आज आर्टिफिशियल इंटेलिजेंस (एआय) ही जगातील सर्वात जास्त चर्चेत असलेली तंत्रज्ञान बनली आहे. मोबाईलपासून ते वैद्यकीय शास्त्रापर्यंत, शिक्षणापासून ते युद्धभूमीपर्यंत, कोणतेही काम एआयशिवाय पूर्ण होत नाही. पण तुम्ही कधी विचार केला आहे का की या सुपर-स्मार्ट तंत्रज्ञानाचा उगम कुठून झाला? आणि पुढील दहा वर्षांत ते आपल्या जगात किती बदल घडवून आणेल? ही केवळ यंत्रांबद्दलची कथा नाही, तर ती मानवांच्या प्रयत्नांची कथा आहे ज्यांनी संगणकांना विचार करायला, शिकायला आणि निर्णय घ्यायला शिकवले.
एआयची सुरुवात कधी आणि कशी झाली?
एआय १९५० च्या दशकात सुरू उदयास आलं. हा असा काळ होता जेव्हा जग संगणकांना साधी यंत्रे मानत असे, परंतु काही शास्त्रज्ञांनी यंत्रांना मानवी मनाची क्षमता देण्याचे स्वप्न पाहिले, ज्याची सुरुवात अॅलन ट्युरिंगपासून झाली. १९५० मध्ये जेव्हा ब्रिटिश गणितज्ञ अॅलन ट्युरिंग यांनी "यंत्रे विचार करू शकतात का?" असा प्रश्न विचारला तेव्हा एआयचे पहिले बीज रोवले गेले. हा प्रश्न एआयच्या इतिहासाचा पाया बनला. ट्युरिंगने ट्युरिंग चाचणी तयार केली, ज्याने यंत्र माणसासारखे संवाद साधू शकते की नाही याची चाचणी केली.
१९५६ मध्ये, अमेरिकेतील डार्टमाउथ कॉलेजमध्ये एक कार्यशाळा आयोजित करण्यात आली होती जिथे कृत्रिम बुद्धिमत्ता हा शब्द पहिल्यांदा वापरण्यात आला. ही घटना एआयच्या जन्माचा अधिकृत क्षण मानली जाते. शास्त्रज्ञांचा असा विश्वास होता की काही वर्षांतच यंत्रे मानवांप्रमाणे शिकू शकतील, परंतु प्रत्यक्ष मार्ग इतका सोपा नव्हता.
सुरुवातीच्या दशकातील संघर्ष
१९६० ते १९८० दरम्यान, एआयची प्रगती मंदावली. संगणक कमकुवत होते, डेटा दुर्मिळ होता आणि तंत्रज्ञान महाग होते. या काळाला एआय विंटर म्हणूनही ओळखले जात असे, म्हणजे असा काळ जेव्हा अपेक्षा कमी होत्या आणि आव्हाने जास्त होती.
इंटरनेट, वेगवान प्रोसेसर, मोठा डेटा आणि क्लाउड कॉम्प्युटिंगच्या आगमनाने, एआय अचानक वेगाने वाढला. २०१२ मध्ये डीप लर्निंगच्या शोधामुळे एआय एका नवीन युगात प्रवेश करत होता.
आज, चॅटजीपीटी, गुगल जेमिनी, मेटा एआय, ओपनएआय जीपीटी मॉडेल्स, सेल्फ-ड्रायव्हिंग कार, मेडिकल रोबोट्स आणि स्मार्टफोन असिस्टंट हे सर्व एआय विकासाचे परिणाम आहेत.