Passport Index 2026: जागतिक स्तरावर विविध देशांच्या पासपोर्टची ताकद दर्शवणाऱ्या 'हेनली पासपोर्ट इंडेक्स'ची (Henley Passport Index) नवीन आकडेवारी समोर आली आहे. यानुसार भारतीय पासपोर्टच्या मानांकनात गेल्या काही महिन्यांत मोठे चढ-उतार पाहायला मिळाले आहेत. जानेवारी 2026 मध्ये 75 व्या क्रमांकावर असलेला भारतीय पासपोर्ट मे 2026 पर्यंत 5 स्थानांनी घसरून आता 80 व्या क्रमांकावर आला आहे. असे असले तरी, भारतीय नागरिक आता जगातील 55 ते 58 देशांमध्ये व्हिसा-मुक्त किंवा 'व्हिसा-ऑन-अरायव्हल' सुविधेचा लाभ घेऊ शकतात.
सिंगापूरचा पासपोर्ट ठरला जगातील सर्वात शक्तिशाली
'हेनली पासपोर्ट इंडेक्स'नुसार, सिंगापूरने आपले वर्चस्व कायम राखले असून त्यांचा पासपोर्ट जगातील सर्वात शक्तिशाली पासपोर्ट ठरला आहे. सिंगापूरच्या नागरिकांना तब्बल 192 देशांमध्ये व्हिसाशिवाय प्रवास करण्याची मुभा मिळते. या यादीत दुसऱ्या क्रमांकावर जपान, दक्षिण कोरिया आणि संयुक्त अरब अमिराती (UAE) या देशांचा समावेश आहे. या देशांचे नागरिक जगातील 187 देशांमध्ये व्हिसा-मुक्त प्रवेश करू शकतात.
युरोपियन देशांचे वर्चस्व आणि आफ्रिकेची स्थिती
युरोपियन देशांचे पासपोर्टही जागतिक स्तरावर अत्यंत प्रभावी मानले जातात. नॉर्वे आणि स्वित्झर्लंडचे नागरिक 185 देशांमध्ये, तर स्वीडनचे नागरिक 186 देशांमध्ये विना-व्हिसा प्रवास करू शकतात. बल्गेरिया आणि रोमानियाच्या नागरिकांना 177 देशांमध्ये ही सुविधा उपलब्ध आहे. याउलट, आफ्रिकन देशांच्या पासपोर्टची स्थिती चिंताजनक आहे. नायजेरिया (44 वे स्थान), सोमालिया (32 वे स्थान) आणि डेमोक्रॅटिक रिपब्लिक ऑफ द काँगो (43 वे स्थान) या देशांना वाढती लोकसंख्या आणि इतर तांत्रिक कारणांमुळे व्हिसा-मुक्त प्रवासावर अनेक निर्बंधांचा सामना करावा लागत आहे.
हेही वाचा – India Gold Reserves : भारताचे 'ऑपरेशन गोल्ड'; परदेशातील 680 टन सोने मायदेशी परत; आरबीआयचे मोठे पाऊल
शेजारील पाकिस्तानच्या पासपोर्टची मोठी घसरण
भारताचा शेजारी देश असलेल्या पाकिस्तानचा पासपोर्ट जगातील सर्वात कमकुवत पासपोर्टपैकी एक ठरला आहे. या निर्देशांकात पाकिस्तान 98 व्या क्रमांकावर असून, त्यांच्यासोबत येमेनचाही समावेश आहे. या देशांतील नागरिकांना केवळ 31 ते 35 देशांमध्येच व्हिसाशिवाय प्रवेश मिळवता येतो. जागतिक क्रमवारीत भारताने आपल्या शेजारील देशांच्या तुलनेत चांगली स्थिती राखली असली, तरी गेल्या काही महिन्यांतील घसरण चिंतेचा विषय ठरत आहे.
