पंढरपूर: “तिळगुळ घ्या, गोड गोड बोला” असा प्रेमळ संदेश देत आज देशभरात मकरसंक्रांतीचा उत्साह ओसंडून वाहत आहे. याच मंगल पर्वावर, दक्षिण काशी मानल्या जाणाऱ्या पंढरपूर येथील श्री विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिरात भक्तीचा मकरंद दरवळला आहे. आज 14 जानेवारी 2026 रोजी, पहाटेपासूनच चंद्रभागेच्या तीरावर भाविकांची मांदियाळी जमली असून, विठूराया आणि रखुमाईच्या दर्शनासाठी वैष्णवांचा मेळा भक्तीरसात चिंब झाला आहे. विशेषतः सुवासिनींनी आपल्या लाडक्या मातेच्या दर्शनासाठी आणि वाण लुटण्यासाठी मंदिर परिसरात मोठी गर्दी केली आहे.
आजच्या या विशेष दिनी रुक्मिणी मातेचे रूप अधिकच तेजस्वी दिसत आहे. मातेला पारंपरिक आणि अत्यंत वैभवशाली सुवर्णालंकारांनी मढवण्यात आले आहे. सोन्याचा भव्य मुकुट, वाक्या, तोडे, तानवड, आणि जवेच्या माळांनी मातेचे सौंदर्य खुलले आहे. त्यासोबतच तांबडी चिंचपेटी, मोहरांची माळ, पुतळ्यांची माळ, जवमणी पदक, कंबरकट्टा, हायकोल, सरी आणि लक्ष्मीहार अशा ऐतिहासिक दागिन्यांच्या साजात माता रुक्मिणी साक्षात आदिशक्तीचे रूप भासत आहे. हे नयनरम्य रूप डोळ्यांत साठवण्यासाठी भाविक आतुर झाले आहेत.
केवळ अलंकारच नव्हे, तर मंदिराची सजावटही भाविकांचे लक्ष वेधून घेत आहे. मकरसंक्रांतीनिमित्त संपूर्ण मंदिर परिसराला फुलांचे वैभव प्राप्त झाले आहे. पुण्याचे भाविक अमोल शेरे यांनी ही सेवा अर्पण केली असून, सुमारे 2000 शेवंती, 100 गुलाबाच्या गड्ड्या, बेंगळुरू शेवंती, ऑर्किड आणि विविध रंगीबेरंगी फुलांनी मंदिराचा गाभारा, चारखांबी आणि नामदेव पायरी सजवण्यात आली आहे. भगवा आणि पिवळा झेंडू, तसेच हिरव्यागार कामिनीच्या पानांमुळे मंदिराचा परिसर जणू एखाद्या नंदनवनासारखा भासत आहे.
संक्रांतीच्या या पवित्र दिवशी सुवासिनींमध्ये ‘वाण’ अर्पण करण्याला विशेष महत्त्व असते. परंपरेनुसार, हजारो महिला भाविकांनी पहाटेपासूनच मंदिरात हजेरी लावली. ताटात हळद-कुंकू, तिळगुळ, ऊस, बोरे, गाजर, हुरडा आणि नवधान्य घेऊन रुक्मिणी मातेच्या चरणी कृतज्ञता व्यक्त करण्यात आली. “विठ्ठल विठ्ठल” च्या जयघोषात आणि तिळगुळाच्या गोडव्यात संपूर्ण पंढरी नगरी न्हाऊन निघाली असून, महिलांच्या उत्साहामुळे मंदिरातील वातावरण अधिकच चैतन्यमय झाले आहे.
मकरसंक्रांत आणि किंक्रांत या दोन्ही दिवसांचे औचित्य साधून मंदिर प्रशासनाने भाविकांसाठी विशेष सोय केली आहे. श्रद्धेचा आणि परंपरेचा हा सुंदर संगम विठ्ठल रुक्मिणीच्या चरणी पाहताना प्रत्येक वारकऱ्याचे मन प्रसन्न होत आहे. सणासुदीच्या या काळात पंढरपूरमध्ये आलेली ही भक्तीची भरती, मानवी नात्यांमधील गोडवा आणि विठूरायावरील अढळ श्रद्धा अधिक दृढ करत आहे.
