Gold Price & Demand Trend: सणासुदीचा काळ आणि लग्नसराईची खरेदी सुरू होण्यापूर्वीच देशांतर्गत बाजारात सोन्याची किरकोळ मागणी मंदावल्याचे दिसून येत आहे. गेल्या वर्षीच्या तुलनेत सप्टेंबर महिन्यात सोन्याच्या किरकोळ विक्रीत सुमारे 8 ते 10 टक्क्यांची घट नोंदवली गेली आहे. सोन्याचे उच्च दर, जागतिक संघर्षाची परिस्थिती आणि बाजारातील अनिश्चितता यामुळे सध्या ग्राहक सोने खरेदी करणे काहीसे टाळत असल्याचे चित्र आहे. ‘इंडिया बुलियन अँड ज्वेलर्स असोसिएशन’ (IBJA) च्या आकडेवारीनुसार आणि बाजार तज्ज्ञांच्या मते, सध्या ग्राहकांचा कल हा पारंपरिक दागिन्यांऐवजी अधिक सावध पावले उचलण्याकडे आहे.
युद्ध आणि जागतिक अनिश्चिततेमुळे ग्राहक सावध
‘इंडिया बुलियन अँड ज्वेलर्स असोसिएशन’चे राष्ट्रीय सचिव सुरेंद्र मेहता यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, गेल्या वर्षीच्या तुलनेत या सप्टेंबरमध्ये सोन्याच्या विक्रीत 8 ते 10 टक्क्यांनी घट झाली आहे. रशिया-इराण संघर्ष किंवा इतर जागतिक युद्धजन्य परिस्थितीमुळे ग्राहक सध्या अनिश्चिततेच्या स्थितीत आहेत. ग्राहकांना असे वाटते की, जर हा संघर्ष लांबला किंवा जागतिक परिस्थिती बदलली, तर सोन्याचे दर आणखी खाली येऊ शकतात. जोपर्यंत हा संघर्ष संपत नाही आणि सोन्याचे दर पूर्णपणे स्थिर होत नाहीत, तोपर्यंत किरकोळ मागणीत कोणतीही मोठी वाढ होण्याची शक्यता कमी आहे, असेही मेहता यांनी स्पष्ट केले आहे.
एका वर्षात सोन्याच्या दरात मोठी वाढ
जरी अलीकडच्या काळात दरांमध्ये काही प्रमाणात घसरण झाली असली, तरी गेल्या वर्षीच्या तुलनेत सोन्याचे दर अजूनही उच्चांकी पातळीवरच आहेत. गेल्या वर्षी 24-कॅरेट शुद्ध सोन्याचा दर प्रति 10 ग्रॅम सुमारे 98,000 रुपये होता; मात्र या वर्षी तो प्रति 10 ग्रॅम 1.57 लाख रुपयांच्या वर पोहोचला आहे. वर्ष-दर-वर्ष आधारावर यात सुमारे 60 टक्क्यांची वाढ नोंदवली गेली आहे. फेब्रुवारीच्या अखेरीस अमेरिका-इराण तणावानंतर, MCX वर सोन्याचे दर प्रति 10 ग्रॅम 1,61,700 रुपयांच्या उच्चांकावर गेले होते. ऑगस्टमध्ये सोन्याचा भाव 1,57,750 च्या आसपास होता, परंतु 24 सप्टेंबर 2026 पर्यंत तो सुमारे 4.85 टक्क्यांनी घसरून ₹1,50,106 (प्रति 10 ग्रॅम) वर आला आहे.
धनतेरस आणि दिवाळीत मागणी सुधारण्याची शक्यता
‘बोनान्झा पोर्टफोलिओ’चे वरिष्ठ संशोधन विश्लेषक निरपेंद्र यादव यांच्या मते, आगामी सणासुदीच्या काळात सध्याच्या पातळीवरून भाव आणखी थोडे खाली आल्यानंतर ते स्थिर झाल्यास, बाजारात प्रलंबित मागणी पुन्हा दिसून येऊ शकते. तथापि, सोन्याच्या प्रत्यक्ष विक्रीच्या प्रमाणात होणारी सुधारणा संथ राहण्याची शक्यता आहे, कारण भाव अजूनही खूप जास्त आहेत. या सणासुदीच्या काळात ‘कमी प्रमाण पण अधिक मूल्य’ हे वैशिष्ट्य प्रकर्षाने दिसून येऊ शकते. याचा अर्थ असा की, जरी लोकांनी कमी वजनाचे सोने खरेदी केले, तरी एकूण आर्थिक मूल्याच्या दृष्टीने सराफांची विक्री भकम दिसू शकते.
हेही वाचा – RBI FD New Rules: बँक ग्राहकांची फसवणूक थांबणार; FD दरांबाबत RBI चे 3 महत्त्वपूर्ण निर्णय
ग्राहकांच्या खरेदी पद्धतींमध्ये बदल आणि पर्यायी गुंतवणूक
‘ऑगमॉन्ट’च्या मुख्य संशोधन अधिकारी रेनिशा चैनानी यांच्यासह बाजारातील इतर तज्ज्ञांच्या मते, ग्राहक आता पारंपरिक दागिन्यांना पर्याय म्हणून इतर गोष्टींना पसंती देत आहेत. उच्च भावांमुळे, ग्राहक आता कमी वजनाचे दागिने, कमी कॅरेटचे पर्याय (18 कॅरेट किंवा 14 कॅरेट) आणि हिरे जडवलेले दागिने यांकडे वळत आहेत. तसेच, प्रत्यक्ष सोन्याच्या तुलनेत गोल्ड ईटीएफ (Gold ETFs), सोन्याची नाणी, सोन्याच्या विटा आणि डिजिटल सोने यामध्ये विक्रमी गुंतवणूक होताना दिसत आहे. तरुण गुंतवणूकदार एसआयपी (SIP) द्वारे डिजिटल सोन्यात नियमित गुंतवणूक करत असल्याचे दिसत असून, ग्राहकांना आकर्षित करण्यासाठी सराफांकडून विविध आकर्षक सवलतीही दिल्या जात आहेत.
