Car on Loan vs Cash: बँक खात्यात पुरेशी रक्कम शिल्लक असूनही अनेक आर्थिक तज्ज्ञ कार खरेदी करताना ती कर्जावर (Loan) घेण्याचा सल्ला देतात. हे ऐकायला थोडे विचित्र वाटू शकते. परंतु, त्यामागील गणिताचा विचार केला तर, हा निर्णय तुमच्या भविष्यातील बचतीसाठी अत्यंत फायदेशीर ठरू शकतो. कार ही अशी मालमत्ता आहे जिची किंमत काळाप्रमाणे कमी होत जाते, त्यामुळे तुमचे पूर्ण भांडवल तिथे अडकवून ठेवणे ही एक मोठी चूक ठरू शकते.
कार लोनचे व्याज आणि एकूण खर्च
समजा तुम्हाला 15 लाख रुपयांची कार खरेदी करायची आहे. जर तुम्ही 9 टक्के व्याजदराने 5 वर्षांसाठी कर्ज घेतले, तर तुमचा मासिक EMI सुमारे 31,138 रुपये इतकी असेल. 5 वर्षांच्या कालावधीत तुम्ही एकूण 3,68,252 रुपये व्याजापोटी द्याल आणि तुमची एकूण परतफेड 18,68,252 रुपये होईल. पहिल्या नजरेत हे महागडे वाटते कारण तुम्ही कारच्या मूळ किमतीपेक्षा सुमारे साडेतीन लाख रुपये जास्त देत आहात.
रोख रकमेने कार खरेदी केल्यास काय होते?
जर तुम्ही पूर्ण 15 लाख रुपये रोखीने भरले, तर तुम्हाला EMI द्यावा लागणार नाही हे खरे आहे. मात्र, तज्ज्ञांच्या मते तुम्ही तुमची संपूर्ण ‘लिक्विडिटी’ (हातातील रोकड) संपवत आहात. जर तुम्ही तेच 15 लाख रुपये बँकेत 5 वर्षांच्या मुदत ठेवीत (FD) 6.75% व्याजाने ठेवले असते, तर मॅच्युरिटीवर तुम्हाला सुमारे 20,95,390 रुपये मिळाले असते. म्हणजेच, कर्जावर घेतलेल्या कारसाठी अतिरिक्त दिलेली रक्कम आणि FD मधून मिळणारे उत्पन्न यांची तुलना केल्यास कर्जाचा पर्याय स्मार्ट वाटतो.
तज्ज्ञांचा ‘स्मार्ट’ गुंतवणुकीचा सल्ला
फायनान्शिअल प्लॅनर पूजा पटेल यांच्या मते, मध्यम वर्गातील लोक हिशोबात चुकतात. गाडीवर सर्व पैसे खर्च करण्यापेक्षा ‘हायब्रीड’ मॉडेल वापरावे. उदाहरणादाखल, 5 लाख रुपये डाऊन पेमेंट द्या आणि 10 लाख रुपयांचे कर्ज घ्या. उरलेले 10 लाख रुपये एखाद्या चांगल्या इक्विटी म्युच्युअल फंडात गुंतवा. जर तिथे तुम्हाला सरासरी 12% परतावा मिळाला, तर 5 वर्षात ती रक्कम सुमारे 17.6 लाख रुपये होऊ शकते. यामुळे कर्जाचे व्याज देऊनही तुमच्याकडे मोठी रक्कम शिल्लक राहील.
रिड्यूसिंग बॅलन्स विरुद्ध कंपाउंडिंग इंटरेस्ट
लोन घेणे फायदेशीर ठरण्याचे मुख्य कारण म्हणजे कार लोनचे व्याज हे ‘रिड्यूसिंग बॅलन्स’वर आकारले जाते. म्हणजेच प्रत्येक EMI नंतर तुमच्या मुद्दल रकमेवरचे व्याज कमी होत जाते. याउलट, तुम्ही केलेली गुंतवणूक ही ‘कंपाउंडिंग’ (चक्रवाढ व्याज) तत्त्वावर वाढते. यामुळे व्याजापोटी जाणारी रक्कम ही गुंतवणुकीतून मिळणाऱ्या परताव्यापेक्षा कमी भरते. दीर्घकाळात ही तफावत तुमच्या फायद्याची ठरते.
कारची घसरणारी किंमत (Depreciation)
कार ही ‘डेप्रिसिएटिंग एसेट’ आहे, म्हणजेच शोरूममधून बाहेर पडताच तिची किंमत कमी व्हायला लागते. जर तुम्ही 15 लाख रुपये रोख देऊन कार घेतली, तर 5 वर्षांनंतर त्या कारची विक्री किंमत केवळ 7 लाख रुपयांच्या आसपास उरेल. म्हणजेच तुमचे पैसेही संपले आणि मालमत्तेची किंमतही घटली. याउलट कर्जाचा पर्याय निवडल्यास तुमचे पैसे गुंतवणुकीत वाढतात आणि कारची गरजही पूर्ण होते.
तुमच्यासाठी कोणता पर्याय योग्य?
अंतिम निर्णय हा तुमच्या आर्थिक उद्दिष्टांवर अवलंबून असावा. जर तुम्हाला मानसिक शांतता हवी असेल आणि कर्जाचे ओझे नको असेल, तर रोख रकमेचा पर्याय उत्तम आहे. परंतु, जर तुम्हाला तुमचे भांडवल सुरक्षित ठेवून त्यातून नफा कमवायचा असेल, तर लोन घेऊन गुंतवणूक करणे केव्हाही चांगले. फेब्रुवारी 2026 मधील सध्याची व्याजदराची स्थिती पाहता, स्मार्ट प्लॅनिंग हीच यशाची गुरुकिल्ली आहे.