Measles Outbreak : बांगलादेश सध्या गेल्या काही वर्षांतील गोवरच्या सर्वात भीषण आणि जीवघेण्या साथीचा सामना करत आहे. या संकटामुळे आतापर्यंत 250 हून अधिक लोकांचा बळी गेला असून, मृतांमध्ये लहान मुलांची संख्या मोठी आहे. परिस्थिती इतकी गंभीर बनली आहे की, जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) हा आजार सीमा ओलांडून भारत आणि म्यानमारसारख्या शेजारील देशांमध्ये पसरू शकतो, असा इशारा दिला आहे. आग्नेय आशियाई प्रदेशात गोवर आधीच स्थानिक पातळीवर (Endemic) असल्याने नवीन साथीचा धोका तज्ञांनी अधोरेखित केला आहे.
संक्रमणाचा वेग वाढला
'द डेली स्टार' आणि 'BSS' च्या अहवालानुसार, बांगलादेशातील 64 जिल्ह्यांपैकी 58 जिल्ह्यांमध्ये हा संसर्ग पसरला आहे. एकूण रुग्णांपैकी 91 टक्के रुग्ण हे 1 ते 14 वर्षे वयोगटातील आहेत. 2025 मध्ये लसीकरणाच्या दरात झालेली घट हे या संकटाचे मुख्य कारण मानले जात आहे. ढाका, चट्टोग्राम आणि कॉक्स बाजार ही आंतरराष्ट्रीय प्रवासाची केंद्रे असल्याने विमान आणि रस्ते मार्गाद्वारे हा विषाणू सीमा ओलांडण्याची भीती व्यक्त करण्यात येत आहे.
भारताला असलेला धोका आणि सज्जता
भारतासाठी विशेषतः बांगलादेशातील जेस्सोर आणि चापैनवाबगंज ही शहरे चिंतेचा विषय आहेत, कारण ती भारतीय सीमेजवळ आहेत. भारताने 2024-25 या वर्षात गोवर-रुबेला लसीच्या पहिल्या डोसचे कव्हरेज 93.7 टक्के आणि दुसऱ्या डोसचे 92.2 टक्के इतके राखले आहे. जरी ही आकडेवारी समाधानकारक असली, तरी संसर्ग रोखण्यासाठी लसीकरणाचा दर 95 टक्के पेक्षा जास्त असणे आवश्यक आहे. भारताने 2026 पर्यंत गोवर निर्मूलनाचे उद्दिष्ट ठेवले असून, बांगलादेशातील ही परिस्थिती भारतासाठी एक धोक्याची घंटा मानली जात आहे.
गोवर म्हणजे काय? लक्षणे आणि खबरदारी
गोवर हा अत्यंत संसर्गजन्य विषाणूजन्य आजार आहे जो हवेमार्फत वेगाने पसरतो. याचा संसर्ग दर (R0) 12 ते 18 इतका प्रचंड आहे, म्हणजेच एक रुग्ण हा विषाणू इतर अनेक लोकांपर्यंत पोहोचवू शकतो.
लक्षणे: तीव्र ताप, खोकला, नाक गळणे, डोळे लाल होणे आणि अंगावर लाल पुरळ उठणे.
गुंतागुंत: वेळीच उपचार न मिळाल्यास न्यूमोनिया, अंधत्व किंवा मेंदूला सूज येण्यासारखे गंभीर आजार होऊ शकतात.
उपाय: 'सार्वत्रिक लसीकरण कार्यक्रमा'अंतर्गत मुलांना दोन डोस देणे अनिवार्य आहे. पहिला डोस 9 ते 12 महिन्यात आणि दुसरा डोस 16 ते 24 महिन्यांच्या वयोगटात दिला जातो.
