देशातील NEET पेपरफुटी प्रकरणानंतर परीक्षा व्यवस्थेवर उपस्थित झालेल्या गंभीर प्रश्नांच्या पार्श्वभूमीवर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आज मोठी घोषणा केली. परीक्षा प्रक्रिया अधिक सुरक्षित, पारदर्शक आणि तंत्रज्ञानाधारित करण्यासाठी माहिती-तंत्रज्ञान क्षेत्रातील दिग्गज नंदन निलकेनी यांच्या नेतृत्वाखाली उच्चस्तरीय टास्क फोर्स स्थापन करण्यात येणार असल्याचे त्यांनी जाहीर केले. या घोषणेनंतर नंदन निलकेनी पुन्हा एकदा चर्चेच्या केंद्रस्थानी आले आहेत. उद्योग, तंत्रज्ञान आणि सार्वजनिक प्रशासन या तिन्ही क्षेत्रांत महत्त्वपूर्ण ठसा उमटवणारे निलकेनी नेमके कोण आहेत, जाणून घेऊया…
आयटी क्षेत्रातील दूरदृष्टी असलेले नेतृत्व
नंदन निलकेनी हे भारतातील माहिती-तंत्रज्ञान क्षेत्रातील सर्वाधिक प्रभावशाली व्यक्तींमध्ये गणले जातात. त्यांनी आपल्या सहकाऱ्यांसोबत इन्फोसिसची उभारणी केली आणि भारतीय आयटी उद्योगाला जागतिक स्तरावर वेगळी ओळख मिळवून देण्यात मोलाची भूमिका बजावली. त्यांच्या नेतृत्वामुळे भारतीय सॉफ्टवेअर उद्योगाला नवी दिशा मिळाली.
सरकारी व्यवस्थेत तंत्रज्ञानाचा प्रभावी वापर
व्यवसायात यश मिळवल्यानंतर निलकेनी यांनी सार्वजनिक व्यवस्थेत तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवण्यासाठीही पुढाकार घेतला. नागरिकांना डिजिटल सुविधा सहज उपलब्ध करून देणे, प्रशासन अधिक कार्यक्षम बनवणे आणि मोठ्या प्रमाणावर तांत्रिक उपाय विकसित करणे, या क्षेत्रात त्यांनी उल्लेखनीय योगदान दिले.
आधार प्रकल्पामुळे देशभरात ओळख
भारतातील डिजिटल ओळख प्रणाली म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या आधार प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीत नंदन निलकेनी यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली. या प्रकल्पामुळे कोट्यवधी नागरिकांना एकसमान डिजिटल ओळख मिळाली आणि अनेक सरकारी योजनांची अंमलबजावणी अधिक पारदर्शक झाली.
परीक्षा व्यवस्थेतील सुधारणांची मोठी जबाबदारी
NEET पेपरफुटीनंतर विद्यार्थी आणि पालकांचा परीक्षांवरील विश्वास पुन्हा निर्माण करण्यासाठी केंद्र सरकारने आता नंदन निलकेनी यांच्या नेतृत्वावर विश्वास व्यक्त केला आहे. त्यांच्या अध्यक्षतेखालील टास्क फोर्स परीक्षा प्रक्रियेत तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवणे, पेपरफुटीसारख्या घटनांना प्रतिबंध करण्यासाठी प्रभावी यंत्रणा तयार करणे, डिजिटल पडताळणी मजबूत करणे आणि परीक्षा अधिक सुरक्षित बनवण्यासाठी शिफारसी करणार आहे. मोठ्या प्रमाणावर प्रकल्पांचे नियोजन, विविध संस्थांमध्ये समन्वय आणि दीर्घकालीन धोरणांची आखणी यामध्ये नंदन निलकेनी यांचा मोठा अनुभव आहे. उद्योग क्षेत्रापासून सार्वजनिक प्रशासनापर्यंत त्यांनी केलेल्या कामामुळे त्यांना देशातील प्रभावी धोरणकर्त्यांमध्ये स्थान मिळाले आहे.
आता देशाच्या अपेक्षा त्यांच्यावर
देशातील लाखो विद्यार्थी, पालक आणि शिक्षण क्षेत्रातील तज्ज्ञांचे लक्ष आता नंदन निलकेनी यांच्या नेतृत्वाखालील टास्क फोर्सकडे लागले आहे. भविष्यात परीक्षा प्रक्रिया अधिक सुरक्षित, निष्पक्ष आणि विश्वासार्ह करण्यासाठी त्यांच्या शिफारशी महत्त्वपूर्ण ठरणार आहेत. त्यामुळे केवळ आयटी क्षेत्रातील उद्योजक म्हणून नव्हे, तर देशाच्या शैक्षणिक व्यवस्थेत बदल घडवून आणणारे महत्त्वाचे व्यक्तिमत्त्व म्हणूनही त्यांच्याकडे पाहिले जात आहे.
