बारामतीची माती आणि पवारांचे राजकारण हे समीकरण गेली अनेक दशकांपासून अतूट आहे. मात्र, 2026 च्या बारामती विधानसभा पोटनिवडणुकीने या समीकरणात एक नवा आणि अत्यंत रंजक अध्याय जोडला आहे. "राजकारणात कोणी कोणाचा कायमचा शत्रू किंवा मित्र नसतो," या उक्तीचा प्रत्यय पुन्हा एकदा येत आहे. काँग्रेस पक्षाने या पोटनिवडणुकीसाठी अॅड. आकाश मोरे यांना उमेदवारी जाहीर केली असून, त्यांच्या या एन्ट्रीने बारामतीचे मैदान चांगलेच तापले आहे. विशेष म्हणजे, ज्या मोरे पिता-पुत्रांनी आतापर्यंत शरद पवारांच्या सावलीत राजकारण केले, तेच आता पवारांच्या भूमिकेसमोर प्रश्नचिन्ह म्हणून उभे राहिले आहेत.
आकाश मोरे हे केवळ एक उमेदवार नसून ते बारामतीमधील एक प्रथितयश वकील आहेत. त्यांना त्यांच्या वडिलांकडून, विजयराव मोरे यांच्याकडून काँग्रेसी विचारांचा वारसा मिळाला आहे. मात्र, या घराण्याचे पवारांसोबतचे नाते चढ-उतारांनी भरलेले आहे. विजयराव मोरे यांनी 1967 मध्ये शरद पवारांच्या विरोधात शड्डू ठोकला होता, इतकेच नव्हे तर पवारांच्या विरोधात एका विडी कामगाराला निवडणुकीत उतरवण्याचे धाडसही त्यांनी दाखवले होते. मात्र, काळाच्या ओघात पवारांनीच त्यांना विधानपरिषदेचे आमदार केले. हा इतिहास पुन्हा एकदा जिवंत झाला आहे, कारण आता त्यांचे पुत्र आकाश मोरे हे सुनेत्रा पवार यांच्या विरोधात मैदानात उतरले आहेत.
या उमेदवारीचे सर्वात मोठे वैचित्र्य म्हणजे मोरे पिता-पुत्रांची अलीकडची राजकीय भूमिका. 2024 च्या लोकसभा निवडणुकीत याच विजयराव आणि आकाश मोरेंनी सुप्रिया सुळे यांच्या विजयासाठी जीवाचे रान केले होते. त्यानंतर झालेल्या विधानसभा निवडणुकीतही त्यांनी शरद पवार गटाच्या युगेंद्र पवार यांच्या प्रचाराची धुरा सांभाळली होती. कालपर्यंत ज्यांच्यासाठी 'मैदान' मारले, आज त्यांच्याच कुटुंबातील उमेदवाराच्या विरोधात उभे राहण्याचा हा राजकीय विरोधाभास बारामतीकरांच्या चर्चेचा मुख्य विषय ठरला आहे.
विजयराव मोरे यांचे वय आज 83 वर्षे आहे, पण आजही त्यांचे आणि शरद पवारांचे संबंध अत्यंत सलोख्याचे मानले जातात. 1999 मध्ये जेव्हा पवारांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसची स्थापना केली, तेव्हा विजयराव मोरेंनी त्यांना काँग्रेस सोडू नका, असा सल्ला दिला होता आणि ते स्वतः काँग्रेसशी एकनिष्ठ राहिले. तरीही त्यांच्यातील व्यक्तिगत स्नेह कधीच कमी झाला नाही. आता त्याच विजयराव मोरेंचे पुत्र काँग्रेसच्या तिकिटावर निवडणूक लढवत असताना, बारामतीची पोटनिवडणूक बिनविरोध व्हावी, अशी भूमिका घेतलेले शरद पवार नेमकी काय भूमिका घेतात, याकडे सर्वांचे डोळे लागले आहेत.
बारामतीमधील राजकीय विश्लेषकांच्या मते, ही निवडणूक केवळ एका जागेसाठी नसून ती अस्मितेची लढाई बनली आहे. शरद पवार यांच्याकडून निवडणूक बिनविरोध करण्यासाठी प्रयत्न सुरू आहेत. अशा स्थितीत, जुन्या ऋणानुबंधाचा हवाला देत शरद पवार स्वतः विजयराव मोरे यांच्याशी संवाद साधून आकाश मोरेंना माघार घ्यायला लावणार का? हा प्रश्न राजकीय वर्तुळात चर्चिला जात आहे. जर आकाश मोरेंनी माघार घेतली नाही, तर बारामतीमध्ये पुन्हा एकदा तिरंगी किंवा चुरशीची लढत पाहायला मिळेल, यात शंका नाही.
एकूणच, बारामती पोटनिवडणुकीचे हे रणांगण आता 'भावनिक नाते विरुद्ध राजकीय निष्ठा' अशा वळणावर येऊन ठेपले आहे. अॅड. आकाश मोरे यांची उमेदवारी काँग्रेसच्या अस्तित्वासाठी महत्त्वाची असली, तरी पवारांच्या 'बिनविरोध' रणनीतीसमोर ती टिकणार की झुकणार, हे येत्या काही दिवसांत स्पष्ट होईल. मात्र, सध्या तरी बारामतीच्या रस्त्यांवर मोरेंच्या या 'धाडसी' निर्णयाचीच चर्चा रंगली आहे.
