नवी दिल्ली: भारतीय गुंतवणूकदारांमध्ये म्युच्युअल फंड (Mutual Fund) मधील Systematic Investment Plan (SIP) हा पर्याय गेल्या काही वर्षांत प्रचंड लोकप्रिय झाला आहे. दरमहा ठराविक रक्कम गुंतवून दीर्घकालीन भांडवल उभारण्याचा हा शिस्तबद्ध मार्ग असल्याने अनेक मध्यमवर्गीय कुटुंबे याकडे वळत आहेत. मात्र लोकप्रियतेसोबतच काही गैरसमजही वेगाने पसरले आहेत. सोशल मीडियावर SIP ला ‘जलद श्रीमंतीचा फॉर्म्युला’ म्हणून रंगवले जाते, परंतु प्रत्यक्षात ही दीर्घकालीन संयम आणि सातत्याची शर्यत आहे.
पहिला मोठा गैरसमज म्हणजे SIP सुरू केल्याबरोबर दरवर्षी स्थिर आणि भरघोस परतावा मिळतो. वस्तुस्थिती अशी आहे की SIP हे बाजाराशी (Market-linked investment) जोडलेले साधन आहे. त्यामुळे चढ-उतार अपरिहार्य असतात. अल्पावधीत मोठा नफा मिळेल, अशी अपेक्षा ठेवल्यास निराशा पदरी पडू शकते. प्रत्यक्षात 7,10 किंवा 15 वर्षांच्या कालावधीत नियमित गुंतवणूक आणि ‘Power of Compounding’ च्या प्रभावामुळे समाधानकारक वाढ दिसून येते.
दुसरा गैरसमज म्हणजे जास्त फंड म्हणजे जास्त परतावा. अनेक गुंतवणूकदार आठ ते 10 वेगवेगळ्या योजनांमध्ये SIP सुरू करतात, परंतु यामुळे पोर्टफोलिओ (Portfolio) अधिक गुंतागुंतीचा होतो. समान प्रकारच्या फंडमध्ये गुंतवणूक केल्यास अपेक्षित विविधीकरण (Diversification) साध्य होत नाही. तज्ज्ञांच्या मते तीन ते पाच सक्षम आणि परस्परपूरक फंड निवडणे अधिक परिणामकारक ठरते. उद्दिष्ट, जोखीम क्षमता (Risk Appetite) आणि कालावधी लक्षात घेऊन संतुलित निवड करणे गरजेचे आहे.
हेही वाचा: Sanjay Kenekar : सहा महिन्यांपूर्वी एअरगन खरेदी, काही दिवसांपासून नोकरीच्या शोधात; केनेकरांच्या कार्यालयात बंदूक ठेवणारा व्यक्ती नेमका कोण?
तिसरा महत्त्वाचा गैरसमज म्हणजे SIP कधीही बंद करू नये. प्रत्यक्षात SIP हा कोणताही कायदेशीर बंधनकारक करार नाही. आर्थिक परिस्थिती बदलू शकते, उत्पन्नात घट होऊ शकते किंवा नवीन आर्थिक ध्येय समोर येऊ शकते. अशा वेळी SIP थांबवणे किंवा बदलणे पूर्णपणे योग्य आहे. एखादा फंड सातत्याने कमकुवत कामगिरी करत असेल, तर ‘Switch’ करून अधिक सक्षम पर्याय निवडणे हीही शहाणपणाची भूमिका ठरते.
याशिवाय बाजार घसरला की SIP थांबवावी, अशीही चुकीची समजूत आढळते. प्रत्यक्षात घसरणीच्या काळात खरेदी केलेल्या युनिट्समुळे ‘Rupee Cost Averaging’ चा फायदा मिळू शकतो. त्यामुळे दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांनी अल्पकालीन अस्थिरतेकडे भावनिक दृष्टिकोनातून न पाहता रणनीतीने विचार करणे आवश्यक आहे.
एकूणच, SIP हा चमत्कार नाही. SIP शिस्त, संयम आणि दीर्घकालीन दृष्टीकोन यांचा परिणाम आहे. योग्य माहिती, तज्ज्ञांचा सल्ला आणि स्पष्ट आर्थिक उद्दिष्टे यांवर आधारलेली गुंतवणूकच भविष्यात सुरक्षित आर्थिक पाया घालू शकते. गैरसमज दूर करून विवेकी पद्धतीने गुंतवणूक केल्यास SIP खऱ्या अर्थाने संपत्ती निर्माण करण्याचे प्रभावी साधन ठरू शकते.
Disclaimer: शेअर बाजारातील आणि म्युच्युअल फंडामधील गुंतवणूक जोखमीची आहे. नियम व अटी काळजीपूर्वक वाचा. जय महाराष्ट्र न्यूज कोणत्याही नफ्या-तोट्यास जबाबदार नाही. गुंतवणुकीपूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या!
हेही वाचा: Sanjay Raut: 'हा सामना म्हणजे भाजपचा खेळ अन् सेटिंग...' भारत-पाकिस्तान सामन्यावरून संजय राऊतांची बोचरी टीका