Brahmos Missile Export to UAE India Defence Deal : अमेरिका आणि इस्रायलने मिळून इराणवर हल्ला केल्यानंतर, प्रत्युत्तरादाखल इराणने संयुक्त अरब अमिरातीवर (UAE) क्षेपणास्त्रे आणि ड्रोनने अनेक हल्ले केले होते. आखाती युद्धातील या वाढत्या धोक्याची गंभीर दखल घेत यूएईने भविष्यात इराणचा सामना करण्यासाठी भारताकडे मदतीचा हात पुढे केला आहे. दोन्ही देशांमध्ये सध्या प्राथमिक स्तरावर संरक्षण करार करण्याबाबत महत्त्वाची चर्चा सुरू आहे. जर हा करार प्रत्यक्षात आला, तर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर संरक्षण साहित्य उत्पादन क्षेत्रात भारताचे वजन प्रचंड वाढेल. विशेष म्हणजे, ज्या शस्त्रांबाबत ही बोलणी सुरू आहे, त्यांनी 'ऑपरेशन सिंदूर'च्या वेळी पाकिस्तान विरुद्ध आपली अफाट क्षमता दाखवून दिली आहे. प्रादेशिक सुरक्षा आणि आखाती देशांसोबतचे धोरणात्मक संबंध मजबूत करण्याच्या दृष्टीने भारतासाठी हा टप्पा अत्यंत महत्त्वपूर्ण मानला जात आहे.
ब्रह्मोस सुपरसॉनिक क्रूझ मिसाईल: जगातील सर्वात वेगवान अस्त्र
भारत आणि रशियाने संयुक्तपणे विकसित केलेले 'ब्रह्मोस' हे जगातील सर्वात वेगवान सुपरसॉनिक क्रूझ क्षेपणास्त्र म्हणून ओळखले जाते. या क्षेपणास्त्राचा वेग ध्वनीच्या वेगापेक्षा तब्बल 3 पट जास्त म्हणजेच 2.8 ते 3 मॅक (Mach) इतका प्रचंड आहे. हे अस्त्र जमीन, समुद्र आणि हवेतून अशा तिन्ही ठिकाणाहून शत्रूवर डागता येऊ शकते, हे याचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य आहे. शत्रूची युद्धजहाजे, लष्करी तळ आणि अत्यंत संवेदनशील ठिकाणे अचूकतेने उद्ध्वस्त करण्यात ब्रह्मोस पूर्णपणे सक्षम आहे. सध्या या क्षेपणास्त्राची मारा करण्याची क्षमता 290 ते 450 किलोमीटर इतकी असून, भविष्यात ही रेंज आणखी वाढवण्याची योजना आहे. आखाती देशांसोबत ब्रह्मोस निर्यातीचा हा पहिलाच करार ठरू शकतो, मात्र यासाठी भारताला रशियाची अधिकृत मंजुरी घ्यावी लागणार आहे.
हेही वाचा – Qatar Gas Plant Explosion : कतारमधील गॅस प्लांटच्या स्फोटात 12 भारतीयांचा मृत्यू; दूतावासाची माहिती
स्वदेशी 'आकाशतीर' सिस्टिम: ड्रोन आणि मिसाईल्सचे काळ
युएईला भारताच्या ज्या दुसऱ्या संरक्षण प्रणालीत सर्वाधिक रस आहे, ती म्हणजे भारताची स्वदेशी एअर डिफेन्स कमांड अँड कंट्रोल सिस्टिम 'आकाशतीर'. शत्रूची लढाऊ विमाने, क्रूझ क्षेपणास्त्रे आणि अत्याधुनिक ड्रोनवर कडक नजर ठेवणे, त्यांना ट्रॅक करणे आणि हवेतच नष्ट करणे या उद्देशाने ही प्रणाली बनवण्यात आली आहे. ही प्रणाली विविध प्रकारच्या प्रगत शस्त्रास्त्रांशी थेट जोडलेली असते. रडार, सेन्सर्स आणि कम्युनिकेशन नेटवर्कच्या साहाय्याने ही यंत्रणा कमांड सेंटरला रीयल-टाइम (तात्कालिक) माहिती पुरवण्याचे काम करते. नेटवर्क सेंट्रिक वॉरफेअरचा एक महत्त्वाचा भाग असलेली ही एकच सिस्टिम संपूर्ण क्षेत्राच्या सुरक्षेवर नियंत्रण ठेवू शकते.
करारामुळे भारताच्या संरक्षण निर्यातीला मिळणार मोठे बळ
सध्याच्या काळात ड्रोन स्वार्म (ड्रोनचा थवा) आणि क्रूझ मिसाईल्सचे हल्ले मोडून काढण्यासाठी 'आकाशतीर' यंत्रणा अत्यंत प्रभावी मानली जाते, त्यामुळेच युएई या सिस्टिमच्या खरेदीसाठी उत्सुक आहे. अलिकडच्या काळात भारत आणि युएई मधील मैत्रीपूर्ण संबंध कमालीचे दृढ झाले आहेत, ज्याचा फायदा आता दोन्ही देशांमधील संरक्षण व्यापाराला होताना दिसत आहे. आखाती देशांमध्ये भारताची शस्त्रे पोहोचल्यास भारताच्या एकूण संरक्षण निर्यातीला अभूतपूर्व बळ मिळेल. इराणच्या संभाव्य धोक्यांपासून स्वतःचे रक्षण करण्यासाठी युएई या दोन खास शस्त्रांच्या खरेदीवर अतिशय गांभीर्याने विचार करत असून, अंतिम कराराकडे आता संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
