Gudi Padwa 2026: मराठी आणि कोकणी संस्कृतीमध्ये अनन्यसाधारण महत्त्व असलेला गुढी पाडव्याचा सण आता अवघ्या काही दिवसांवर येऊन ठेपला आहे. दरवर्षी चैत्र महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या प्रतिपदेला साजरा होणारा हा सण यंदा नक्की कोणत्या दिवशी आहे, याबाबत अनेकांमध्ये संभ्रम आहे. द्रिक पंचांगानुसार, 2026 मध्ये गुढी पाडवा गुरुवार, 19 मार्च 2026 रोजी साजरा केला जाणार आहे. या दिवशी केवळ नवीन वर्षाची सुरुवातच नाही, तर मराठी शक संवत 1948 ची देखील सुरुवात होईल.
तिथी आणि शुभ वेळ
पंचांगानुसार, चैत्र शुक्ल पक्षाची प्रतिपदा तिथी 19 मार्च 2026 रोजी सकाळी 6:52 वाजता सुरू होत असून ती दुसऱ्या दिवशी 20 मार्च रोजी पहाटे 4:52 वाजता संपणार आहे. त्यामुळे उदयतिथीनुसार 19 मार्च हाच दिवस गुढी पाडव्यासाठी निश्चित करण्यात आला आहे. या दिवशी सकाळी 6:26 वाजता सूर्योदय होईल, तर दुपारी 12:04 ते 12:53 हा 'अभिजित मुहूर्त' पूजेसाठी अत्यंत शुभ मानला जात आहे. तसेच ब्रह्म मुहूर्त पहाटे 4:51 ते 5:38 या वेळेत असेल.
परंपरा आणि धार्मिक महत्त्व
गुढी पाडव्याच्या दिवशी पहाटे लवकर उठून सुगंधी तेलाने 'अभ्यंगस्नान' करण्याची परंपरा आहे. नवीन वस्त्रे परिधान करून घराच्या मुख्य प्रवेशद्वारावर 'गुढी' उभारली जाते. ही गुढी आनंद, समृद्धी आणि विजयाचे प्रतीक मानली जाते. कडुनिंबाची पाने आणि गूळ यांचा प्रसाद आरोग्यदायी मानला जातो, जो या दिवशी आवर्जून सेवन केला जातो. धार्मिक श्रद्धेनुसार, गुढीची मनोभावे पूजा केल्याने घरात सकारात्मक ऊर्जा येते आणि कुटुंबात सुख-शांती नांदते.
विविध प्रांतांतील सादरीकरण
गुढी पाडवा हा केवळ महाराष्ट्रापुरता मर्यादित नसून, हिंदू नववर्ष आणि चैत्र नवरात्रीची सुरुवात म्हणूनही साजरा केला जातो. गोव्यामध्येही हा सण मोठ्या उत्साहात साजरा होतो. विशेष म्हणजे, कर्नाटक आणि आंध्र प्रदेशात याच सणाला 'उगादी' म्हणून ओळखले जाते. नाव वेगळे असले तरी नवीन वर्षाचा उत्साह आणि मांगल्याची भावना सर्वत्र सारखीच असते.
