UPI Loan Without Interest : डिजिटल व्यवहारांच्या जगात UPI आता एक क्रांतिकारी बदल घडवून आणण्यासाठी सज्ज झाले आहे. नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI) आणि बँकांमध्ये सुरू असलेली चर्चा जर यशस्वी झाली, तर क्रेडिट कार्डांचे वर्चस्व लवकरच संपुष्टात येण्याची शक्यता आहे. या नवीन सुविधेमुळे ग्राहकांना छोटे कर्ज अत्यंत सहजपणे उपलब्ध होईल आणि त्याच्या परतफेडीची पद्धतही अत्यंत लवचिक असेल. सध्या क्रेडिट कार्ड कंपन्या ग्राहकांना ठराविक मुदत देतात, मात्र त्यानंतर चक्रवाढ व्याजाचा मोठा बोजा अंगावर पडतो. मात्र, युपीआयच्या या नवीन वैशिष्ट्यामुळे छोट्या व्यापाऱ्यांसह सर्वसामान्य ग्राहकांना मोठा आर्थिक आधार मिळणार आहे.
युपीआय क्रेडिट लाईन आणि जुन्या अडचणी
आतापर्यंत UPI Credit Line ही सुविधा ग्राहकांमध्ये फारशी लोकप्रिय होऊ शकली नव्हती, कारण त्यामागील व्याज आकारणीची पद्धत जाचक होती. जेव्हा एखादा युझर या सुविधेचा वापर करून पैसे खर्च करायचा, तेव्हा त्याच क्षणापासून त्या रक्कमेवर व्याजाची आकारणी सुरू व्हायची. याउलट, क्रेडिट कार्डवर ग्राहकांना किमान एक महिना किंवा त्यापेक्षा जास्त काळ 'व्याजमुक्त' कालावधी मिळतो. याच कारणामुळे लोक आतापर्यंत युपीआय क्रेडिट लाईनपेक्षा क्रेडिट कार्डला पसंती देत होते. मात्र, ही परिस्थिती आता पूर्णपणे बदलणार आहे.
काय आहे 'नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन'चा नवीन प्लॅन?
NPCI च्या नवीन नियोजनानुसार, आता युपीआय क्रेडिट लाईनमध्येही क्रेडिट कार्डाप्रमाणेच 'ग्रेस पीरियड' (सवलतीचा काळ) दिला जाणार आहे. या ठराविक कालावधीत ग्राहकांनी रक्कमेची परतफेड केल्यास त्यांना एक रुपयाही व्याज द्यावे लागणार नाही. या सुविधेमुळे ग्राहक आपले वीज बिल, खरेदी किंवा इतर दैनंदिन खर्च बिनदिक्कतपणे करू शकतील. अतिरिक्त शुल्काचा बोजा नसल्यामुळे क्रेडिट लाईनचा वापर करणे आता क्रेडिट कार्ड वापरण्याइतकेच सोपे आणि स्वस्त होणार आहे, ज्यामुळे डिजिटल व्यवहारांना नवी गती मिळेल.
हेही वाचा - Atal Pension Scheme: पुढील पाच वर्षे राहा टेन्शन फ्री; अटल पेन्शन योजनेला 2031 पर्यंत मुदतवाढ, जाणून घ्या काय बदलले
काही बँकांनी आधीच मारली बाजी
विशेष म्हणजे, काही बँकांनी या स्पर्धेत आघाडी घेतली असून त्यांनी ही सुविधा ग्राहकांसाठी खुलीही केली आहे. उदाहरणार्थ, Yes Bank ने आपल्या युपीआय क्रेडिट लाईनवर 45 दिवसांपर्यंत व्याजमुक्त परतफेडीची सवलत दिली आहे. तसेच, Suryoday Small Finance Bank ने देखील ग्राहकांना 30 दिवसांचा व्याजमुक्त कालावधी उपलब्ध करून दिला आहे. काही प्लॅटफॉर्म्स तर मुदत ठेवीवर (FD) आधारित क्रेडिट कार्ड आणि त्यावर कॅशबॅक देण्याचे प्रयोग करत आहेत. या बँकांच्या पुढाकारामुळे येणाऱ्या काळात बँकिंग क्षेत्रातील स्पर्धा अधिक तीव्र होणार आहे.
क्रेडिट कार्ड कंपन्यांसमोर मोठे आव्हान
नजीकच्या भविष्यात युपीआयच्या या विस्तारामुळे क्रेडिट कार्ड कंपन्यांचे अस्तित्व धोक्यात येण्याची चिन्हे आहेत. जेव्हा लोकांना कोणतीही वार्षिक फी न भरता आणि खिशात कार्ड न बाळगता मोबाईलवरूनच क्रेडिटची सुविधा मिळेल, तेव्हा क्रेडिट कार्डची गरज आपोआप कमी होईल. बँका आता गुंतवणुकीवर आधारित सुविधा आणि क्रेडिट कार्डांवरील आकर्षक ऑफर्सद्वारे ग्राहकांना टिकवून ठेवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. मात्र, युपीआयच्या सहज उपलब्धतेमुळे आणि नवीन 'फ्री क्रेडिट' धोरणामुळे क्रेडिट कार्डांचे युग मावळून खऱ्या अर्थाने 'डिजिटल क्रेडिट'चे युग सुरू होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
हेही वाचा - Google Chrome वापरकर्त्यांसाठी 'Red Alert'! तात्काळ करा हे काम, अन्यथा बँक खाते होईल रिकामे