इराण: पश्चिम आशियात सुरू असलेल्या संघर्षाला आता तेरावा दिवस लागला असून परिस्थिती दिवसेंदिवस अधिक तीव्र होत चालल्याचे चित्र दिसत आहे. इराण आणि अमेरिका-इस्रायल यांच्यातील लष्करी तणावामुळे परिसरात सतत क्षेपणास्त्र, बॉम्ब आणि तोफगोळ्यांचे हल्ले सुरू आहेत. या संघर्षाचा प्रभाव केवळ युद्धभूमीपुरता मर्यादित नसून संपूर्ण मध्यपूर्वेतील राजकीय आणि सुरक्षाविषयक समीकरणांवरही त्याचे परिणाम उमटताना दिसत आहेत.
या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी युद्ध लवकर संपण्याचे संकेत दिले आहेत. त्यांच्या मते, अमेरिकेने इराणमधील अनेक महत्त्वाच्या लष्करी लक्ष्यांवर मोठ्या प्रमाणावर कारवाई केली असून जवळपास सर्व उद्दिष्टे साध्य करण्यात आली आहेत. त्यांनी असा दावा केला की या हल्ल्यांनंतर इराणची हवाई क्षमता आणि संरक्षण यंत्रणा मोठ्या प्रमाणात निष्क्रिय झाली आहे. मात्र युद्ध नेमके कोणत्या पद्धतीने थांबवले जाईल किंवा पुढील रणनीती काय असेल, याबाबत त्यांनी स्पष्ट माहिती दिलेली नाही.
दरम्यान, इराणचे राष्ट्रपती मसूद पेजेशकियन यांनी युद्ध थांबवण्यासाठी तीन महत्त्वाच्या अटी मांडल्या आहेत. सामाजिक माध्यम एक्स वर केलेल्या निवेदनात त्यांनी सांगितले की रशिया आणि पाकिस्तानच्या नेतृत्वाशी झालेल्या चर्चेदरम्यान इराणने प्रादेशिक शांततेबाबतची त्यांची भूमिका पुन्हा स्पष्ट केली आहे. त्यांच्या मते, इस्रायल आणि अमेरिकेने सुरू केलेल्या या युद्धाचा शेवट करण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय पातळीवर काही मूलभूत बाबी मान्य होणे आवश्यक आहे.
इराणने मांडलेल्या अटींमध्ये सर्वप्रथम इराणच्या वैध अधिकारांची आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मान्यता देणे अपेक्षित आहे. दुसरी अट म्हणजे या संघर्षामुळे झालेल्या नुकसानीबद्दल भरपाई देणे. तिसरी आणि सर्वात महत्त्वाची अट म्हणजे भविष्यात अशा प्रकारची आक्रमक कारवाई पुन्हा होऊ नये यासाठी आंतरराष्ट्रीय समुदायाकडून ठोस आणि हमीची सुरक्षा हमी देणे. इराणच्या मते, या तीन अटी मान्य झाल्यास संघर्ष संपवण्यासाठी मार्ग मोकळा होऊ शकतो.
Talking to leaders of Russia and Pakistan, I reaffirmed Iran’s commitment to peace in the region. The only way to end this war—ignited by the Zionist regime & US—is recognizing Iran’s legitimate rights, payment of reparations, and firm int'l guarantees against future aggression. — Masoud Pezeshkian (@drpezeshkian) March 11, 2026
दरम्यान दुसऱ्या बाजूला इस्रायलनेही लष्करी कारवाई सुरूच ठेवली आहे. लेबनानमधील हिजबुल्लाहच्या तळांवर इस्रायली हवाई हल्ले सुरू असल्याची माहिती समोर येत आहे. विशेषतः बेयरूत शहरावर झालेल्या तीव्र हल्ल्यांमुळे दक्षिणेकडील बुर्ज अल-बरजनेह परिसरात मोठे नुकसान झाल्याचे वृत्त आहे. हवाई हल्ल्यानंतर अनेक निवासी भागांमध्ये जोरदार स्फोटांचे आवाज ऐकू आले आणि काही ठिकाणी इमारतींना आग लागल्याचीही माहिती मिळाली.
लेबनानच्या आरोग्य मंत्रालयाच्या माहितीनुसार 2 मार्चपासून सुरू असलेल्या इस्रायली हल्ल्यांमध्ये आतापर्यंत 600 पेक्षा अधिक नागरिकांचा मृत्यू झाला आहे. मृतांमध्ये 86 मुले आणि 47 महिलांचा समावेश असल्याचे सांगितले जाते. याशिवाय 1,444 हून अधिक जण जखमी झाले आहेत. या वाढत्या संघर्षामुळे मध्यपूर्वेतील मानवीय संकट अधिक गंभीर होत असल्याची चिंता आंतरराष्ट्रीय स्तरावर व्यक्त केली जात आहे.
