Robert Kiyosaki Rich Dad Poor Dad Author Debt: शेअर बाजार, गुंतवणूक किंवा आर्थिक स्वातंत्र्याबद्दल बोलताना 'Rich Dad Poor Dad' हे पुस्तक अनेकदा पहिल्या शिफारसींपैकी एक मानले जाते. या पुस्तकाचे लेखक रॉबर्ट कियोसाकी यांनी जगभरातील लाखो लोकांना संपत्ती निर्माण करण्याचे धडे दिले. मात्र, आता त्यांच्याबाबत समोर आलेल्या एका दाव्याने अनेकांना धक्का बसला आहे. कियोसाकी यांनी स्वतःवर सुमारे 1.2 अब्ज डॉलर (सुमारे 10 हजार कोटी रुपये) कर्ज असल्याचे सांगितले असून, त्यांच्या या विधानाची मोठी चर्चा सुरू झाली आहे.
स्वतःच कबूल केलं मोठं कर्ज
79 वर्षीय रॉबर्ट कियोसाकी यांनी विविध मुलाखती आणि पॉडकास्टमध्ये आपल्यावर मोठ्या प्रमाणात कर्ज असल्याचे उघडपणे सांगितले आहे. त्यांनी ही बाब लपवण्याऐवजी कर्जाचा वापर कसा केला, यावरही आपली भूमिका मांडली आहे. त्यांच्या या खुलाशानंतर आर्थिक क्षेत्रात वेगवेगळ्या प्रतिक्रिया उमटल्या आहेत. अनेकांनी प्रश्न उपस्थित केला की, आर्थिक साक्षरतेचा संदेश देणारा व्यक्ती इतक्या मोठ्या कर्जात कसा अडकला?
कर्ज वाढण्यामागे रिअल इस्टेटचा मोठा खेळ
माध्यमांतील अहवालांनुसार, कियोसाकी यांनी रिअल इस्टेटमध्ये मोठ्या प्रमाणावर कर्ज घेऊन गुंतवणूक केली होती. एका मालमत्तेची किंमत वाढल्यानंतर तिच्या वाढलेल्या मूल्याच्या आधारे त्यांनी पुन्हा कर्ज घेतले आणि त्यातून आणखी मालमत्ता खरेदी केली. ही पद्धत काही काळ फायदेशीर ठरली. मात्र, सतत वाढणाऱ्या कर्जामुळे आर्थिक जोखीमही वाढत गेली. त्यांनी अनेक मालमत्ता वेगवेगळ्या Limited Liability Company (LLC) च्या माध्यमातून खरेदी केल्याचेही सांगितले जाते, ज्यामुळे एका व्यवहारातील नुकसान इतर मालमत्तेवर थेट परिणाम करू नये, अशी रचना करण्यात आली होती.
कियोसाकींचा कर्जाबाबत वेगळा दृष्टिकोन
रॉबर्ट कियोसाकी यांचा दावा आहे की, कर्ज हे योग्य पद्धतीने वापरल्यास संपत्ती निर्माण करण्याचे साधन ठरू शकते. मात्र, त्यांनी सर्वसामान्यांनी कोणतीही आर्थिक रणनीती समजून न घेता त्याचे अनुकरण करू नये, असा इशाराही दिला आहे. त्यांच्या मते, कर्जाचा वापर करण्यापूर्वी त्यातील जोखीम, करव्यवस्था आणि आर्थिक नियोजन यांचा सखोल अभ्यास आवश्यक आहे.
'Rich Dad Poor Dad' आजही का चर्चेत?
1997 मध्ये प्रकाशित झालेले 'Rich Dad Poor Dad' हे पुस्तक आर्थिक साक्षरतेवरील सर्वाधिक लोकप्रिय पुस्तकांपैकी एक आहे. मालमत्ता आणि दायित्वातील फरक, निष्क्रिय उत्पन्नाचे महत्त्व आणि गुंतवणुकीची मानसिकता यांसारख्या संकल्पनांमुळे हे पुस्तक आजही अनेक नव्या गुंतवणूकदारांसाठी मार्गदर्शक मानले जाते.
कियोसाकी यांच्या कर्जाविषयीच्या दाव्यामुळे एक महत्त्वाचा संदेश समोर येतो, मोठी गुंतवणूक आणि मोठे कर्ज हे नेहमीच यशाचे प्रतीक नसते. आर्थिक निर्णय घेताना जोखीम, कर्जाची परतफेड आणि दीर्घकालीन नियोजन यांचा संतुलित विचार करणे तितकेच आवश्यक आहे.
