चेन्नई: युद्धाच्या ज्वाळांनी होरपळणाऱ्या इराणच्या मातीतून अखेर ‘मायभूमी’च्या कुशीत विसावण्याचा आनंद काय असतो, हे शनिवारी, 4 एप्रिल 2026 रोजी चेन्नई विमानतळावर उतरलेल्या 345 मच्छिमारांच्या पाणावलेल्या डोळ्यांनी जगाला दाखवून दिले. पश्चिम आशियातील वाढता संघर्ष आणि मृत्यूच्या छायेत अडकलेले हे भारतीय बांधव जेव्हा मायदेशात परतले, तेव्हा जणू नियतीनेच त्यांना मृत्यूच्या जबड्यातून बाहेर काढल्याची भावना सर्वांच्या मनात होती. संकट कितीही मोठे असले तरी “देश पाठीशी खंबीरपणे उभा आहे”, या विश्वासानेच या कठीण प्रवासाला यशाची किनार दिली आहे.
इराणमध्ये नेमकी परिस्थिती काय होती आणि हे मच्छिमार तिथे कसे अडकले, याचे तांत्रिक कारण अद्याप गुलदस्त्यात असले, तरी तिथला दाहक संघर्ष आता असह्य झाला होता. शनिवारी रात्री जेव्हा 345 मच्छिमारांची तुकडी चेन्नईत दाखल झाली, तेव्हा विमानतळावर भावूक वातावरण पाहायला मिळाले.
गेल्या महिनाभरापासून इराणमध्ये युद्धजन्य परिस्थिती निर्माण झाल्यापासून आतापर्यंत 1500 हून अधिक भारतीय नागरिकांनी आर्मेनिया आणि अझरबैजानमधील जमिनीवरील सीमा ओलांडून जीव वाचवण्यासाठी बाहेर पडणे पसंत केले आहे. हा केवळ एक आकडा नसून, सुरक्षिततेसाठी सुरू असलेल्या संघर्षाची ही मोठी कहाणी आहे.
Vanakkam and welcome to the motherland! ?? A joyous day for us as PM @NarendraModi ji has ensured that our fishermen brothers and sisters get back safely from Iran. pic.twitter.com/hvRCtMTUiw — Piyush Goyal (@PiyushGoyal) April 4, 2026
या बचाव मोहिमेतील सर्वात महत्त्वाचा दुवा ठरला तो म्हणजे भारताची सक्रिय मुत्सद्देगिरी. परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी या संकटाच्या काळात भारताला सहकार्य करणाऱ्या आर्मेनिया सरकारचे आणि तेथील परराष्ट्र मंत्री अरारत मिर्झायान यांचे विशेष आभार मानले आहेत. शेजारील राष्ट्रांशी असलेले सलोख्याचे संबंध अशा कठीण प्रसंगी कसे कामी येतात, याचे हे उत्तम उदाहरण ठरले. इराणमधून थेट विमानप्रवास शक्य नसल्याने या मच्छिमारांना जमिनीवरील मार्गाने आर्मेनियात नेण्यात आले आणि तिथून त्यांना हवाई मार्गाने भारतात आणण्याची व्यवस्था करण्यात आली.
या प्रवासाचा थरार सांगताना केंद्रीय मंत्री पीयूष गोयल यांनी नमूद केले की, “हा प्रवास अत्यंत खडतर आणि आव्हानात्मक होता.” इराणच्या सीमेवरून आर्मेनियात पोहोचण्यासाठी या मच्छिमारांना तब्बल 20 तासांचा थकवणारा प्रवास करावा लागला. डोळ्यांसमोर युद्धाची भीती आणि मनात घरच्यांची ओढ घेऊन केलेला हा 20 तासांचा प्रवास या मच्छिमारांसाठी आयुष्यातील सर्वात मोठा अग्निपरीक्षा देणारा काळ होता. मात्र, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी दिलेल्या आश्वासनानुसार, सरकारने सर्व यंत्रणा राबवून या बांधवांना सुखरूप परत आणले.
सरकारी निवेदनात स्पष्ट केल्यानुसार, या मच्छिमारांचा एक मोठा गट आर्मेनियातून विशेष विमानाने मायदेशी परतला असून, उर्वरित भारतीयांनाही बाहेर काढण्याचे प्रयत्न युद्धपातळीवर सुरू आहेत. वृत्तानुसार, अझरबैजान आणि आर्मेनिया या दोन्ही देशांनी भारताच्या बचाव कार्यात मोठी मदत केली आहे. एका बाजूला युद्ध सुरू असताना, दुसरीकडे भारतीय राजनैतिक अधिकाऱ्यांनी नागरिकांची सुरक्षा निश्चित केली, ही बाब कौतुकास्पद ठरत आहे. थोडक्यात सांगायचे तर, देशाच्या सीमा ओलांडून परक्या मुलखात पोटाची खळगी भरण्यासाठी गेलेल्या या मच्छिमारांसाठी हा पुनर्जन्मच आहे.
