राजस्थान: पश्चिम आशियातील तणाव आणि जागतिक तेलबाजारातील अनिश्चिततेच्या पार्श्वभूमीवर राजस्थानमधील जैसलमेर येथील बाघेवाला तेलक्षेत्राने महत्त्वाचा विक्रम नोंदवला आहे. या सीमावर्ती भागात कच्च्या तेलाच्या उत्पादनात तब्बल 70 टक्क्यांची वाढ झाली असून, देशाच्या ऊर्जा सुरक्षेसाठी हा मोठा दिलासा मानला जात आहे.
ऑइल इंडिया लिमिटेडने थार वाळवंटातील बाघेवाला तेलक्षेत्रात उत्पादनाचा नवा टप्पा गाठला आहे. जोधपूर सँडस्टोन फॉर्मेशनमधून होणाऱ्या उत्पादनात मागील वर्षाच्या तुलनेत लक्षणीय वाढ नोंदवली गेली आहे. ही वाढ देशांतर्गत उत्पादन क्षमतेत सुधारणा दर्शवणारी मानली जात आहे.
मिळालेल्या माहितीनुसार, या क्षेत्रातील दैनंदिन उत्पादन 705 बॅरलवरून वाढून आता 1,202 बॅरल प्रतिदिन या विक्रमी पातळीवर पोहोचले आहे. आर्थिक वर्ष 2025-26 मध्ये राजस्थान विभागातील एकूण उत्पादन 43,773 मेट्रिक टनांवर गेले, जे मागील वर्षीच्या 32,787 मेट्रिक टनांपेक्षा जास्त आहे. त्यामुळे या क्षेत्राचे महत्त्व आणखी वाढले आहे.
बीकानेर-नागौर उपखोऱ्यात असलेले बाघेवाला तेलक्षेत्र हे भारतातील मोजक्या स्थलीय (ऑनशोर) तेल क्षेत्रांपैकी एक आहे. 1991 मध्ये या क्षेत्राचा शोध लागला होता आणि 2017 पासून येथे सातत्याने उत्पादन सुरू आहे. सध्या या क्षेत्रात एकूण 52 विहिरी असून त्यापैकी 33 कार्यरत आहेत.
या प्रकल्पांतर्गत 19 विहिरींमध्ये सायक्लिक स्टीम स्टिम्युलेशन तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला आहे, ज्यामुळे उत्पादनात सुमारे 72 टक्क्यांची वाढ साध्य झाली आहे. आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या मदतीने उत्पादनक्षमता वाढवण्याचे हे उत्तम उदाहरण मानले जात आहे.
बाघेवाला तेलक्षेत्रातून निघणारे कच्चे तेल टँकरद्वारे गुजरातमधील मेहसाणा येथे नेले जाते. तेथील ONGC च्या सुविधांमधून हे तेल पुढे पाइपलाइनद्वारे Indian Oil Corporation Limited संचालित कोयली रिफायनरीपर्यंत पोहोचवले जाते.
एकूणच, जागतिक स्तरावर तेलसंकटाची शक्यता निर्माण झालेल्या काळात जैसलमेरमधील उत्पादनवाढ ही भारतासाठी मोठी सकारात्मक बाब ठरत आहे. यामुळे देशाची ऊर्जा स्वावलंबनाच्या दिशेने वाटचाल अधिक मजबूत होत असल्याचे चित्र स्पष्ट होते.
