नवी दिल्ली: देशातील सर्वोच्च अभियांत्रिकी संस्थांमध्ये प्रवेश मिळवण्याचे स्वप्न पाहणाऱ्या लाखो विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाची घडामोड समोर आली आहे. संयुक्त प्रवेश परीक्षा प्रगत (जेईई ॲडव्हान्स) या प्रतिष्ठित प्रवेशपरीक्षेचे अधिकृत वेळापत्रक जाहीर झाले असून विद्यार्थ्यांच्या तयारीला आता स्पष्ट दिशा मिळाली आहे. भारतीय तंत्रज्ञान संस्था रूरकी यांनी 2026 साठीच्या परीक्षेची संपूर्ण रूपरेषा जाहीर केली असून त्यानुसार देशभरातील स्पर्धात्मक वातावरण पुन्हा एकदा रंगण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत.
अधिकृत कार्यक्रमानुसार जेईई ॲडव्हान्स 2026 ही परीक्षा 17 मे 2026 रोजी आयोजित केली जाणार आहे. भारतातील अग्रगण्य भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (आयआयटी) मध्ये प्रवेश मिळवण्यासाठी ही परीक्षा अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. अभियांत्रिकी क्षेत्रात उच्च शिक्षण घेण्याची आकांक्षा असलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी जेईई मुख्य (जेईई मेन) नंतरची ही निर्णायक पायरी असते. या परीक्षेत यश मिळवणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी देशातील सर्वोच्च तांत्रिक शिक्षणसंस्थांचे दरवाजे खुले होतात.
अर्ज प्रक्रियेबाबतही स्पष्ट माहिती देण्यात आली आहे. विदेशी विद्यार्थ्यांसाठी ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया 6 एप्रिल 2026 पासून सुरू होणार आहे, तर भारतीय विद्यार्थ्यांसाठी अर्ज भरण्याची सुविधा 23 एप्रिल 2026 पासून उपलब्ध होईल. इच्छुक उमेदवारांना अधिकृत संकेतस्थळावर जाऊन अर्ज सादर करता येईल. अर्ज भरण्याची अंतिम मुदत 2 मे 2026 निश्चित करण्यात आली असून त्यानंतर कोणताही अर्ज स्वीकारला जाणार नाही. त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी वेळेत अर्ज प्रक्रिया पूर्ण करणे आवश्यक ठरणार आहे.
परीक्षेसाठीचे प्रवेशपत्र उमेदवारांना 11 मे ते 17 मे 2026 या कालावधीत डाउनलोड करता येणार आहे. परीक्षा एका दिवसात दोन स्वतंत्र सत्रांमध्ये घेतली जाईल. पहिला पेपर सकाळी नऊ ते 12 या वेळेत होईल, तर दुसरा पेपर दुपारी अडीच ते साडेपाच या वेळेत आयोजित करण्यात येईल. दोन्ही पेपर देणे सर्व उमेदवारांसाठी बंधनकारक असल्याने विद्यार्थ्यांनी पूर्ण दिवसासाठी तयारी करूनच परीक्षेला हजेरी लावावी लागणार आहे.
पात्रतेच्या निकषांनुसार, जेईई मुख्य 2026 पेपर 1 मध्ये पहिल्या 2,50,000 मध्ये स्थान मिळवणाऱ्या विद्यार्थ्यांनाच जेईई ॲडव्हान्स परीक्षेसाठी पात्रता मिळते. हा नियम सर्व श्रेणींतील विद्यार्थ्यांवर समानपणे लागू होतो. एखाद्या विद्यार्थ्याला ही परीक्षा जास्तीत जास्त दोन वेळा देता येते आणि त्या संधी सलग दोन वर्षांच्या कालावधीतच वापराव्या लागतात. तसेच उमेदवाराने पहिल्यांदा 12 वी ची परीक्षा 2025 किंवा 2026 मध्ये दिलेली असणे आवश्यक आहे.
याशिवाय भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र आणि गणित हे विषय बारावीमध्ये असणे अनिवार्य आहे. यापूर्वी कोणत्याही आयआयटी मध्ये प्रवेश घेतलेले विद्यार्थी या परीक्षेसाठी पात्र नसतात. परीक्षा पूर्णपणे संगणक आधारित चाचणी पद्धतीने घेतली जाणार असून देशभरातील निश्चित परीक्षा केंद्रांवर तिचे आयोजन केले जाईल. प्रश्नपत्रिका हिंदी आणि इंग्रजी या दोन्ही भाषांमध्ये उपलब्ध असणार असल्याने विविध भाषिक पार्श्वभूमीच्या विद्यार्थ्यांना परीक्षा देणे अधिक सुलभ होणार आहे.
