जळगाव: सध्या महाराष्ट्राच्या हवामानात अक्षरशः 'कधी ऊन, कधी सावली' असा खेळ सुरू आहे. एकीकडे एप्रिल महिन्यातील कडक उन्हाच्या झळांनी अंगाची लाहीलाही होत असताना, दुसरीकडे अचानक दाटून येणारे ढग आणि अवकाळी पावसाच्या सरींमुळे नागरिक पुरते गोंधळात पडले आहेत. पावसाळी वातावरण आणि काही ठिकाणी झालेल्या गारपिटीमुळे राज्याच्या कमाल तापमानात किंचित घट झाली असली, तरी किमान तापमानात वाढ झाल्याने रात्रीच्या उकाड्याने मात्र घामाच्या धारा काढल्या आहेत. दिवसा ढगाळ आकाश आणि रात्रीचा असह्य उकाडा, अशी दुहेरी कोंडी सध्या महाराष्ट्र अनुभवत आहे.
शुक्रवारी 3 एप्रिल 2026 रोजी राज्यातील तापमानाचा आलेख पाहता निसर्गाचा हा लहरीपणा अधिक स्पष्ट होतो. एकाच राज्यात तापमानाचे दोन टोकाचे चेहरे पाहायला मिळत आहेत. विदर्भातील वाशीममध्ये उन्हाचा सर्वाधिक तडाखा जाणवला असून, तेथे राज्यातील उच्चांकी 39.6 अंश सेल्सिअस तापमानाची नोंद झाली आहे. याउलट, उत्तर महाराष्ट्रातील धुळे येथील कृषी महाविद्यालयात राज्यातील नीचांकी 15.0 अंश सेल्सिअस तापमान नोंदवले गेले आहे. अकोला 39.1 अंश, तर सोलापूर आणि अमरावती येथे 38.4 अंश सेल्सिअस तापमानासह उन्हाचा चटका चांगलाच तापदायक ठरत आहे.
आज, शनिवार 4 एप्रिल 2026 रोजी राज्यासाठी हवामान विभागाने अत्यंत महत्त्वाचा इशारा दिला आहे. मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा आणि विदर्भातील अनेक जिल्ह्यांना वादळी वाऱ्यासह पावसाचा 'यलो अलर्ट' जारी करण्यात आला आहे. यामध्ये जळगाव, अहिल्यानगर, छत्रपती संभाजीनगर, जालना, बीड, परभणी, हिंगोली, धाराशिव, लातूर, नांदेड यांसह विदर्भातील अकोला, अमरावती, वाशिम, यवतमाळ, चंद्रपूर आणि गडचिरोली या जिल्ह्यांचा समावेश आहे. या भागात विजांच्या कडकडाटासह पावसाची शक्यता असल्याने नागरिकांनी आणि विशेषतः बळीराजाने सतर्कता बाळगण्याचे आवाहन हवामान खात्याकडून करण्यात आले आहे.
राज्याच्या विविध विभागांतील सरासरी तापमानावर नजर टाकल्यास विदर्भ आणि पश्चिम महाराष्ट्र सर्वाधिक तापत असल्याचे चित्र आहे. विदर्भात कमाल तापमान 39.6 अंशांवर पोहोचले आहे, तर पश्चिम महाराष्ट्रात कमाल तापमान 38.4 अंशांपर्यंत गेले आहे. मराठवाड्यात कमाल तापमान 36.6 अंश सेल्सिअस, तर उत्तर महाराष्ट्रात 37.0 अंश सेल्सिअस नोंदवले गेले. प्रमुख शहरांचा विचार केल्यास, पुण्यात 36.6 अंश, नाशिकमध्ये 35.6 अंश तर नागपूरमध्ये 31.4 अंश सेल्सिअस तापमान होते. कोकण किनारपट्टीवर मात्र तापमानाचा पारा 32.6 अंशांपर्यंत (डहाणू) मर्यादित असला, तरी वाढत्या आर्द्रतेमुळे उकाडा कायम आहे.
एकंदरीतच, राज्याचे हवामान सध्या एका मोठ्या स्थित्यंतरातून जात आहे. उन्हाळ्याच्या सुरुवातीलाच जाणवणारी ही अवकाळीची संकटे आणि तापमानातील प्रचंड तफावत केवळ आरोग्यासाठीच नाही, तर शेतीसाठीही चिंताजनक आहे. उर्वरित राज्यातही तुरळक ठिकाणी विजांसह पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. त्यामुळे घराबाहेर पडताना नागरिकांनी हवामानाचा अंदाज घेऊनच नियोजन करणे गरजेचे बनले आहे. निसर्गाचा हा लहरी खेळ आणखी किती दिवस चालणार, याकडे आता सर्वांचे लक्ष लागून आहे.
