Donald Trump: अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प पुन्हा एकदा त्यांच्या वादग्रस्त विधानांमुळे चर्चेत आले आहेत. गेल्या काही दिवसांपासून ते भारत आणि अमेरिकेतील तणावपूर्ण संबंध, व्हिसा धोरणे आणि जागतिक व्यापार यांसंदर्भातील कठोर भूमिकेमुळे चर्चेत होते. त्यातच आता त्यांनी ‘इंडियन’ या शब्दाबद्दल नवी टिप्पणी करत अमेरिकेत मोठी खळबळ उडवून दिली आहे.
ट्रम्प यांनी एका कार्यक्रमात बोलताना म्हटले की, अमेरिकेत ‘इंडियन’ हा शब्द वापरला जाऊ नये. हे विधान समोर आल्यानंतर सोशल मीडियावर मोठी चर्चा रंगली. अनेकांना सुरुवातीला वाटले की ट्रम्प यांनी भारतीयांबद्दल काही नकारात्मक विधान केले आहे. मात्र प्रत्यक्षात त्यांच्या वक्तव्याचा संदर्भ वेगळाच होता.
अमेरिकेत अनेक वर्षांपासून Native Americans म्हणजेच मूळ आदिवासी समुदायांना संबोधण्यासाठी "Indian" हा शब्द योग्य आहे का, यावर मोठा सांस्कृतिक विवाद सुरू आहे. अनेक संघटना आणि मानवी हक्क गटांचे मत आहे की हा शब्द ऐतिहासिकदृष्ट्या चुकीचा आणि काही प्रमाणात अपमानास्पद आहे. या पार्श्वभूमीवर ट्रम्प यांनी अमेरिकन आदिवासींसाठी "इंडियन" हा शब्द वापरणे थांबवण्याची सूचना केली. ट्रम्प यांच्या मते, “Indian” हा शब्द फक्त भारतातील लोकांसाठी राखीव राहायला हवा.
भारताबाबत ट्रम्प यांनी यापूर्वीही अनेक वादग्रस्त पावले उचलली आहेत. त्यांच्या कार्यकाळात भारतावर आयात शुल्क वाढवणे, H-1B व्हिसा प्रक्रियेत बदल करणे, तसेच भारत-रशिया व्यापारावर टीका करणे यामुळे दोन्ही देशांच्या संबंधांमध्ये तणाव निर्माण झाला होता. विशेषतः H-1B व्हिसाच्या फीमध्ये मोठ्या प्रमाणात वाढ झाल्याने अमेरिकेत काम करणाऱ्या भारतीयांसाठी मोठे आव्हान निर्माण झाले.
याशिवाय, आंतरराष्ट्रीय व्यापारात भारताने रशियाकडून तेल खरेदी सुरू ठेवू नये, असे ट्रम्प यांनी वेळोवेळी म्हटले होते. चीनही रशियाकडून मोठ्या प्रमाणात तेल खरेदी करत असताना भारतावर अधिक दबाव टाकला जात असल्याची टीका त्या काळात करण्यात आली होती.
नवीन ‘इंडियन’ वादावर तज्ज्ञांचे मत मात्र थोडे वेगळे आहे. त्यांच्या मते, ट्रम्प यांचे हे विधान अमेरिकेतील चालू सांस्कृतिक चर्चेशी संबंधित असले तरी त्याची शब्दरचना आणि शैली पाहता ते पुन्हा एकदा विवादांना आमंत्रण देणारे ठरले आहे. अमेरिकन आदिवासी गटांनी भूतकाळात ट्रम्प यांच्या टिप्पण्यांवर आक्षेप घेतला होता. कॅसिनो व्यवसाय, आदिवासी हक्क आणि सांस्कृतिक ओळख यासंदर्भात ट्रम्प अनेक वेळा वादात सापडले होते.
या नव्या वक्तव्यामुळे अमेरिकेतील राजकीय वातावरण पुन्हा एकदा तापण्याची चिन्हे दिसत आहेत. ट्रम्प समर्थक हे विधान सामान्य सांस्कृतिक बदल मानत आहेत, तर विरोधकांच्या मते हे मुद्दाम केलेले ध्रुवीकरण आहे. भारतीय समुदाय मात्र या वक्तव्याकडे सावधपणे पाहत असून त्यांच्या प्रत्यक्ष अस्तित्वाशी याचा संबंध नसल्याचे अनेक समुदाय संघटनांनी स्पष्ट केले आहे.
आगामी काही दिवसांत या मुद्द्यावर अमेरिकन राजकारण आणि भारतीय समुदायाकडून काय प्रतिक्रिया येतात, यावर सर्वांचे लक्ष लागले आहे. ट्रम्प यांच्या या ताज्या निर्णयाने आगामी निवडणूक समीकरणांवरही परिणाम होण्याची शक्यता राजकीय तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.
