Ethanol Fuel: भारतातील पेट्रोल आणि डिझेलच्या वाढत्या किमतींना आळा घालण्यासाठी केंद्र सरकार आता इथेनॉलसारख्या पर्यायी इंधनावर विशेष भर देत आहे. केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांनी नजीकच्या भविष्यात भारताने 100 टक्के इथेनॉल मिश्रणाचे (Blending) उद्दिष्ट साध्य करण्याचे ध्येय ठेवले पाहिजे, असे स्पष्ट केले आहे. पश्चिम आशियातील जागतिक तणावामुळे तेलाच्या पुरवठ्यात व्यत्यय येण्याची शक्यता लक्षात घेता, ऊर्जा क्षेत्रात आत्मनिर्भरता गाठणे भारतासाठी आता निकडीचे बनले आहे.
आयातीवरील 22 लाख कोटींचा खर्च वाचवणार
सध्या भारत आपल्या तेलाच्या एकूण गरजेपैकी सुमारे 87 टक्के तेल आयात करतो, ज्यामुळे देशाच्या तिजोरीवर मोठा आर्थिक बोजा पडतो. दरवर्षी पेट्रोल आणि डिझेलच्या आयातीवर अंदाजे 22 लाख कोटी रुपये खर्च केले जातात. गडकरींच्या मते, जर इथेनॉलचा वापर वाढला तर हा अवाढव्य खर्च कमी होऊन प्रदूषणाची पातळीही लक्षणीयरीत्या खाली येईल. यामुळे भारतीय अर्थव्यवस्था अधिक मजबूत होण्यास मदत होईल.
E20 पेट्रोलच्या पलीकडे: 'फ्लेक्स-फ्युएल' इंजिनवर भर
सरकारने 2023 मध्ये E20 पेट्रोल (ज्यात 20 टक्के इथेनॉल असते) सादर केले आहे. मात्र, आता भारताला ब्राझीलसारख्या देशांच्या धर्तीवर 100 टक्के इथेनॉल इंधनाकडे वळायचे आहे. यासाठी 'फ्लेक्स-फ्युएल' (Flex-fuel) इंजिन असलेल्या वाहनांना प्रोत्साहन देणे आवश्यक आहे. ही इंजिने एकापेक्षा जास्त प्रकारच्या इंधनांवर चालण्यास सक्षम असतात. गडकरींनी वाहन उत्पादकांना केवळ खर्च कपातीवर लक्ष न देता इंजिनची गुणवत्ता सुधारण्याचे आवाहन केले आहे, जेणेकरून भविष्यात शंभर टक्के इथेनॉलचा वापर सहज शक्य होईल.
हेही वाचा – Chat GPT ला 'हे' वैयक्तिक प्रश्न चुकूनही विचारू नका, उत्तराऐवजी मिळू शकतो धोका; पाहा संपूर्ण यादी
ग्रीन हायड्रोजन आणि चक्रीय अर्थव्यवस्था
नितीन गडकरींनी 'ग्रीन हायड्रोजन'ला भविष्यातील इंधन म्हणून ओळखले आहे. जर या हायड्रोजनची किंमत कमी करून साधारण 1 डॉलर प्रति किलोग्रामपर्यंत आणता आली, तर भारत याचा मोठ्या प्रमाणावर अवलंब करू शकेल. टाकाऊ पदार्थांपासून हायड्रोजन निर्मिती करण्याच्या प्रक्रियेमुळे रोजगाराच्या संधी वाढतील आणि ही 'चक्रीय अर्थव्यवस्था' (Circular Economy) बळकट करण्याच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल ठरेल. E20 इंधनाबाबत जनतेच्या मनात असलेल्या शंका दूर करताना त्यांनी स्पष्ट केले की, तांत्रिकदृष्ट्या हे इंधन सुरक्षित असून पेट्रोलियम क्षेत्राकडून जाणीवपूर्वक विरोधाचे वातावरण तयार केले जात आहे.
