LinkedIn, Instagram Job Offer Fraud : नोकरीच्या शोधात असलेल्या तरुणांना आणि विद्यार्थ्यांना लक्ष्य करण्यासाठी सायबर गुन्हेगारांनी आता 'पार्ट-टाइम जॉब' आणि 'इंटरर्नशिप'च्या नावाखाली फसवणुकीचा नवा सापळा रचला आहे. लिंक्डइन (LinkedIn), इंस्टाग्राम आणि टेलिग्राम सारख्या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर आकर्षक पगाराचे आमिष दाखवून बँक खाती रिकामी केली जात आहेत. विशेषतः फ्रेशर्स आणि अतिरिक्त उत्पन्नाची गरज असलेले तरुण या स्कॅमचे 'सॉफ्ट टार्गेट' ठरत आहेत. कोणतेही अधिकृत पत्र किंवा मुलाखत न घेता थेट निवड झाल्याचे सांगून तरुणांचा विश्वास संपादन केला जातो आणि नंतर विविध शुल्काच्या नावाखाली पैसे उकळले जातात.
अशा प्रकारे जाळ्यात ओढतात स्कॅमर्स
फसवणुकीची ही प्रक्रिया अत्यंत व्यावसायिक वाटते, ज्यामुळे अनेकजण फसले जातात. स्कॅमर्स आधी सोशल मीडियावरील जॉब पोस्ट लाईक करणाऱ्या किंवा नोकरी शोधणाऱ्या तरुणांची यादी तयार करतात. त्यानंतर, त्यांना मेसेज पाठवून आकर्षक वर्क-फ्रॉम-होम किंवा पार्ट-टाइम कामाचे आमिष दाखवले जाते. एकदा तरुणांनी प्रतिसाद दिला की, त्यांच्याकडून वैयक्तिक माहिती मागवली जाते. नोकरी निश्चित करण्यासाठी किंवा प्रशिक्षणाच्या नावाखाली नोंदणी शुल्क (Registration Fees) भरण्यास सांगितले जाते. पैसे देण्यास नकार दिल्यास, पर्सनल डिटेल्सचा चुकीचा वापर करण्याची धमकी देऊन ब्लॅकमेलिंग देखील केले जाते.
फेक ऑफर लेटर आणि फसवणूक ओळखण्याच्या खुणा
कोणतीही नामांकित कंपनी अधिकृत प्रक्रियेशिवाय नोकरी देत नाही. खालील बाबी आढळल्यास समजावे की तो स्कॅम आहे:
- अधिकृत ईमेलचा अभाव: ऑफर लेटर वैयक्तिक Gmail किंवा Yahoo वरून येते, कंपनीच्या डोमेनवरून नाही.
- पैशांची मागणी: खरी कंपनी नोकरी किंवा ट्रेनिंगसाठी कधीही पैसे मागत नाही.
- मुलाखत नाही: थेट निवड झाल्याचा दावा करणे किंवा तातडीने जॉईन होण्यासाठी दबाव टाकणे.
- व्याकरण चुका: फेक ऑफर लेटरमध्ये अनेकदा भाषेच्या आणि व्याकरणाच्या चुका असतात.
- अपूर्ण माहिती: कामाचे स्वरूप, पगार आणि ऑफिसचा पत्ता स्पष्ट नसणे.
हेही वाचा - TRAI New Directives: "हॅलो, मी बँकेमधून बोलतोय..." म्हणणाऱ्यांची आता खैर नाही; TRAI चा टेलिकॉम कंपन्यांना 'दोन तासांचा' अल्टीमेटम, कंपन्यांवर होणार कारवाई
फसवणुकीपासून वाचण्यासाठी 10 महत्त्वाच्या टिप्स
- सायबर तज्ज्ञांनी तरुणांना सुरक्षित राहण्यासाठी खालील उपाय सुचवले आहेत:
- नेहमी कंपनीच्या अधिकृत वेबसाइटवरूनच नोकरीसाठी अप्लाय करा.
- कोणत्याही अनधिकृत एजंटला किंवा ऑनलाइन लिंकवर पैसे पाठवू नका.
- लेखी चाचणी किंवा मुलाखतीशिवाय आलेल्या कॉलवर विश्वास ठेवू नका.
- व्हॉट्सॲप किंवा टेलिग्रामवर आलेल्या UPI लिंकद्वारे पेमेंट करू नका.
- सोशल मीडिया पेजेसवर आपली बँकिंग किंवा वैयक्तिक माहिती टाकू नका.
- लिंक्डइनवर देखील कंपनीची प्रोफाईल आणि कर्मचाऱ्यांची माहिती तपासा.
- ईमेलमधील संशयास्पद लिंकवर क्लिक करणे टाळा.
- कोणत्याही जॉब ऑफरला स्वीकारण्यापूर्वी ती प्रत्यक्ष कंपनीला फोन करून व्हेरिफाय करा.
- संशयास्पद डॉक्युमेंट्स आढळल्यास सायबर सेलकडे तक्रार करा.
- 'झटपट पैसे कमवण्याच्या' कोणत्याही शॉर्टकटला बळी पडू नका.
फसवणूक झाल्यास कुठे करावी तक्रार?
जर तुमची फसवणूक झाली असेल किंवा तुम्हाला असा संशयास्पद मेसेज आला असेल, तर वेळ न घालवता पावले उचलणे गरजेचे आहे. तुम्ही तात्काळ नॅशनल सायबर क्राईम रिपोर्टिंग पोर्टल cybercrime.gov.in वर ऑनलाइन तक्रार नोंदवू शकता. याशिवाय, सायबर हेल्पलाइन नंबर 1930 वर कॉल करून मदत मिळवू शकता. तसेच जवळच्या पोलीस ठाण्यात लेखी तक्रार देणे देखील फायद्याचे ठरते. जलद रिपोर्टिंगमुळे तुमचे गेलेले पैसे परत मिळण्याची शक्यता वाढते आणि इतरांना फसवणुकीपासून वाचवता येते.
हेही वाचा - Home Security Devices: तुमचा सीसीटीव्ही तुम्हालाच 'टार्गेट' करतोय? घरातील स्मार्ट उपकरणांमुळे तुमची गोपनीयता धोक्यात