Dollar vs Rupee: जागतिक बाजारातील घडामोडी आणि वाढत्या भू-राजकीय तणावामुळे भारतीय रुपयाने ऐतिहासिक नीचांकी पातळी गाठली आहे. सोमवार, 18 मे रोजी, आठवड्याच्या पहिल्याच व्यापारी दिवशी रुपया अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत कमालीचा कमकुवत झाला. व्यवहारादरम्यान रुपयाने 96.17 या नीचांकी स्तराला स्पर्श केला, तर एका टप्प्यावर तो 96.18 पर्यंत घसरला होता. ही घसरण मागील बंद किमतीच्या तुलनेत अंदाजे 0.2 टक्के इतकी असून, यामुळे रुपयाचा यापूर्वीचा 96.1350 हा नीचांकी विक्रम मोडीत निघाला आहे. रुपयाची ही सातत्यपूर्ण घसरण पाहता, तो आता 100 च्या टप्प्याकडे वाटचाल करत असल्याचे चित्र निर्माण झाले आहे.
कच्च्या तेलाचा वाढता भाव आणि रुपयावरील दबाव
भारतीय रुपयाच्या घसरणीमागे आंतरराष्ट्रीय बाजारातील कच्च्या तेलाच्या किमती हे एक मुख्य कारण मानले जात आहे. भारत आपल्या गरजेच्या सुमारे 85 टक्के तेल आयात करतो. जेव्हा कच्च्या तेलाचे दर प्रति बॅरल 111 डॉलरच्या वर जातात, तेव्हा भारताचे आयात बिल मोठ्या प्रमाणात वाढते. परिणामी, तेल आयातदारांकडून डॉलरची मागणी वाढते आणि डॉलर खरेदी करण्याच्या या स्पर्धेत भारतीय रुपयाचे मूल्य वेगाने घसरू लागते. सध्याच्या परिस्थितीत डॉलरची वाढती मागणी रुपयाला अधिक कमकुवत करत आहे.
ट्रम्प यांचा इशारा आणि जागतिक गुंतवणूकदारांची धास्ती
अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी 'Truth Social' या प्लॅटफॉर्मवरून इराणला दिलेल्या कडक इशाऱ्याने जागतिक बाजारात चिंतेचे वातावरण पसरले आहे. "इराणसाठी आता मोजकेच क्षण उरले आहेत, त्यांनी कराराच्या दिशेने पावले उचलावीत अन्यथा त्यांचे अस्तित्व मिटेल," अशा शब्दांत ट्रम्प यांनी इशारा दिला आहे. या विधानामुळे जागतिक गुंतवणूकदारांनी जोखीम टाळण्यासाठी भारतीय शेअर बाजारातून आपले भांडवल काढण्यास सुरुवात केली आहे. सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून गुंतवणूकदार आता अमेरिकन डॉलरकडे वळत असल्याने रुपयावर विक्रीचा दबाव वाढला आहे.
महागाईचा भडका: सामान्य माणसाच्या खिशाला कात्री
रुपया कमकुवत झाल्याचा थेट फटका सामान्य जनतेला बसणार आहे. आयात महाग झाल्यामुळे मोबाईल फोन, लॅपटॉप आणि वाहनांचे सुटे भाग यांच्या किमतीत वाढ होण्याची शक्यता आहे. परदेशात शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी आणि वैद्यकीय उपचारांसाठी जाणाऱ्या लोकांसाठी आता डॉलर खरेदी करणे अधिक खर्चिक होणार आहे. याव्यतिरिक्त, कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे देशांतर्गत वाहतूक खर्च वाढेल, ज्यामुळे भाजीपाला आणि दैनंदिन गरजेच्या वस्तू महाग होऊन सर्वसामान्यांचे बजेट कोलमडू शकते.
