नवी दिल्ली: भारत कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षेत्रात जागतिक महासत्ता बनण्याच्या दिशेने वेगाने वाटचाल करत असल्याचा विश्वास उद्योगपती मुकेश अंबानी यांनी व्यक्त केला आहे. इंडिया ग्लोबल एआय इम्पॅक्ट समिटमध्ये बोलताना अंबानी यांनी जिओ आणि रिलायन्स इंडस्ट्रीज लिमिटेड (Reliance Industries Limited, RIL) यांच्या माध्यमातून पुढील सात वर्षांत तब्बल 10 लाख कोटी रुपयांची गुंतवणूक करण्याची मोठी घोषणा केली. या गुंतवणुकीद्वारे देशात अत्याधुनिक एआय क्षमता आणि डिजिटल पायाभूत सुविधा उभारण्यावर भर दिला जाणार आहे.
अंबानी यांनी स्पष्ट केले की, जिओने जसे भारतात मोबाईल डेटाचा खर्च मोठ्या प्रमाणात कमी करून इंटरनेट सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचवले, त्याचप्रमाणे आता एआय तंत्रज्ञानही परवडणारे बनवण्याचे उद्दिष्ट आहे. “बुद्धिमत्ता भाड्याने घेणारा देश भारत असू शकत नाही,” असे सांगत त्यांनी एआयचा खर्च मोठ्या प्रमाणात कमी करण्याचा निर्धार व्यक्त केला. त्यांच्या मते, कृत्रिम बुद्धिमत्ता ही भविष्यात ‘सुपर अबंडन्स’ म्हणजेच विपुल संधींचे युग निर्माण करू शकते.
भारताच्या प्रगतीचा पाया सहा महत्त्वाच्या शक्तींवर आधारित असल्याचे अंबानी यांनी सांगितले. त्या शक्ती म्हणजे लोकसंख्या, लोकशाही, विकास, डिजिटल पायाभूत सुविधा, डेटा निर्मिती आणि एआय क्षमता. एआय केवळ काही कंपन्या किंवा देशांपुरते मर्यादित न राहता सर्वसमावेशक विकासाचे साधन बनले पाहिजे, यावर त्यांनी भर दिला. ही गुंतवणूक मूल्यांकन वाढवण्यासाठी नसून राष्ट्रनिर्मितीसाठी दीर्घकालीन आणि शिस्तबद्ध भांडवल असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले.
हेही वाचा: Pune Traffic : चाकण-तळेगावची वाहतूक कोंडी होणार इतिहासजमा; MIDC चा 50 कोटींचा गेमचेंजर प्लॅन अंतिम टप्प्यात
या समिटमध्ये रिलायन्स-जिओकडून अनेक महत्त्वाच्या उपक्रमांची घोषणाही करण्यात आली. जामनगर येथे गिगावॅट क्षमतेचे डेटा सेंटर उभारण्यात येणार असून 2026 च्या उत्तरार्धात 120 मेगावॅट क्षमतेचा पहिला टप्पा सुरू होणार आहे. सौरऊर्जेवर आधारित हरित ऊर्जेच्या मदतीने 10 गिगावॅटपर्यंत ऊर्जा उपलब्ध करून देण्याची योजना आहे. जिओ नेटवर्कद्वारे देशभर ‘लो-लेटन्सी’ एआय सेवा किराणा दुकाने, शाळा, रुग्णालये आणि शेतीपर्यंत पोहोचवण्यात येणार आहेत.
शिक्षण, आरोग्य आणि शेती क्षेत्रासाठीही एआय आधारित उपाय सादर करण्यात आले. ‘जिओ शिक्षक’ हा 22 भाषांमधील एआय शिक्षण सहाय्यक 25 कोटी शालेय विद्यार्थी आणि पाच कोटी उच्च शिक्षण विद्यार्थ्यांसाठी विकसित केला जात आहे. ‘जिओ आरोग्य एआय’ पाच मिनिटांत स्थानिक भाषेत प्राथमिक वैद्यकीय मार्गदर्शन देईल, तर ‘जिओ कृषी’ उपग्रह माहिती आणि हवामान विश्लेषणाच्या आधारे 14 कोटी शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन करेल. याशिवाय ‘जिओ भारत आयक्यू’ आणि एआय आधारित स्मार्ट चष्मे (JioFrames) देखील सादर करण्यात आले.
एआयची तुलना महाभारतातील ‘पात्रा’शी करत अंबानी यांनी सांगितले की, ही तंत्रज्ञान क्रांती सर्वांसाठी संधी निर्माण करणारी ठरली पाहिजे. डेटा सार्वभौमत्व, रोजगारनिर्मिती, बहुभाषिक एआय आणि संशोधन संस्थांसोबत सहकार्य ही जिओ इंटेलिजन्सची प्रमुख तत्त्वे असतील. “जिओ एआय भारताच्या भाषेत बोलेल, भारताच्या संस्कृतीत फुलेल आणि भारताच्या मातीत वाढेल,” असे सांगत त्यांनी भारताला ग्लोबल साऊथ आणि ग्लोबल नॉर्थ यांच्यातील एआय सेतू बनण्याचे आवाहन केले.
हेही वाचा: Raj And Aditya Thackeray: शिवाजी पार्कवर काका-पुतण्या एकत्र; राज ठाकरे आणि आदित्य ठाकरेंनी छत्रपती शिवाजी महाराजांना केलं वंदन