख केला गेला आहे. स्लीपर गाड्यांच्या अंमलबजावणीच्या योजनेनुसार, हा मार्ग एक प्रबळ दावेदार मानला जातो. कारण तो भारताची राजकीय आणि आर्थिक राजधानी यांना जोडतो.
नवी दिल्ली-अहमदाबाद वंदे भारत स्लीपर ट्रेन : नवी दिल्ली-अहमदाबाद मार्ग हा अशा मार्गांपैकी एक म्हणून नमूद केला गेला आहे. जिथे भविष्यात वंदे भारत स्लीपर सेवा सुरू होऊ शकते. 'ओव्हरनाईट प्रीमियम' (रात्रीच्या प्रवासासाठीच्या उच्च-दर्जाच्या) रेल्वे सेवांच्या व्यापक विस्ताराचा एक भाग म्हणून या मार्गाबाबत चर्चा सुरू असल्याचे वृत्त आहे.
नवी दिल्ली-हावडा : देशाची राजधानी आणि कोलकाता यांना जोडणारा 'नवी दिल्ली-हावडा' मार्ग हा भविष्यातील 'स्लीपर' सेवांच्या नियोजनाबाबत सुरू असलेल्या चर्चेतील प्रमुख मार्गांपैकी एक आहे. प्रवाशांची मोठी मागणी आणि प्रवासाचे दीर्घ अंतर यामुळे या मार्गाचा संभाव्य पर्याय म्हणून विचार केला जात असल्याचे समजते.
नवी दिल्ली-चेन्नई स्लीपर वंदे भारत : नवी दिल्ली-चेन्नई हा मार्ग भविष्यातील संभाव्य 'वंदे भारत स्लीपर' मार्ग म्हणून निश्चित करण्यात आला आहे. उद्योग क्षेत्रातील चर्चेनुसार, हा मार्ग उत्तर आणि दक्षिण भारताला जोडणारा एक प्रीमियम 'ओव्हरनाईट' (रात्रीचा प्रवास) पर्याय ठरू शकतो.
नवी दिल्ली-सिकंदराबाद वंदे भारत स्लीपर ट्रेन : 'वंदे भारत स्लीपर' सेवांच्या संभाव्य विस्ताराचा आढावा घेणाऱ्या अहवालांमध्ये नवी दिल्ली-सिकंदराबाद मार्गाचाही समावेश असल्याचे दिसून आले आहे. आगामी काळात कार्यान्वित करण्यासाठी भारतीय रेल्वेकडून अतिरिक्त स्लीपर ट्रेनसेट्स (गाड्यांचे संच) तयार केले जात असताना, ज्या मार्गांवर विशेष लक्ष दिले जात आहे. त्यापैकीच हा मार्ग एक आहे.
नवी दिल्ली-पुणे वंदे भारत स्लीपर : तंत्रज्ञान आणि उत्पादन केंद्र म्हणून पुण्याचे वाढते महत्त्व पाहता, भविष्यातील 'वंदे भारत स्लीपर' सेवांच्या नियोजनात या मार्गाचाही विचार केला जात आहे. संभाव्य स्लीपर सेवा सुरू करण्याबाबत ज्या मार्गांचा उल्लेख केला गेला आहे. त्यामध्ये नवी दिल्ली-पुणे मार्गाचाही समावेश आहे.
मुंबई-अहमदाबाद वंदे भारत स्लीपर ट्रेन : मुंबई आणि अहमदाबाददरम्यान आधीच अनेक प्रीमियम रेल्वे सेवा (तसेच बहुप्रतिक्षित बुलेट ट्रेन) कार्यरत आहेत. तरीही, वंदे भारत स्लीपर ट्रेन सुरू करण्याच्या संभाव्य मार्गांच्या संदर्भातही या मार्गाचा उल्लेख अहवालांमध्ये करण्यात आला आहे.
नवी दिल्ली-श्रीनगर स्लीपर वंदे भारत ट्रेन : काश्मीरपर्यंतची रेल्वे जोडणी पूर्ण झाल्यामुळे या भागातील प्रीमियम लांब पल्ल्याच्या सेवांबाबत चर्चा सुरू झाली आहे. भविष्यातील स्लीपर सेवांच्या शक्यतांचा आढावा घेणाऱ्या अहवालांनुसार, नवी दिल्ली-श्रीनगर हा मार्ग संभाव्य 'वंदे भारत स्लीपर' सेवांसाठी विचारात घेतल्या जाणाऱ्या मार्गांपैकी एक म्हणून समोर आला आहे. तथापि, याबाबत अद्याप कोणतीही अधिकृत घोषणा करण्यात आलेली नाही.
