Pre-Monsoon 2026: भारतीय हवामान विभागाच्या (IMD) मते, पुढील 3–4 दिवस देशभरात मान्सूनपूर्व हालचाली सक्रिय राहण्याची शक्यता आहे. 'एल निनो' (El Nino) घटनेची तीव्रता वाढत असल्याने पॅसिफिक महासागरातील तापमान वाढले आहे, ज्याचा परिणाम हवामानातील अस्थिरतेवर होत आहे. गेल्या 6 दिवसांच्या तीव्र उकाड्यानंतर आता अनेक राज्यांमध्ये पाऊस हजेरी लावणार असून, हा मान्सूनपूर्व हालचालींचाच एक भाग असल्याचे हवामान विभागाने स्पष्ट केले आहे. मे महिन्याच्या अखेरपर्यंत ही स्थिती कायम राहील आणि 18–20 मे च्या सुमारास मान्सून अंदमानात दाखल होण्याची शक्यता आहे.
'पश्चिमी विक्षोभ' सक्रिय; उष्णतेची लाट ओसरणार
सध्या उत्तर भारतात एक 'पश्चिमी विक्षोभ' (Western Disturbance) सक्रिय असून, उत्तर प्रदेशच्या भागात चक्रीय वाऱ्यांची स्थिती निर्माण झाली आहे. शिवाय, 2 मे पासून हिमालयीन प्रदेशात आणखी एक नवीन पश्चिमी विक्षोभ दाखल होणार आहे. या हवामान प्रणालीमुळे वाढत्या तापमानापासून दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे. ईशान्य भारतात मेघगर्जना आणि विजांच्या कडकडाटासह 40–60 किमी/तास वेगाने वारे वाहतील, ज्यामुळे वातावरणात गारवा निर्माण होईल. राजस्थान, विदर्भ आणि दक्षिण भारतात मात्र 2 मे पर्यंत दमट हवामानाचा प्रभाव कायम राहील.
राज्यनिहाय पावसाचा अंदाज आणि सोसाट्याचे वारे
IMD ने वर्तवलेल्या अंदाजानुसार, विविध राज्यांमध्ये पावसाची स्थिती खालीलप्रमाणे असेल:
ईशान्य भारत: त्रिपुरा, आसाम, मेघालय आणि नागालँडसह सात राज्यांमध्ये पुढील 5 दिवस मुसळधार पावसाचा इशारा देण्यात आला आहे. येथे वाऱ्याचा वेग 50–70 किमी/तास पर्यंत पोहोचू शकतो.
उत्तर आणि मध्य भारत: जम्मू-काश्मीरमध्ये 2 ते 4 मे दरम्यान हिमवर्षाव आणि पावसाची शक्यता आहे. हिमाचल प्रदेश, पंजाब आणि हरियाणामध्ये 30 एप्रिल ते 4 मे या काळात सोसाट्याचे वारे (30–70 किमी/तास) आणि हलका पाऊस पडू शकतो.
पूर्व भारत: बिहार, झारखंड आणि ओडिशामध्ये पुढील 7 दिवसांत मेघगर्जनेसह पावसाचा अंदाज आहे. पश्चिम बंगालच्या काही भागात मुसळधार पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.
दक्षिण भारत: तामिळनाडू, कर्नाटक, तेलंगणा आणि केरळमध्ये 2 मे पर्यंत हलका ते मध्यम पाऊस पडेल. काही ठिकाणी गारपीट होण्याचीही शक्यता आहे.
दिल्लीमध्ये नऊ वर्षांतील सर्वात उष्ण रात्र; लवकरच दिलासा
देशाची राजधानी दिल्लीमध्ये हवामान सध्या अत्यंत लहरी बनले आहे. नुकतीच दिल्लीत गेल्या 9 वर्षांतील सर्वात उष्ण रात्र नोंदवली गेली, जिथे किमान तापमान 28 अंश सेल्सिअसच्या वर गेले होते. तथापि, 29 एप्रिल ते 4 मे 2026 या कालावधीत कमाल तापमान सामान्य पातळीपेक्षा कमी राहण्याची चिन्हे आहेत. 3 आणि 4 मे रोजी पावसाची शक्यता असून, पुढील तीन दिवसांत कमाल तापमानात 3–4 अंशांची घट होऊन दिल्लीकरांना उकाड्यापासून दिलासा मिळू शकतो.
