New LPG Rules: देशभरातील घरगुती गॅस ग्राहकांसाठी महत्त्वाचा बदल लागू करण्यात आला असून, पाइप नॅचरल गॅस (PNG) वापरणाऱ्या ग्राहकांसाठी केंद्र सरकार आणि एचपीसीएलने नवी मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत. जागतिक स्तरावर वाढलेल्या गॅस टंचाईच्या पार्श्वभूमीवर ‘एक घर, एक गॅस कनेक्शन’ या धोरणाला गती देण्याचा प्रयत्न सरकारकडून सुरू झाला आहे.
PNG वापरणाऱ्यांसाठी नवे पर्याय
पीएनजी कनेक्शनचा वापर झपाट्याने वाढत असल्याने अनेक घरांमध्ये एलपीजी सिलिंडर आणि पीएनजी अशी दुहेरी व्यवस्था निर्माण झाली आहे. हीच परिस्थिती लक्षात घेऊन हिंदुस्तान पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन लिमिटेडने (HPCL) ग्राहकांसाठी दोन पर्याय जाहीर केले आहेत. ज्या घरांमध्ये पीएनजी सुरू झाले आहे, त्यांनी 30 दिवसांच्या आत जुने एलपीजी कनेक्शन कायमचे बंद करावे किंवा ‘ट्रान्सफर व्हाउचर’ घ्यावे, असे सांगण्यात आले आहे.
ट्रान्सफर व्हाउचरचा काय फायदा?
नव्या नियमांनुसार मिळणारे ट्रान्सफर व्हाउचर भविष्यात ग्राहकांसाठी उपयुक्त ठरणार आहे. जर एखादे कुटुंब किंवा कर्मचारी अशा भागात स्थलांतरित झाले जिथे पीएनजी सुविधा उपलब्ध नसेल, तर त्याच व्हाउचरच्या आधारे जुने एलपीजी कनेक्शन पुन्हा सुरू करता येणार आहे. विशेषतः बदलीच्या नोकऱ्या करणारे कर्मचारी, भाड्याच्या घरात राहणारे नागरिक आणि शिक्षणासाठी स्थलांतर करणारे विद्यार्थी यांना या निर्णयाचा मोठा फायदा होणार असल्याचे सांगितले जात आहे.
25 मेपासून नियम लागू
दरम्यान, HPCL ने स्पष्ट केले की, हे नवे नियम 25 मे 2026 पासून लागू करण्यात आले आहेत. केंद्र सरकारच्या ‘लिक्विफाइड पेट्रोलियम गॅस अमेंडमेंट ऑर्डर 2026’ अंतर्गत हे बदल करण्यात आले असून, पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालयाने त्यास मंजुरी दिली आहे. गॅस वितरण व्यवस्था अधिक पारदर्शक करणे, डुप्लिकेट कनेक्शन कमी करणे आणि सबसिडी योग्य लाभार्थ्यांपर्यंत पोहोचवणे हा या निर्णयामागील मुख्य उद्देश असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
होर्मुझ तणावाचा गॅस पुरवठ्यावर परिणाम
सध्या मध्यपूर्वेतील होर्मुझ सामुद्रधुनी परिसरात निर्माण झालेल्या तणावामुळे जागतिक गॅस पुरवठ्यावर मोठा परिणाम होत आहे. भारत मोठ्या प्रमाणात एलपीजी आयात करत असल्याने आंतरराष्ट्रीय बाजारातील चढ-उतारांचा थेट परिणाम देशातील गॅस व्यवस्थेवर होत आहे. या पार्श्वभूमीवर पीएनजीसारख्या पर्यायी आणि अधिक स्थिर पुरवठा व्यवस्थेला प्रोत्साहन देण्याचा सरकारचा प्रयत्न असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
‘एक घर, एक गॅस कनेक्शन’ मोहिमेला गती
सरकारकडून राबवण्यात येणाऱ्या ‘एक घर, एक गॅस कनेक्शन’ मोहिमेचा हा निर्णय महत्त्वाचा भाग मानला जात आहे. एका घरात एकापेक्षा जास्त गॅस कनेक्शन ठेवण्याची पद्धत कमी करून इंधन बचत आणि पुरवठा व्यवस्थेवरील ताण कमी करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. सरकारी आकडेवारीनुसार, आतापर्यंत हजारो ग्राहकांनी स्वेच्छेने जुनी एलपीजी कनेक्शन सरेंडर केली आहेत. पीएनजी नेटवर्क देशातील महानगर आणि शहरी भागांमध्ये वेगाने विस्तारत असल्याने भविष्यात आणखी मोठे बदल होण्याची शक्यता आहे.
हेही वाचा – Gold Silver Price Today: लग्नसराईत ग्राहकांना दिलासा! अमेरिका-इराण वादामुळे सोनं-चांदीच्या दरात मोठी घसरण
ग्राहकांनी काय करावे?
ज्या ग्राहकांच्या घरात पीएनजी सुविधा सुरू झाली आहे, त्यांनी एलपीजी कनेक्शन सरेंडर करणे किंवा ट्रान्सफर व्हाउचर मिळवण्यासाठी जवळच्या गॅस वितरकाशी संपर्क साधावा, असे आवाहन करण्यात आले आहे. तसेच ऑनलाइन पोर्टल आणि ग्राहक सेवा केंद्रांद्वारेही ही प्रक्रिया पूर्ण करता येणार असल्याची माहिती एचपीसीएलने दिली आहे.
