Devshayani Ekadashi 2026: सनातन धर्म परंपरेत आषाढ महिन्यातील शुक्ल पक्षात येणारी देवशयनी एकादशी अत्यंत पावन आणि फलदायी मानली जाते. अशी पौराणिक मान्यता आहे की, या शुभ दिवशी भगवान श्रीहरी विष्णू चार महिन्यांसाठी योगनिद्रेमध्ये जातात आणि या कालावधीत संपूर्ण सृष्टीचे संचालन भगवान महादेव करतात. या दिवसापासूनच पवित्र चातुर्मासाची सुरुवात होते, ज्यामुळे पुढील चार महिने लग्नकार्य, वास्तुशांती किंवा गृहप्रवेश यांसारख्या कोणत्याही प्रकारच्या शुभ व मांगलिक कार्यांवर बंदी असते. देवशयनी एकादशीच्या दिवशी श्री विष्णूसोबतच माता लक्ष्मीची आराधना केल्याने घरात अखंड सुख-शांती आणि समृद्धी नांदते.
तारीख आणि उदया तिथीबाबतचा संभ्रम
देवशयनी एकादशीच्या नक्की तारखेबाबत साधकांमध्ये गोंधळ निर्माण झाला आहे. हिंदू पंचांगानुसार, आषाढ शुक्ल एकादशी तिथीचा प्रारंभ 24 जुलै रोजी सकाळी 05:24 वाजता होणार असून, तिथीची समाप्ती 25 जुलै रोजी सकाळी 08:04 वाजता होईल. सनातन धर्मात उदया तिथीला सर्वोच्च प्राधान्य दिले जात असल्यामुळे, देवशयनी एकादशीचे व्रत 25 जुलै 2026, शनिवार रोजीच पाळणे शास्त्रसंमत आणि मान्य राहील.
पूजेचे शुभ मुहूर्त
एकादशीच्या दिवशी भगवान विष्णूची पूजा-अर्चा करण्यासाठी खालीलप्रमाणे विविध शुभ मुहूर्त उपलब्ध असतील:
– ब्राह्म मुहूर्त: सकाळी 05:06 ते सकाळी 05:40 वाजेपर्यंत
– अभिजित मुहूर्त: दुपारी 01:26 ते दुपारी 02:28 वाजेपर्यंत
– विजय मुहूर्त: दुपारी 04:31 ते सायंकाळी 05:32 वाजेपर्यंत
– अमृत काल: सायंकाळी 06:11 ते रात्री 07:59 वाजेपर्यंत
– गोधूलि मुहूर्त: रात्री 09:39 ते रात्री 09:56 वाजेपर्यंत
व्रत पारण्याची वेळ आणि पद्धत
एकादशीच्या व्रताचे पूर्ण फळ मिळण्यासाठी वेळेत पारणे करणे अत्यंत आवश्यक असते. या व्रताचे पारणे 26 जुलै 2026, रविवार रोजी केले जाईल. पारणे करण्यासाठीचा अत्यंत शुभ मुहूर्त हा सकाळी 06:16 ते सकाळी 09:20 वाजेपर्यंत असणार आहे. या दिवशी द्वादशी तिथी सकाळी 10:27 वाजता समाप्त होणार असल्याने, त्यापूर्वीच पारण्याचा विधी पूर्ण करणे फलदायी ठरेल.
एकादशी व्रताचे अक्षय्य फळ
शास्त्रानुसार एकादशीचे व्रत केवळ धार्मिक विधी नसून तो आत्मसंयमाचा मार्ग आहे. या दिवशी उपवास ठेवून दान-धर्म केल्याने मानवाचे सर्व पाप क्षीण होतात आणि त्याला अक्षय पुण्य प्राप्त होते. भौतिक आयुष्यातील सर्व प्रकारच्या सुखांचा उपभोग घेतल्यानंतर शेवटी साधकाला मोक्ष प्राप्त होऊन विष्णू लोकाची प्राप्ती होते, अशी दृढ श्रद्धा आहे.
