काशीमध्ये मागील 50 दिवसांपासून सुरू असलेल्या दंडक्रम वेद पारायणाचा समारोप आज वैदिक वैभवात साजरा झाला. महाराष्ट्रातील अहिल्यानगरचे 19 वर्षीय वेदमूर्ती देवव्रत महेश रेखे यांनी अत्यंत कठीण मांडणीचे वेद मंत्र निरंतर, चूक न करता पठण केले. आधुनिक भारतातील या तेजस्वी वेदसाधकाच्या सन्मानासाठी शृंगेरी पीठाचे शंकराचार्य जगद्गुरू भारती तीर्थ यांच्या मार्गदर्शनाखाली भव्य कार्यक्रम झाला. देवव्रत यांनी या दंडक्रम पारायणात 25 लाखांहून अधिक पदांचे 50 दिवस निरंतर ग्रंथ न पाहता त्रुटिरहित पठण करून विश्वभरात वेद-परंपरेचा अभिमान उंचावला.
विद्वानांच्या मते, एवढ्या अल्पवयात अशी तपश्चर्या पूर्ण करणे अत्यंत विलक्षण आणि प्रेरणादायी आहे. या सोहळ्यात दक्षिण भारतीय वाद्ययंत्रांच्या तालावर आणि 500 हून अधिक साधकांच्या उपस्थितीत रथयात्रा काढण्यात आली. महमूरगंजपर्यंत गेलेल्या या शोभायात्रेमुळे काशीचे वातावरण वैदिक मंत्रोच्चारांनी भारले. कार्यक्रमात चिंतामणी गणेश मंदिराचे महंत चल्ला सुब्बा राव शास्त्री, प्रबंधक चल्ला अन्नपूर्णा प्रसाद, माधव रटाटे, चंद्रशेखर दाविड घनपाठी आणि अनिल किंजवेडकर यांनी पारायणाचे महत्त्व सांगितले.
वल्लभराम शालिग्राम सांगवेद विद्यालयात देवव्रत यांनी 2 ऑक्टोबर ते 30 नोव्हेंबर या कालावधीत पारायण केले. काशीमध्ये असे दंडक्रम पारायण 200 वर्षांनंतर प्रथमच झाले असून जगभरात ही धार्मिक घटना आत्तापर्यंत केवळ दुसऱ्यांदा आहे. याआधी सुमारे दोन शतकांपूर्वी नाशिकमध्ये वेदमूर्ती नारायण शास्त्री यांनी असे पारायण केले होते. या अनोख्या साधनेबद्दल देवव्रत यांना अनेक गौरव भेटले. शृंगेरी शारदा पीठाच्या वतीने त्यांना सोनेाचा कंगन आणि 1,00,000 रुपयांची आशीर्वाद रक्कम देण्यात आली. तसेच आजच्या दिव्य कार्यक्रमात त्यांना रजत गदा, रजत मुकुट आणि आणखी एक स्वर्ण कडा प्रदान करण्यात आला. हे त्यांच्या वैदिक तपस्येचे अलौकिक मानचिन्ह मानले जात आहे.
पूज्य डॉ. दिव्यचेतन ब्रह्मचारी गुरुजी यांच्या हस्ते देवव्रत यांना चांदीची हनुमान चालीसा, भगवान श्रीरामाचा विग्रह आणि माता भगवतीच्या चंदन इत्राचा प्रसाद देण्यात आले. या क्षणाचे वर्णन अनेकांनी “सनातन वेद संस्कृतीच्या पुनर्विजयाचा घोष” असे केले. कार्यक्रमात देवव्रत यांचे वडील आणि गुरु महेश चंद्रकांत रेखे, श्रोता देवेंद्र गढीकर आणि संयोजक नीलेश केदार जोशी यांचाही सत्कार करण्यात आला.
माधव रटाटे यांनी सांगितले की देवव्रत दररोज सकाळी 8 ते दुपारी 12 या वेळेत शुक्ल यजुर्वेदाच्या माध्यंदिनी शाखेतील सुमारे 2,000 मंत्रांचे दंडक्रमाने पठण करत होते. ही नियमित साधना आणि मानसिक एकाग्रता तरुणाईसाठी आदर्श ठरत असल्याचे त्यांनी म्हटले. हा सोहळा केवळ एका तरुण वेदपाठीचा सन्मान नसून सनातन वेद परंपरेच्या जागतिक वैभवाचा पुनः शंखनाद असल्याचे विद्वानांनी नमूद केले.
