Qatar Gas Plant Destroyed: मध्यपूर्वेतील संघर्षाच्या ज्वाला आता थेट भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेला स्पर्श करू लागल्या आहेत. कतारमधील 'रास लाफान' येथील जगातील सर्वात मोठ्या वायू प्रकल्पावर (Gas Plant) इराणने केलेल्या क्षेपणास्त्र हल्ल्यामुळे भारताला मोठा धक्का बसला आहे. या हल्ल्यानंतर कतारकडून होणारा नैसर्गिक वायूचा पुरवठा पूर्णपणे ठप्प झाला असून, देशात इंधनाचे गंभीर संकट निर्माण झाले आहे. जर हा पुरवठा लवकर पूर्ववत झाला नाही, तर भारतातील अनेक भागांत वीजपुरवठा खंडित होण्याची आणि औद्योगिक कामकाज ठप्प होण्याची भीती तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.
भारताचा वायू पुरवठा 20 टक्क्यांनी घटला; आयातीवर मोठा परिणाम
भारत आपल्या नैसर्गिक वायूच्या (LNG) गरजेसाठी मोठ्या प्रमाणावर कतारवर अवलंबून आहे. या हल्ल्यामुळे भारताच्या एकूण वायू आयातीपैकी 20 टक्क्यांहून अधिक पुरवठ्यावर थेट परिणाम झाला आहे. तांत्रिक आकडेवारीनुसार, दररोज होणारा 47.4 MMSCMD (दशलक्ष मेट्रिक स्टँडर्ड क्यूबिक मीटर्स प्रतिदिन) इतका वायू पुरवठा अचानक थांबला आहे. 'रास लाफान' हे कतारच्या वायू निर्यातीचे मुख्य केंद्र असल्याने, तेथून भारताकडे येणाऱ्या वायू टँकर्सचा मार्ग सध्या पूर्णपणे अवरुद्ध झाला आहे.
वीज आणि औद्योगिक क्षेत्रावर कपातीची टांगती तलवार
वायूच्या या तीव्र तुटवड्यामुळे भारत सरकारने तातडीने खबरदारीची पावले उचलण्यास सुरुवात केली आहे. या संकटाचा सर्वाधिक फटका वीज निर्मिती केंद्रे आणि खत कारखान्यांना बसण्याची शक्यता आहे. घरगुती वापराचा वायू (PNG) आणि वाहनांसाठीचा (CNG) पुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी, उद्योगांना दिल्या जाणाऱ्या वायूमध्ये कपात करण्याचे संकेत सरकारने दिले आहेत. या निर्णयामुळे कारखान्यांचा परिचालन खर्च वाढून उत्पादनावर (Production Output) प्रतिकूल परिणाम होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
'स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ'मधील तणाव आणि पर्यायी मार्गांचा शोध
इराण आणि कतार यांच्यातील वाढत्या तणावामुळे 'स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ' हा सागरी मार्ग अत्यंत असुरक्षित बनला आहे. युद्धजन्य परिस्थितीमुळे या भागातील वाहतुकीला अतिदक्षतेचा इशारा देण्यात आला आहे. या पार्श्वभूमीवर, भारताला ऊर्जा संकटातून बाहेर काढण्यासाठी सरकारी मालकीच्या कंपन्या आता अमेरिका आणि ऑस्ट्रेलियासारख्या देशांकडून तातडीने वायू खरेदी करण्याच्या प्रयत्नात आहेत. जागतिक बाजारातील या घडामोडींमुळे येणाऱ्या काळात भारतात इंधनाचे दर वाढण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
