Domestic Flight Cuts: जर तुम्ही आगामी जून, जुलै किंवा ऑगस्ट महिन्यांत देशांतर्गत हवाई प्रवास करण्याचे नियोजन करत असाल, तर ही बातमी तुमच्या खिशावर आणि तुमच्या प्रवासाच्या योजनांवर मोठा परिणाम करू शकते. भारतातील दोन सर्वात मोठ्या विमान कंपन्या एअर इंडिया आणि इंडिगो 1 जून 2026 पासून सुरू होणाऱ्या पुढील 3 महिन्यांच्या कालावधीसाठी त्यांच्या देशांतर्गत उड्डाणांच्या संख्येत मोठी कपात करणार आहेत. माध्यमांच्या वृत्तानुसार, टाटा समूहाच्या मालकीची 'एअर इंडिया' आपली देशांतर्गत क्षमता 15 टक्क्यांपर्यंत कमी करण्याच्या विचारात आहे, तर बाजारातील अग्रणी कंपनी असलेली 'इंडिगो' देखील आपली विमानसेवा 5 ते 7 टक्क्यांपर्यंत कमी करू शकते. विमान कंपन्यांनी अचानक हे पाऊल उचलल्यामुळे आगामी काळात उपलब्ध जागांची संख्या घटणार असून प्रवास महाग होण्याची दाट शक्यता वर्तवली जात आहे.
इराण संघर्ष आणि आंतरराष्ट्रीय घडामोडींमुळे परिचालन खर्चात प्रचंड वाढ
विमान कंपन्यांनी उड्डाणांची संख्या कमी करण्याच्या या निर्णयामागे प्रामुख्याने आंतरराष्ट्रीय भू-राजकीय परिस्थिती आणि वाढता खर्च ही मुख्य कारणे आहेत. इराणवर झालेल्या हल्ल्यानंतर पश्चिम आशियातील तणाव कमालीचा वाढला आहे. याचा थेट परिणाम म्हणून 'एव्हिएशन टर्बाइन फ्युएल'च्या (ATF म्हणजेच जेट इंधन) किमतींमध्ये प्रचंड वाढ झाली असून विमान कंपन्यांचा परिचालन खर्च (operational costs) लक्षणीयरीत्या वाढला आहे. सुरक्षेचा उपाय म्हणून इराणचे हवाई क्षेत्र टाळण्यासाठी भारतीय विमान कंपन्यांना आता अधिक लांबच्या आणि पर्यायी आंतरराष्ट्रीय हवाई मार्गांचा वापर करावा लागत आहे. याव्यतिरिक्त, पाकिस्तानच्या हवाई क्षेत्राच्या वापरावरील सध्याच्या निर्बंधांमुळे कंपन्यांच्या अडचणीत आणि खर्चात आणखी भर पडली आहे. तसेच, मे महिन्यात शाळांच्या सुट्ट्या संपल्यानंतर, जून महिन्यापासून देशांतर्गत हवाई प्रवासाच्या मागणीत सहसा हंगामी स्वरूपाची मंदी पाहायला मिळते, हेही या कपातीमागील एक कारण आहे.
हेही वाचा – Education News: वह्या, पुस्तके, गणवेश, दप्तर सर्वच महागलं; मुलांच्या शिक्षणासाठी पालकांची आर्थिक कसरत
90 टक्के बाजारपेठेवर परिणाम
विमानन क्षेत्रातील विश्लेषक संस्था 'सिरियम' (Cirium) च्या आकडेवारीनुसार, विमानसेवा कपातीचा हा कल मार्च आणि एप्रिल महिन्यांतच सुरू झाला होता, ज्या काळात देशातील शीर्ष 4 विमान कंपन्यांच्या कामकाजात 6 टक्केची घट नोंदवली गेली होती. या कालावधीत एअर इंडियाने आपली उड्डाणे 7.5 टक्क्यांनी कमी केली होती, तर त्यांची उपकंपनी असलेल्या 'एअर इंडिया एक्सप्रेस'ने आपल्या सेवांमध्ये विक्रमी 17.1 टक्केची कपात केली होती. भारतीय देशांतर्गत विमान वाहतूक बाजारपेठेत एकट्या इंडिगो आणि एअर इंडिया ग्रुपचा सुमारे 90 टक्के वाटा आहे. त्यामुळे या दोन प्रमुख समूहांनी आपल्या सेवा मर्यादित केल्यामुळे आणि इंधनाचे दर उच्च असल्यामुळे प्रवाशांना महागड्या तिकिटांचा सामना करावा लागू शकतो. तथापि, या तीव्र स्पर्धेच्या वातावरणातही 'अकासा एअर'सारख्या लहान विमान कंपन्या या संधीचा पुरेपूर फायदा घेण्यासाठी आपल्या विस्ताराच्या धोरणांची अत्यंत आक्रमकपणे अंमलबजावणी करत आहेत.
