CNG Price Hike: सर्वसामान्य नागरिक आणि वाहनधारकांना महागाईचा आणखी एक मोठा झटका बसला आहे. शनिवारी कॉम्प्रेस्ड नॅचरल गॅस (CNG) च्या दरात प्रति किलो 1 रुपयाची वाढ करण्यात आली आहे. पश्चिम आशियातील सुरू असलेला संघर्ष आणि 'स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ' (Strait of Hormuz) परिसरातील व्यत्ययांमुळे जागतिक ऊर्जा दरात होत असलेल्या वाढीच्या पार्श्वभूमीवर, अवघ्या 10 दिवसांत झालेली ही तिसरी दरवाढ ठरली आहे. ही नवीन दरसुधारणा तात्काळ प्रभावाने लागू करण्यात आली आहे.
दिल्ली-NCR मध्ये पेट्रोल, डिझेल आणि CNG महागले; नवे दर लागू
नव्या दरवाढीमुळे दिल्लीमध्ये आता CNG चा दर प्रति किलो 81.09 रुपये इतका झाला असून त्याने पहिल्यांदाच 80 रुपयांचा टप्पा ओलांडला आहे. नोएडा, ग्रेटर नोएडा आणि गाझियाबाद येथील दर वाढून प्रति किलो 89.70 रुपयांवर पोहोचले आहेत, तर गुरुग्राममध्ये CNG चा दर प्रति किलो 86.12 रुपये असेल. सध्याची ही दरवाढ 15 मे रोजी जाहीर करण्यात आलेल्या प्रति किलो 2 रुपयांच्या वाढीनंतर आणि 17 मे रोजी झालेल्या आणखी 1 रुपयाच्या वाढीनंतर करण्यात आली आहे. दुसरीकडे, शनिवारी पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरातही वाढ करण्यात आली. प्रमुख शहरांमध्ये पेट्रोलच्या दरात प्रति लिटर 87 पैशांपर्यंत, तर डिझेलच्या दरात प्रति लिटर 91 पैशांपर्यंत वाढ झाली आहे. दिल्लीमध्ये आता पेट्रोलचा दर 98.64 रुपयांवरून वाढून 99.51 रुपये प्रति लिटर झाला आहे, तर डिझेलचे दर 91.58 रुपयांवरून वाढून 92.49 रुपये प्रति लिटर झाले आहेत.
प्रमुख शहरांमधील CNG चे सुधारित दरपत्रक
दिल्ली – 81.09 रुपये
नोएडा – 89.70 रुपये
गाझियाबाद – 89.70 रुपये
ग्रेटर नोएडा – 89.70 रुपये
गुरुग्राम – 86.12 रुपये
आंतरराष्ट्रीय तणावाचा फटका; कच्चे तेल 110 डॉलर्स पार
इंधनाच्या दरात झालेली ही सलग दरवाढ मध्य पूर्वेतील वाढता तणाव आणि जागतिक ऊर्जा बाजारावर येत असलेल्या वाढत्या दबावाचा परिणाम आहे. 'स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ' या महत्त्वाच्या मार्गावरून जगातील एकूण तेल आणि वायू व्यापारापैकी जवळपास 1/5 (एक-पंचमांश) व्यापार होतो. संघर्षापूर्वी प्रति बॅरल 70 ते 72 डॉलर्सच्या आसपास असलेल्या जागतिक कच्च्या तेलाच्या किमती, एका टप्प्यावर 120 डॉलर्स पार गेल्या होत्या आणि सध्या त्या 104 ते 110 डॉलर्सच्या श्रेणीत आहेत. भारताच्या कच्च्या तेलाच्या बास्केटची सरासरी किंमत, फेब्रुवारीमधील सुमारे 69 डॉलर्स प्रति बॅरलच्या तुलनेत, अलीकडील महिन्यांत जवळपास 113 ते 114 डॉलर्स प्रति बॅरल इतकी राहिली आहे. भारत आपल्या गरजेपैकी जवळपास 90 टक्के तेल आयात करत असल्याने आंतरराष्ट्रीय बाजारातील घडामोडींचा देशांतर्गत किमतींवर थेट परिणाम होत आहे.
वाहन चालकांचे बजेट कोलमडले; दिल्ली-NCR मध्ये आंदोलनाचा इशारा
CNG, पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतींमध्ये सातत्याने होत असलेल्या वाढीमुळे खाजगी वाहन मालक, टॅक्सी चालक आणि सर्वसामान्यांचे आर्थिक बजेट कोलमडले आहे. दरम्यान, व्यावसायिक वाहन चालक आणि टॅक्सी संघटनांनी वाढत्या किमतींच्या विरोधात दिल्ली-NCR परिसरात आपले आंदोलन सुरूच ठेवले आहे. 'ऑल इंडिया मोटर ट्रान्सपोर्ट काँग्रेस' आणि 'चालक शक्ती युनियन' यांसारख्या वाहतूक संघटनांनी इंधनाच्या किमतीतील वाढ मागे घेण्याची, CNG वरील अधिभार (surcharge) रद्द करण्याची आणि टॅक्सीच्या भाडेदरांचा फेरविचार करण्याची मागणी केली आहे. वाढत्या खर्चामुळे चालकांच्या उपजीविकेवर गंभीर परिणाम होत असल्याचा इशाराही संघटनांनी दिला आहे.