राजस्थान: आयुष्य जेव्हा सर्वात कठीण परीक्षेसमोर एखाद्याला उभे करते तेव्हा काहीजण मागे हटतात, पण काही जिद्दी माणसं इतिहास रचतात. कोटा येथील पॅरा ऍथलीट सुनील साहू हे त्यापैकीच एक नाव. 2012 मधील अपघातात दोन्ही हात गमावूनही त्यांनी आपल्या मर्यादांना सामर्थ्यात बदलले. पायांच्या बळावर धावणे, उडी मारणे आणि आयुष्याशी सामना करणे या तिन्ही क्षेत्रांत त्यांनी उल्लेखनीय यश मिळवले. त्यांच्या नावावर आतापर्यंत 18 पदकांची नोंद असून त्यात 11 सुवर्ण, दोन रौप्य आणि दोन कांस्य पदकांचा समावेश आहे.
राजस्थानमधील अलवर जिल्ह्यातील मालाखेडा येथे सुनील यांच्या वडिलांच्या आइसक्रीम कारखान्यात 2012 मध्ये झालेल्या स्फोटात त्यांचे दोन्ही हात कायमचे गमावले गेले. कुटुंब या धक्क्यातून सावरत असतानाच वडील आणि मोठ्या बहिणीचे निधन झाल्याने परिस्थिती अधिकच कठीण बनली. कारखाना बंद पडला आणि घराची संपूर्ण जबाबदारी आईवर आली. सामाजिक ताणतणाव आणि आर्थिक संकट असतानाही आईची शिकवण, “मोठं व्हायचं असेल तर आधी छोटं होणं शिकावं” सुनील यांच्यासाठी प्रेरणादायी आधार ठरली.
दरम्यान, पॅरा ऑलिंपियन देवेंद्र झाझरिया यांच्या संघर्षकथेतून प्रेरणा घेत सुनील यांनी कोटा येथे येऊन पॅरा ऍथलेटिक्समध्ये करिअर करण्याचा निर्णय घेतला. कोच अजीतसिंह राठोड यांनी कोणतेही शुल्क न घेता त्यांना प्रशिक्षण देण्याची जबाबदारी स्वीकारली. त्यांनी शिक्षणाकडेही दुर्लक्ष न करता शिक्षण पूर्ण केले. 2018 मधील जिल्हास्तरीय स्पर्धेत सुनील यांनी पहिले सुवर्ण पदक जिंकत त्यांच्या यशाची मालिका सुरू झाली. पुढील तीन वर्षांत त्यांनी 18 पदकं पटकावली. 100 मीटर आणि 400 मीटर धावण्यात त्यांनी ऑल इंडिया फर्स्ट रँक मिळवली, तर आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेत लाँग जंपमध्ये रौप्य पदक जिंकून देशाचा सन्मान उंचावला.
उल्लेखनीय कामगिरीबद्दल सुनील यांना मेजर ध्यानचंद समर्पण पुरस्कार, भारत गौरव पुरस्कार 2024 आणि स्वर्ण भारत पुरस्कारासह अनेक सन्मान मिळाले. त्यांच्या संघर्षपूर्ण प्रवासाचा समावेश विविध स्पर्धा परीक्षांच्या सामान्य ज्ञानातही करण्यात आला आहे. सुनील साहू म्हणतात, “स्वप्न कधीही सोडू नका; आज नाही तर उद्या यश मिळतेच.” त्यांचे पुढील ध्येय अधिक मोठे आहे, पॅरा ऑलिंपिकमध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व करून सुवर्णपदक जिंकणे. ही प्रेरणादायी कथा दाखवून देते की प्रतिकूल परिस्थिती कितीही मोठी असली तरी जिद्द, संयम आणि कठोर परिश्रमाच्या जोरावर कोणतीही लढाई जिंकता येते.
