नवी दिल्ली: मध्यपूर्वेतील वाढत्या संघर्षाचा परिणाम जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यावर होत असताना बांगलादेशला पेट्रोल आणि डिझेलच्या तुटवड्याचा गंभीर सामना करावा लागत आहे. अशा परिस्थितीत भारताने शेजारी देशाला मदतीचा हात देत ऊर्जा सहकार्याचा आणखी एक महत्त्वाचा टप्पा गाठला आहे. द्विपक्षीय ऊर्जा व्यापाराच्या भाग म्हणून भारताने बांगलादेशला 5,000 टन डिझेलची खेप पाठवली आहे. या निर्णयामुळे सध्याच्या ऊर्जा संकटात बांगलादेशला काही प्रमाणात दिलासा मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
सूत्रांच्या माहितीनुसार, ही डिझेल पुरवठा दोन्ही देशांदरम्यान चालू असलेल्या नियमित ऊर्जा व्यापार कराराचा भाग आहे. इराणमधील युद्धामुळे तेल पुरवठा साखळीवर परिणाम झाल्याने बांगलादेशमध्ये पेट्रोलियम पदार्थांची कमतरता निर्माण झाली आहे. अशा वेळी बांगलादेशमधील तारिक रहमान यांच्या नेतृत्वाखालील नव्या सरकारने भारताकडून आलेल्या डिझेल पुरवठ्याची पुष्टी करत भविष्यात अतिरिक्त इंधन पुरवठ्याचीही मागणी केली आहे.
बांगलादेश पेट्रोलियम कॉर्पोरेशनचे अध्यक्ष मुहम्मद रेजानुर रहमान यांनी सांगितले की, भारत आणि बांगलादेश यांच्यातील करारानुसार भारत दरवर्षी पाइपलाइनच्या माध्यमातून सुमारे 1,80,000 टन डिझेल बांगलादेशला पुरवणार आहे. सध्या पाठवण्यात आलेली 5,000 टनांची खेप ही त्याच कराराचा भाग असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
त्यांच्या मते, करारानुसार सहा महिन्यांच्या कालावधीत किमान 90,000 टन डिझेल बांगलादेशमध्ये आयात होणे अपेक्षित आहे. सध्याची खेप ही त्या प्रक्रियेची सुरुवात असून पुढील दोन महिन्यांत उर्वरित आवश्यक डिझेल आयात करण्याचा प्रयत्न केला जाईल, अशी माहिती त्यांनी दिली.
भारताकडून हा पुरवठा भारत-बांगलादेश मैत्री पाइपलाइन या प्रकल्पाच्या माध्यमातून केला जात आहे. 2017 मध्ये सुरू झालेल्या या उपक्रमाअंतर्गत आसाममधील नुमालीगढ़ रिफायनरी लिमिटेड येथून व्यावसायिक तत्त्वावर बांगलादेशला इंधन पुरवले जाते.
दरम्यान, ढाकाकडून अतिरिक्त इंधन पुरवठ्याची मागणी करण्यात आली असली तरी त्यावर अंतिम निर्णय अद्याप झालेला नाही. सरकारी सूत्रांच्या माहितीनुसार, इंधनाची उपलब्धता आणि जागतिक बाजारातील परिस्थिती लक्षात घेऊन या मागणीवर विचार केला जाईल. मध्यपूर्वेतील संघर्षामुळे जागतिक ऊर्जा बाजारात अनिश्चितता वाढली असली तरी भारतात सध्या तेल किंवा वायूचा तुटवडा नसल्याचे सरकारने स्पष्ट केले आहे.
ऊर्जा संकट अधिक तीव्र झाल्याने बांगलादेश सरकारने देशांतर्गत काही कठोर उपाययोजनाही लागू केल्या आहेत. ऊर्जा वापरावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी काही विद्यापीठे तात्पुरती बंद ठेवण्याचा निर्णय घेण्यात आला असून इंधन पंपांवर घबराटीत होणारी खरेदी रोखण्यासाठी दररोज इंधन विक्रीवर मर्यादाही लागू करण्यात आल्या आहेत. अशा परिस्थितीत भारताकडून मिळालेला डिझेल पुरवठा बांगलादेशसाठी मोठा दिलासा ठरू शकतो.
