भारतीय महिला संघाची कर्णधार हरमनप्रीत कौर हिने सर्व प्रकारच्या क्रिकेटमधील कर्णधारपदाचा अधिकृतपणे राजीनामा दिला आहे. या निर्णयामुळे एका महत्त्वपूर्ण पर्वाची सांगता झाली आहे. ज्या काळात भारताने एकदिवसीय विश्वचषक विजय आणि आशियाई क्रीडा स्पर्धेतील सुवर्णपदकासारखे ऐतिहासिक यश संपादन केले. तसेच, या निर्णयामुळे दीर्घकाळापासून उपकर्णधार असलेल्या स्मृती मानधना यांच्यासाठी नेतृत्वाचा नवा अध्याय सुरू करण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे. गेल्या काही महिन्यांतील संघाची कामगिरी आणि भविष्यातील वाटचाल यांवर चर्चा करण्यासाठी गुवाहाटी येथे झालेल्या ‘बीसीसीआय’च्या (BCCI) आढावा बैठकीनंतर ही महत्त्वाची घोषणा करण्यात आली.
‘बीसीसीआय’चे सचिव देवजित सैकिया यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या या बैठकीला हरमनप्रीत, उपकर्णधार स्मृती मानधना आणि मुख्य प्रशिक्षक अमोल मुजुमदार उपस्थित होते. बैठकीत हरमनप्रीतला असा निर्णय घेण्यास प्रवृत्त करण्यात आले होते का, हे स्पष्ट नसले तरी, या निर्णयाच्या वेळेमुळे क्रिकेट विश्वात तर्क-वितर्क लावले जात आहेत. सोशल मीडियावर एका सविस्तर पोस्टद्वारे हरमनप्रीतने सांगितले की, हा निर्णय घेणे सोपे नव्हते. परंतु अनेक वर्षे राष्ट्रीय संघासाठी आपले सर्वस्व अर्पण केल्यानंतर आता पद सोडण्याची वेळ आली होती. हरमनप्रीतने 2016 मध्ये भारताच्या कर्णधारपदाची पूर्ण जबाबदारी स्वीकारली होती. त्याआधी तिने काही काळ हंगामी स्वरूपात ही भूमिका बजावली होती.
“आज मी भारतीय महिला क्रिकेट संघाच्या कर्णधारपदावरून पायउतार होत आहे. हा निर्णय घेणे सोपे नव्हते. यात अनेक वर्षांच्या आठवणी, भावना, त्याग आणि असे काही क्षण सामावलेले आहेत जे आयुष्यभर माझ्यासोबत राहतील. “मी या संघासाठी आणि भारतीय महिला क्रिकेटसाठी माझे सर्वस्व अर्पण केले आहे – माझे रक्त, माझा घाम, माझा वेळ आणि अनेकदा माझ्या स्वतःच्या खेळाचा व वैयक्तिक महत्त्वाकांक्षांचाही काहीसा बळी दिला आहे. असे काही क्षण आले जेव्हा मला माझी वैयक्तिक कामगिरी, माझी स्वतःची प्रगती आणि माझ्या स्वतःच्या इच्छा बाजूला ठेवाव्या लागल्या, कारण माझ्यासाठी ‘संघ’ नेहमीच सर्वात महत्त्वाचा होता,” असे तिने आपल्या पोस्टमध्ये लिहिले.
“कर्णधार म्हणून मला अनेक कठीण निर्णय घ्यावे लागले. असे निर्णय जे नेहमीच इतरांना समजले नाहीत, जे नेहमीच सोपे नव्हते आणि ज्यांची किंमत मला वैयक्तिक पातळीवरही मोजावी लागली. पण मी घेतलेला प्रत्येक निर्णय एकाच उद्देशाने घेतला होता – हा ‘संघ’ अधिक सक्षम करणे आणि इतर खेळाडूंना प्रगती करण्याची, स्वतःवर विश्वास ठेवण्याची व स्वतःचे सर्वोत्तम रूप घडवण्याची संधी देणे.”
“मी सर्व काही अनुभवले आहे. मी अत्यंत कठीण क्षण, मनाला चटका लावणारे दुःख, टीका, शंका आणि असे दिवस पाहिले आहेत जेव्हा काहीच आपल्या मनासारखे घडत नव्हते. त्याचबरोबर, मी यशाची अत्युच्च शिखरेही अनुभवली आहेत – विजय, जल्लोष, देशाचे प्रतिनिधित्व करण्याचा अभिमान आणि असे क्षण ज्यांनी केलेल्या प्रत्येक त्यागाचे सार्थक केले.
“आज मी कर्णधारपद सोडत असताना माझ्या मनात भावनांचा कल्लोळ आहे, पण त्याचबरोबर मनाची शांतताही आहे. कारण माझा मनापासून विश्वास आहे की माझा संघ एका चांगल्या स्थितीत आहे. हा संघ गुणवत्ता, चारित्र्य आणि दृढ विश्वासाने युक्त आहे; तसेच या संघाचे भविष्य पाहण्यासाठी आणि त्याचा एक भाग राहण्यासाठी मी अत्यंत उत्सुक आहे. मला वाटते की मी माझे कर्तव्य पार पाडले आहे. मी या संघासाठी माझे सर्वस्व दिले. मी अभिमानाने ही जबाबदारी पेलली आणि भारतीय महिला क्रिकेटचे नेतृत्व करण्याचा बहुमान मिळाल्याबद्दल मी सदैव कृतज्ञ राहीन.”
हरमनप्रीतने कर्णधारपदावरून पायउतार होण्याचा निर्णय निश्चित केला असला, तरी तिने आपली खेळाडू म्हणून कारकीर्द सुरूच ठेवण्याचा मानसही स्पष्ट केला आहे. “आता आयुष्यातील एक नवीन पान उलटण्याची वेळ आली आहे. कर्णधारपदाचा कार्यकाळ आज संपत असेल, पण भारतीय क्रिकेटवरील माझे प्रेम कधीच संपणार नाही. चढ-उतारांच्या काळात माझ्या पाठीशी खंबीरपणे उभे राहिलेले माझे सहकारी खेळाडू, प्रशिक्षक, सपोर्ट स्टाफ, व्यवस्थापन, बीसीसीआय (BCCI), कुटुंबीय आणि प्रत्येक चाहत्याचे मी आभार मानते. रक्त, घाम, त्याग आणि अभिमान – मी माझे सर्वस्व या खेळासाठी दिले. आता, केवळ खेळावरील प्रेमापोटी पुन्हा खेळण्यासाठी मी सज्ज आहे. कर्णधारपदाचा अध्याय संपला आहे, पण माझा प्रवास सुरूच राहील,” अशा शब्दांत तिने आपली भावना व्यक्त केली.